Industrie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De industrie (Lat Industria : bedrijvigheid, ijver) is het deel van de economie, dat wordt gekenmerkt door de productie en verwerking van materiële goederen of artikelen in fabrieken en ondernemingen, veelal gekenmerkt door een hoge graad van mechanisering en automatisering - in tegenstelling tot de ambachtelijke vorm van de productie.[1]

Het proces van veranderingen in het productieproces door mechanisatie en de daaropvolgende veranderingen in de productieorganisatie, zoals de invoering van het fabriekssysteem, wordt industrialisatie genoemd.

Er zijn ook sectoren die niet voldoen aan de bovenstaande definitie en nog steeds aangeduid als een industrie, zoals dienstverlenende bedrijfstakken als de "toerisme-industrie", "muziekindustrie", "entertainmentindustrie" of "software-industrie". De reden hiervoor is gelegen in de specifieke vertaling van het Engels woord industry, dat in aanvulling op de industrie, ook branche of bedrijfstak kan betekenen.

Algemeen[bewerken]

Industrie is de productie van economische goederen, en het geheel van producerende bedrijven behoudens mijnbouw, bouwnijverheid en nutsbedrijven. De industrie is opgedeeld in verschillende industrietakken of branches, die ieder een specifiek gedeelte van de economische productie leveren, zoals bijvoorbeeld de kledingindustrie.

In de economische wetenschap worden de industrie en bouwnijverheid wel de secundaire sector genoemd, die men plaatst naast landbouw en mijnbouw, de primaire sector genoemd, en dienstverlening ofwel de tertiaire sector. Industrie heeft in het algemeen betrekking op:

Industrie in deze betekenis is in vele landen de sleutelsector van de economie. De industrie is qua omzet verantwoordelijk voor ongeveer een derde deel van de wereldeconomie. Dat is tegenwoordig meer dan de agrarische sector, maar minder dan de dienstensector. Indien de mechanisatiegraad laag is, spreekt men wel van manufactuur.

In Angelsaksische landen wordt onder industry iedere marktgerichte activiteit verstaan, inclusief de ambachtelijke productie en de productie van diensten. Dit leidt soms tot verwarrende begrippen als vreemdelingenindustrie, een activiteit die onder de tertiaire sector valt.

Onderverdeling van de industrie[bewerken]

Generieke indeling[bewerken]

De industrie kan worden ingedeeld in twee hoofdgroepen:

  • De materialenproducerende, procesmatige industrie of procesindustrie, omvat de productie van materialen. Het gaat hierbij om de chemische industrie, terwijl ook grote gedeelten van de voedingsmiddelenindustrie en de basismetaalindustrie (hoogovenbedrijf en staalfabrieken) een procesmatig karakter hebben.
  • De discrete productie, ook wel maakindustrie genoemd, omvat de productie van discrete producten. Dit kan gaan om voorwerpen als ook om verpakte materialen, voedingsmiddelen en dergelijke.

Andere indelingen die kunnen worden gemaakt is die in:

  • Kapitaalgoederenindustrie
  • Consumptiegoederenindustrie

Of in:

Standaard Bedrijfsindeling[bewerken]

Het Nederlandse Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) hanteert de Standaard Bedrijfsindeling (SBI '93)[3] voor het verwerken van statistische gegevens. De SBI '93 deelt de activiteiten van bedrijven, verenigingen, overheidsorganen etc. naar zes niveaus in. Een voorbeeld van de industrie op het niveau van twee letters (subsectoren):

Code Producten Takken van industrie
DA Voeding- en genotmiddelen voedingsmiddelenindustrie, vleesverwerkende industrie, zuivelindustrie, suikerindustrie, drankindustrie, sigarenindustrie, sigarettenindustrie
DB Textielproducten en kleding lakenindustrie, wolindustrie, katoenindustrie, textielindustrie, kledingindustrie
DC Leer en lederwaren (geen kleding) leerindustrie, lederwarenindustrie
DD Hout en producten van hout, kurk, riet en vlechtwerk (geen meubels) houtindustrie
DE Papier en karton en daarvan afgeleide producten papierindustrie
DF Olie- en steenkoolproducten; nucleaire producten olie-industrie, nucleaire industrie
DG Chemische producten chemische industrie
DH Producten van rubber en kunststof rubberindustrie, kunststofindustrie
DI Glas, aardewerk, cement-, kalk- en gipsproducten glasindustrie, aardewerkindustrie, cementindustrie
DJ Metaal metaalindustrie, aluminiumindustrie, koperindustrie, staalindustrie
DK Machines en apparaten machinebouw-industrie, landbouwmachine-industrie
DL Elektrische en optische apparaten elektrische apparatenindustrie, computerindustrie
DM Automobielindustrie, vliegtuigen, treinen en dergelijke scheepsbouwindustrie auto-industrie, vliegtuigindustrie
DN Meubels en overige goederen meubelindustrie

De codering van de SBI kent op hoger aggregatieniveau voor iedere code één of twee letters. Voor verdere verfijning wordt gebruikgemaakt van niveaus aangegeven door twee tot en met vijf cijfers. Het letterniveau en het cijferniveau zijn los van elkaar te gebruiken. Meestal wordt een activiteit aangegeven via de cijfers. Om het gebruik van de SBI te vergemakkelijken stelt het CBS een index en een toelichting beschikbaar. De index bestaat uit een lijst van activiteiten met daarachter de vijfcijferige code. De toelichting beschrijft voor de verschillende niveaus, de activiteiten die daarin worden ingedeeld en verwijst voor activiteiten waar je over zou kunnen twijfelen naar de juist subklasse.

De eerste twee cijfers van de SBI komen overeen met die van de ISIC, de bedrijfsindeling van de Verenigde Naties. De eerste vier (van de vijf) cijfers zijn die van de NACE, de indeling van de Europese Unie. Zo zijn de bestanden en cijfers van de verschillende landen en internationale instanties koppelbaar en vergelijkbaar.

Al deze indelingen zijn per 1 januari 2008 herzien. Toen is de SBI 2008, die gebaseerd is op de nieuwe ISIC Rev.4 en de nieuwe NACE Rev.2, ingegaan. Belangrijkste wijziging betreft de nieuwe informatiesector, die samengesteld is uit verschillende klassen uit de SBI'93. Het CBS stelt schakelschema's beschikbaar om codes van de oude naar de nieuwe SBI te schakelen. Ook zullen de index en de toelichting worden aangepast. Veel oude codes zijn echter niet zonder meer te vertalen naar de nieuwe indeling.

Andere indelingen[bewerken]

De industrie kan ook worden ingedeeld in op basis van de vorm van productie:

  • Procesindustrie, die de vervaardiging van materialen omvat, alsmede de voedings- en genotmiddelenindustrie:
    • Batchgewijze productie,
    • Continue productie.
  • Stuksgewijze productie, die de vervaardiging van discrete producten omvat:

Andere algemene vormen van industrie zijn:

Andere specifieke vormen van industrie:

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Dit intro of een eerdere versie ervan is (gedeeltelijk) vertaald vanaf de Duitstalige Wikipedia, die onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
  2. Zo is "een industriële onderneming... een onderneming die grondstoffen verwerkt". Bron: Jaarboek Rechtsdocumentatie 2006. Kluwer. p.250
  3. SBI - Standaard Bedrijfsindeling
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek