Invasieve soort

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Japanse oester is in de Nederlandse kustwateren een invasieve soort.

Invasieve soort is een biologische term waarmee een soort wordt aangeduid die zich buiten zijn natuurlijke verspreidingsgebied heeft gevestigd. De praktijkgerichte definitie van het Nederlandse Coördinerend Orgaan Invasieve Exoten (COIE) geeft een verschil aan met het begrip exoot:

  • Invasieve exoten zijn dieren, planten en micro-organismen die door menselijk handelen in een nieuw gebied terechtkomen (zoals Nederland) en die door vestiging en verspreiding schade kunnen veroorzaken.[1] Daarbij worden exoten ook wel uitheemse soorten genoemd. Invasieve soorten hebben zich weten te verspreiden door toedoen van menselijk handelen.[2]

Het Nederlandse Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit omschrijft invasieve exoten als volgt:
Het merendeel van deze exoten vormt geen probleem. Maar in een aantal gevallen ontwikkelen de populaties van deze planten of dieren zich explosief. Deze zogenaamde invasieve exoten kunnen schadelijk zijn voor de natuur. Ze kunnen inheemse soorten wegconcurreren, opeten, infecteren of zich ermee vermengen en ecosystemen veranderen. Exoten vormen op deze manier wereldwijd een bedreiging voor de biodiversiteit. Daarnaast zijn er invasieve exoten die gezondheidsproblemen bij mensen of economische schade kunnen veroorzaken.[3]

Oorzaken[bewerken]

Er zijn drie mogelijke oorzaken te noemen waardoor een exoot soms gaat "woekeren" en zich ontwikkelt tot een invasieve soort:

  • het ontbreken van predatoren, ziekten of parasieten die de aantallen van de nieuwe soort laag houden;
  • de aanwezigheid van een ziekte of parasiet in de exoot waarvoor de exoot immuun is maar de autochtone soort niet, zodat de exoot de autochtone soort vervangt;
  • de soort benut een niche die nog niet wordt gebruikt.

In het geval van planten leiden één of meerdere van deze oorzaken ertoe dat de exoot meer zaad vormt en/of sneller groeit dan de autochtoon. Hierdoor verdringt de exoot autochtone planten.

In het geval van dieren leiden één of meerdere van deze oorzaken ertoe dat de exoot in aantal toeneemt. Om deze biomassa te onderhouden wordt voedsel gegeten dat andere organismen niet kunnen eten. De exoot kan hen dan wegconcurreren.

Mogelijke schade[bewerken]

De mogelijke effecten kunnen als volgt worden ingedeeld:[4]

Het Team Invasieve Exoten van de NVWA van het Ministerie van EL&I (Nederland) heeft samen met de stichting Floron een geactualiseerde herdruk van de veldgids Invasieve waterplanten in Nederland verspreid onder Floron-waarnemers.[5] Waarnemingen worden verzameld in de Nationale Databank Flora en Fauna Deze kunnen door terrein- of waterbeheerder worden gebruikt bij de afweging of een exoot bestreden zal worden om de schade aan leefomgeving en biodiversiteit te beperken.

Voorbeelden[bewerken]

Zie ook Lijst van invasieve soorten

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Wilfred Reinhold: Invasieve exoten
  2. (en) United States Department of Agriculture. National Invasive Species Information Center - What is an Invasive Species?. National Agriculture Library (21 sept 2006) Geraadpleegd op 5 maart 2009
  3. Schadelijke planten en dieren in de picture, Rijksoverheid.nl
  4. Weijden, W.J. van der ,R. Leewis, P. Bol Omvang, oorzaken, gevolgen,handelingsperspectieven. Achtergronddocument voor de Beleidsnota Invasieve Soorten van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit CLM/Milieu- en NatuurPlanbureau/Technische Universiteit Delft
  5. LNV, Waterschappen en bedrijfsleven binden strijd aan met woekerende waterplanten