Industriële vormgeving

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Industriële vormgeving, ook wel industrieel ontwerp, productdesign of design genoemd, is het ontwikkelen van producten die industrieel in massa- of serieproductie worden vervaardigd. Enkele voorbeelden van dergelijke producten zijn de stofzuiger, het koffiezetapparaat, maar ook de rollator, laptoptassen en bureaustoelen. Er wordt wel onderscheid gemaakt tussen industriële vormgeving en industrieel ontwerpen, dat meer op de technische en ergonomische kant en minder op de vormgeving is gericht en waar universitaire opleidingen in het algemeen meer op gericht zijn, terwijl industriële vormgeving voornamelijk als HBO-opleiding gegeven wordt.

De ontwikkeling van industriële vormgeving was een gevolg van de industriële revolutie toen er overgeschakeld werd van ambachtelijke vervaardiging (elk stuk was uniek) naar serieproductie (elk stuk was identiek zoals door de ontwerper beoogd).

Industriële vormgeving is de technische vaardigheid om de vorm en de functie van een voorwerp of product te bepalen. Het is een moeilijke combinatie van esthetische en functionele eigenschappen van het product. Het moet zowel mooi als praktisch bruikbaar zijn; bovendien moet het ook (voor een redelijke prijs) produceerbaar zijn.

Bij industriële vormgeving is er wel altijd sprake van serieproductie, dus niet een eenmalig product. Wat bij een industrieel ontwerp eerst opvalt is de uitstraling en het uiterlijk van een product. Maar evenzo belangrijk is, voor de ontwerper, dat zijn product gemaakt, verkocht, en gebruikt wordt of kan worden. Bij industrieel ontwerpen komen onderwerpen als productieprocessen, materiaalkeuzes, ergonomie, en marketing ter sprake.

Industrieel ontwerpers ontwerpen niet alleen nieuwe producten maar proberen ook bestaande producten te verbeteren door nieuwe materialen of vormen toe te passen. Ze moeten hierbij rekening met de wensen en mogelijkheden van de gebruikers en de fabrikant. Bij de vormgeving moet rekening gehouden worden met het smaakgevoel van het publiek en bestaande stijlen en designstromingen.

Ook de fabricage en de verkoop van een product wordt betrokken in het ontwerp. Als een product na jarenlang gebruik aan vervanging toe is, moeten de onderdelen te scheiden zijn voor hergebruik (recycling).

Inhoud 1 Stromingen en stijlen 2 Opleidingen 2.1 Nederland 2.2 Vlaanderen 2.3 Elders 3 Bekende industriële vormgevers 3.1 Nederland 3.2 België 3.3 Overig 4 Externe links

[bewerk] Stromingen en stijlen

Binnen de 'industriële vormgeving' bestaan de volgende stromingen en stijlen:
(min of meer chronologisch gerangschikt)

Lodewijk XV-stijl Classicisme Biedermeier Arts-and-craftsbeweging Esthetic movement Japonisme Art nouveau Modernisme Beaux-arts Jugendstil Mission style Secession Wiener Werkstätte Deutscher Werkbund

Futurisme Art deco Tsjechisch kubisme Vorticisme Dadaïsme De Stijl Bauhaus Moderne stijl Constructivisme Surrealisme Rationalisme Streamlining Organic design Internationale stijl

Biomorfisme Modern Scandinavisch design Contemporary style Zwitserse school Pop-art Space age Op-art Antidesign Minimalisme Hightech (design) Postindustrialisme California new wave Memphis Deconstructivisme

[bewerk] Opleidingen

[bewerk] Nederland

Industrieel Ontwerpen wordt in Nederland aan de volgende technische universiteiten gegeven:

• Technische Universiteit Delft, de oudste opleiding van Nederland (opgericht in 1969). [1]
• Universiteit Twente [2]
• Technische Universiteit Eindhoven

Ook op de technische product-aspecten gericht zijn de HBO opleidingen Industrieel Product Ontwerpen (IPO):

• Hogeschool Rotterdam (Rotterdam)
• Haagse Hogeschool (Den Haag)
• Hogeschool Windesheim (Zwolle)
• Saxion Hogeschool (Enschede)
• Hogeschool Arnhem-Nijmegen (Arnhem)
• Fontys Hogeschool (Venlo)

Meer specifiek op het vormgevingsaspect gericht is:

• De Design Academy in Eindhoven (HBO)

Andere HBO-opleidingen op het gebied van industrieel ontwerpen zijn er aan de Hogescholen Utrecht en Amsterdam. Bij de Hogeschool Utrecht heet de opleiding Product Design & Engineering. Op MBO-niveau is de opleiding Industrial Design te volgen aan het Deltion College in Zwolle, en aan het ROC Friese Poort in Drachten. Op het CIBAP in Zwolle zijn uitgebreide opleidingen te volgen tot Vormgever in diverse disciplines. Aan diverse kunstacademies kunnen opleidingen voor industriële of 3D-vormgeving worden gevolgd, welke vaak conceptueel en op interieurtoepassing gericht zijn.

[bewerk] Vlaanderen

In Vlaanderen wordt industrieel ontwerpen aangeboden in het hoger onderwijs op Master-niveau. Te Antwerpen als Master in productontwikkeling en te Genk als Master in het productdesign. Daarnaast biedt Kortrijk voor industrieel ingenieur een "Master industrieel ontwerpen" en verder een Bachelor-afstudeerrichting Industrieel Productontwerpen aan.

[bewerk] Elders

Ook Londen en Turijn zijn bekend als opleidingsplaatsen voor industrieel ontwerpers.

[bewerk] Bekende industriële vormgevers

[bewerk] Nederland

• Cor Alons
• Wim Crouwel
• Friso Kramer
• Bruno Ninaber van Eyben
• Benno Premsela
• Gerrit Rietveld
• Mart Stam
• Marcel Wanders

[bewerk] België

• Steven Brouns
• Gert Stevens
• Henry Van de Velde
• Maarten Van Severen

[bewerk] Overig

• Alessandro Mendini
• Marc Newson
• Ettore Sottsass
• Philippe Starck
• Hans Wegner

[bewerk] Externe links

• Beroepsvereniging Nederlandse Ontwerpers in Amsterdam
• Creativeskills.be, Netwerk van Vlaamse Ontwerpers
• Design.nl, designportal van Premsela, stichting voor de Nederlandse vormgeving
• Database van Nederlandse vormgevers