Albatrossen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Albatrossen
Thalassarche melanophris (Wenkbrauwalbatros)
Thalassarche melanophris (Wenkbrauwalbatros)
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Procellariiformes (Buissnaveligen)
Familie
Diomedeidae
(Gray, 1840)
Verspreiding (blauw)
Verspreiding (blauw)
Afbeeldingen Albatrossen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Albatrossen op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

Albatrossen (Diomedeidae) zijn een familie van grote zeevogels met lange vleugels die vrijwel hun hele leven doorbrengen boven zee. Ze komen wijdverspreid voor in de Zuidelijke Oceaan en de noordelijke Grote Oceaan, ze zijn afwezig in de noordelijke Atlantische Oceaan. Te land zijn zij vrij onbeholpen en zij komen daar alleen om te nestelen, veelal op afgelegen eilanden. De familie telt 21 soorten.[1]

Albatrossen binnen het geslacht Diomedea

Albatrossen behoren tot de grootste vliegende vogels en de grote albatrossen van het geslacht Diomedea hebben de grootste spanwijdte van alle nu levende vogels. De albatrossen worden algemeen geordend in vier geslachten, maar over het precieze aantal soorten verschillen de opvattingen onder biologen.

Albatrossen hebben lange vleugels in verhouding tot hun lichaamsgrootte en hun wervels en bovenste vleugelbeenderen zijn hol maar sterk. Hiermee kunnen ze op efficiënte wijze lange afstanden afleggen door al zwevende gebruik te maken van opstijgende luchtstromen en dit af te wisselen met lange glijvluchten. Het voedsel van de albatros bestaat voornamelijk uit vis, inktvis, en krill. Ze eten aas, duiken naar prooi of grijpen hun prooi van het wateroppervlak. Albatrossen broeden in kolonies, die voor het grootste deel te vinden zijn op afgelegen eilanden in de oceaan. Een kolonie kan uit verschillende soorten bestaan.

Van de 21 soorten albatrossen die erkend worden door de IUCN zijn er 19 met uitsterven bedreigd. Het aantal albatrossen is in het verleden sterk afgenomen vanwege de vraag naar veren, tegenwoordig zijn de grootste bedreigingen echter geïntroduceerde soorten zoals ratten en katten die eieren, kuikens en broedende vogels opeten, de grote afname in visbestanden door overbevissing en langelijnvisserij. Langelijnvisserij vormt de grootste bedreiging, omdat de vogels worden aangetrokken door het aas, aan de lijn worden gehaakt en vervolgens verdrinken. Overheden, natuurbeschermingsorganisaties en mensen binnen de visserij proberen deze bijvangst te verminderen.

Vlucht[bewerken]

albatros tijdens de vlucht
De vliegroute van een albatros bij dynamische stijgwind.

De spanwijdte van de vleugels van de grootste albatrossen uit het geslacht Diomedea zijn de grootste van alle vogels, meer dan 340 cm, hoewel de spanwijdte van andere soorten aanzienlijk kleiner zijn met zo'n 175 cm. De vleugels zijn stijf en gewelfd, met verdikte gestroomlijnde leidende randen. Albatrossen reizen grote afstanden met twee technieken die worden gebruikt door vele langvleugelige zeevogels, namelijk dynamische stijgwind en hellingstijgwind. Bij dynamische stijgwind stijgt de albatros herhaaldelijk in de wind en daalt met de wind mee waardoor hij energie verkrijgt uit de verticale wind sloop. De vogel daalt met een versnelde wind, draait vervolgens het hoofd naar de langzamere wind over het water, klimt tot net voor de overtrek, en daalt vervolgens weer met de wind mee waarbij hij gebruik maakt van de sterke wind en zwaartekracht. Met deze manoeuvre kan de vogel tot bijna 1000 km af leggen per dag, zonder ook maar 1 keer met zijn vleugels te wapperen. De enige moeiteloze beweging is het links en rechts draaien in elke dergelijke lus. Bij hellingstijgwind maakt de albatros gebruik van de stijgende lucht aan de loefzijde van grote golven. Albatrossen hebben een hoog glijgetal, rond 22:1 tot 23:1, wat betekent dat voor elke meter hoogteverlies, ze 22 meter vooruit kunnen vliegen. Ze worden bij het vliegen geholpen door een schouder-slot, een vel pees die de vleugel vergrendelt wanneer hij volledig uitgestrekt wordt, waardoor de vleugel uitgestrekt blijft op hoge hoogtes, zonder enige spierkracht, een morfologische adaptatie die ze delen met de reuze stormvogels.

Bedreiging[bewerken]

Ondanks hun afgelegen leefgebieden worden albatrossen ernstig bedreigd. Rond 1900 waren vele soorten met uitsterven bedreigd omdat ze werden bejaagd voor hun veren.

Nu worden minstens 19 albatrossoorten met uitsterven bedreigd omdat ze zich vastbijten in de vislijnen van de langelijnvisserij. Op deze manier komen er jaarlijks meer dan 100.000 albatrossen om het leven.

Taxonomie[bewerken]

Afbeeldingen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties