Convergente evolutie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een voorbeeld van convergente evolutie is de bouw en anatomie van de vleugels van verschillende gewervelden.
1- Pterosauriër
2- Vleermuis
3- Vogel

Convergente evolutie is in de biologie de evolutie van dezelfde eigenschap bij verschillende, niet duidelijk verwante taxonomische groepen. Het komt voor bij taxa die dezelfde ecologische niche bezetten (roofdieren die slagtanden ontwikkelen zoals de sabeltandtijger had) of in hetzelfde soort milieu leven (bijvoorbeeld rivieroevers, de savanne of de woestijn). Deze kenmerken worden analoog genoemd. Convergentie is een homoplasie, een verschijnsel dat het onderzoek van evolutionaire verwantschap tussen taxa bemoeilijkt. Eenvoudiger uitgedrukt: diersoorten die geen familie van elkaar zijn kunnen gaandeweg toch sterk op elkaar gaan lijken omdat hun leefomgeving en de omstandigheden hetzelfde zijn.

Voorbeelden[bewerken]

Een bekend voorbeeld van convergente evolutie is dat vergelijkbare lichaamsvormen worden aangetroffen bij haaien, dolfijnen en ichthyosaurussen (uitgestorven zeereptielen uit het Krijt). Dit komt doordat met deze vorm een optimale stroomlijn wordt verkregen.

Indrukwekkende voorbeelden van convergente evolutie zijn de Afrikaanse euphorbia en de Amerikaanse cactussen. Beide families van succulente planten hebben onafhankelijk van elkaar een groot aantal sterk gelijkende vormen ontwikkeld, zoals de zuil, de bol en de 'medusavorm' om in dorre streken te overleven. Astrophytum asterias en Euphorbia obesa lijken als ze niet in bloei staan zoveel op elkaar dat ze voor de leek niet van elkaar te onderscheiden zijn.

Op moleculair niveau kan ook over convergente evolutie worden gesproken: als voor twee soortgelijke functies (bijvoorbeeld dezelfde reactie in twee ongerelateerde organismen) onafhankelijk van elkaar een eiwit evolutionair wordt ontwikkeld dat op dezelfde manier werkt of op dezelfde manier is opgevouwen.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Bats and Dolphins Evolved Echolocation in Same Way. Science Now (4 september 2013) Geraadpleegd op 4 september 2013