Unikonta

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Unikonta
Unikonta
Taxonomische indeling
Domein: Eukaryota
Clade
Unikonta
Cavalier-Smith, 2002
Clades

Amoebozoa
Opisthokonta

Portaal  Portaalicoon   Biologie

Unikonta is een alternatieve taxonomische onderverdeling (in moderne opvattingen een supergroep[1]) van de eukaryoten (Eukaryota), voorgesteld door de Engelse bioloog Thomas Cavalier-Smith. Cavalier-Smith verdeelt de eukaryoten in Unikonta en Bikonta. Bikonta bevatten een simpelere celkern dan de Unikonta.

De clade Unikonta kan worden onderverdeeld in de clades Amoebozoa en Opisthokonta[2] en bevat dieren, choanozoa, schimmels en amoeben.

Cladistiek[bewerken]

De Unikonta zijn alle eukaryoten met een enkel flagellum of waarvan een voorouder een enkel flagellum had. Een hypothese is dat alle Opisthokonta (dieren, schimmels en verwante groepen) en Amoebozoa afstammen van de Unikonta, terwijl de Archaeplastida (planten en verwante groepen), Excavata, Rhizaria en Chromalveolata afstammen van de Bikonta (eukaryotisch organismen met twee flagellen) en misschien ook Apusozoa die meestal als incertae sedis worden beschouwd.

Dit cladogram toont de positie van de supergroep van de Unikonta, van de zustergroep en van de afstammende rijken en stammen.[3]

Eigenschappen[bewerken]

De Unikonta bezitten een drievoudig fusiegen dat bij Bikonta mist. Dit fusiegen codeert enzymen voor de productie van op pyrimidine gebaseerde nucleotiden: carbamoylfosfaatsynthase, dihydro-orotase en aspartaatcarbamoyltransferase. Omdat bij de genfusie drie genen gefuseerd werden was dit een relatief zeldzame gebeurtenis, wat bewijs is voor de hypothese van een gemeenschappelijke voorouder van Opisthokonta en Amoebozoa.

De meeste Unikonta hebben een enkel centriool. Sommige Unikonta hebben een dubbel centriool maar hun oorsprong is ontwikkelingstechnisch gezien verschillend van de Bikonta, wat op een convergente evolutie wijst.

Bronnen

Voetnoten

  1. (en) Holt, J.R. and C.A. Iudica, 2012, Diversity of Life.
  2. Zie bijvoorbeeld Minge et al. (2008); Burki & Pawlowski (2006)
  3. Naar Holt, J.R. and C.A. Iudica, 2012, Diversity of Life.

Literatuur

  • (en) Burki, F. & Pawlowski, J.; 2006: Monophyly of Rhizaria and multigene phylogeny of unicellular bikonts, Molecular Biology & Evolution 23(10): pp 1922–1930.
  • (en) Cavalier-Smith, T.; 2002: The phagotrophic origin of eukaryotes and phylogenetic classification of Protozoa, International Journal of Systematic & Evolutionary Microbiology 52(2): pp 297–354.
  • (en) Cavalier-Smith, T.; 2003: Protist phylogeny and the high-level classification of Protozoa, European Journal of Protistology 39(4): pp 338–348.
  • (en) Minge, M.A.; Silberman, J.D.; Orr, R.J., Cavalier-Smith, T.; Shalchian-Tabrizi, K.; Burki, F.; Skjæveland, Å. & Jakobsen, K.S.; 2008: Evolutionary position of breviate amoebae and the primary eukaryote divergence, Proceedings of the Royal Society B, Biological Sciences 276: pp 597-604.