Rijk (biologie)

---

De hierarchie van de acht belangrijkste taxonomische rangen. Een domein bevat een of meerdere rijken. Tussenliggende taxa zijn niet afgebeeld.

In de biologie is een rijk (Engels: kingdom of Regnum) een rang (of een taxon in die rang) in de biologische classificatie, de taxonomie. Oorspronkelijk werden er drie rijken onderscheiden: dieren, planten en mineralen. De mineralen worden niet tot het leven gerekend en worden tegenwoordig dus elders ingedeeld. Aan het eind van de twintigste eeuw werd de indeling gebruikt van Carl Woese, die de levende wezens indeelde in zes rijken:

• De archaea: prokaryoten met 16S rRNA (rRNA is ribosomaal-RNA).
• De bacteriën: prokaryoten met 5S rRNA.
• De protisten: eencelligen met celkern (eukaryoten).
• De planten: meercellige eukaryoten die hun eigen voedsel aanmaken d.m.v. fotosynthese.
• De dieren: meercellige eukaryoten die voedsel extern opnemen. Ze kunnen zich bewegen.
• De schimmels: meercellige eukaryoten die voedsel extern opnemen.

Een modernere indeling van organismen is in drie domeinen:

• de bacteriën,
• de archaea en
• de eukaryoten; deze zijn weer onderverdeeld in 5 supergroepen:
  • Unikonta met de Opisthokonta (dieren en schimmels) en Amoebozoa
  • Excavata
  • Chromalveolata (met onder andere de bruinwieren, diatomeeën, dinoflagellaten en trilhaardiertjes)
  • Rhizaria (met onder andere de foraminiferen en de stralendiertjes)
  • Archaeplastida (met de roodwieren, groenwieren en planten)

De oorspronkelijke rijken zijn dus verplaatst en de protisten zijn verdeeld over alle vijf supergroepen.

Schema

Haeckel (1894) 3 rijken	Whittaker (1969) 5 rijken	Woese (1977) 6 rijken	Woese (1990) 3 domeinen	Cavalier-Smith (1998) 2 domeinen en 6 rijken		Keeling (2004) 3 domeinen en 5 supergroepen
Animalia	Animalia	Animalia	Eukarya	Eukaryota	Animalia	Eukaryota	Unikonta
Plantae	Fungi	Fungi			Fungi		Excavata
	Plantae	Plantae			Plantae		Archaeplastida
	Protista	Protista			Chromista		Chromalveolata
Protista (niet behandeld door Linnaeus)					Protozoa		Rhizaria
	Monera	Archaebacteria	Archaea	Prokaryota	Bacteria	Archaea
		Eubacteria	Bacteria			Bacteria

Bronnen, noten en/of referenties

Hoofdindeling van Eukaryoten
Verouderde indeling in Rijken: Dieren · Planten · Schimmels · Protisten Moderne indeling in Supergroepen: Unikonta · Opisthokonta · Bikonta · Rhizaria · Excavata · Chromalveolata · Archaeplastida