Biologie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
RomanW-01.png
Portal.svg Portaal Biologie

Biologie omvat een breed scala van onderwerpen. Hieronder staat een selectie van verwante artikelen in de Wikipedia.

Zie ook:

Gerelateerde wetenschappen:

[bewerken] Biochemie en Fysiologie

Biochemie - Fysiologie – Spijsvertering - Excretie – Voeding - Endocrinologie - Immuunsysteem - Voortbeweging - Mutualisme - Mycorrhiza - Fotosynthese - Citroenzuurcyclus

[bewerken] Biologie van de mens en milieu

Gezondheid – Milieu en milieuhygiëne – Milieubeweging - Volksgezondheid – Seksualiteit – ivf – gft

[bewerken] Ecologie

Ecologie - Populatiebiologie - Vegetatiekunde - Biogeografie - Floristiek - Eilandbiogeografie - Syntaxonomie

[bewerken] Evolutie

Evolutie (biologie) - Evolutiebiologie - Evolutietheorie - Punctuated equilibrium – Natuurlijke selectie – Mutatie – Convergente evolutie – Abiogenese - Endosymbiose

[bewerken] Genetica

Genetica – DNA - Nucleotide - Ribosoom - RNA - Mutatie

[bewerken] Huisdieren, kamerplanten en tuinieren

Huisdier – Hond – Hondenrassen – Kat – Aquarium – Zoetwateraquariumvissen – Cavia – Hamster – Cactus

[bewerken] Natuur

Natuur – Natuuronderzoek - Natuurbescherming – Rode lijst – Natuurgebieden – HS

[bewerken] Systematiek

Systematiek – Classificatie en evolutie - Planten – Lijst van planten - Dier - Lijst van dieren - Nomenclatuur - Taxonomie

zie ook: Portaal:Dagelijks leven

Biologie (uit het Grieks: βίος, bíos "leven" en λόγος, lógos "leer") is de leer van levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen. Ze wordt gerekend tot de exacte wetenschappen.

De term biologie is afkomstig uit het (wetenschappelijke) Latijn, van het woord biologia. Dit is door de wetenschappers geconstrueerd uit twee Oudgriekse woorden, namelijk βίος (bíos) en λόγος (lógos). Bíos betekent "het leven" of "de bewoonde wereld". Lógos is de "rede", de "ratio" of "wetenschap". Het woord biologie zou voor het eerst gebruikt zijn door de Duitse arts annex wetenschapper Gottfried Treviranus in 1802 en later dat jaar verspreid zijn in de wetenschappelijke wereld door de bekende Franse evolutionist Jean-Baptiste de Lamarck.

1rightarrow.png Biologie is ook een schoolvak dat op middelbare scholen in België en Nederland gegeven wordt, zie Biologie (schoolvak)

[bewerken] Grondslagen

In de 19e eeuw zijn de grondslagen van de biologie geformuleerd:

  • De celtheorie volgens welke alle levende wezens gemeenschappelijk hebben dat ze uit één of meer cellen bestaan en dat nieuw leven uitsluitend kan ontstaan uit bestaand leven: omnis cellula ex cellula. In die tijd waren virussen nog niet bekend. Virussen worden in het algemeen niet beschouwd als levend, maar de studie van virussen valt wel onder biologie.
  • De evolutietheorie – volgens welke alle (op aarde) levende organismen ontstaan zijn uit dezelfde oorsprong. In de 20e eeuw werd dit bevestigd doordat duidelijk werd dat de genetische code (de vertaling van tripletten naar een aminozuur) voor alle organismen vrijwel identiek is.
  • De materialistische verklaring van leven. Voor die tijd werd leven als iets gezien dat niet materialistisch verklaard kon worden (vitalisme). Door ontwikkelingen in de fysica en chemie werd verklaring van leven mogelijk zonder de veronderstelling van een geheimzinnige levenskracht, de vis vitalis.

Voor die tijd was biologie een beschrijvende wetenschap, die zich vooral bezighield met het beschrijven en de classificatie van soorten (taxonomie). Dit beeld van de biologie leeft nog steeds: een wetenschap die zich bezighoudt met het gedrag, het leefgebied, het verspreidingsgebied en de ecologie van soorten.

Biologie is in de eerste plaats een op zichzelf staande wetenschap, die zich momenteel in de wetenschappelijke frontlinie bevindt. In de algemene biologie (structurele biologie) worden die principes bestudeerd in biologie die daar algemeen zijn (o.a. alle levende wezens bestaan uit cellen; geslachtelijke voortplanting (recombinatie); symbiose; fotosynthese; centriolen; porfyrines; ATP; symmetrie enz.). Op die manier wordt een structureel geheel gevormd dat de biologie tot een zelfstandige wetenschap fundeert. Bovendien werpt deze benadering een nieuw licht op de evolutietheorie en het ontstaan van het leven. Een bijkomend voordeel is dat men op die manier een overzicht kan behouden over het hele biologieveld, dat een stevig oerwoud geworden is.

Het vakgebied van de biologie heeft grensgebieden met chemie (biochemie en moleculaire biologie), fysica (biofysica), geologie (paleontologie), medicijnen (medische biologie), wiskunde (theoretische biologie), informatica (bio-informatica) en psychologie (neurobiologie & psychobiologie).

[bewerken] Deelgebieden

De biologie kent veel deelgebieden, die op verschillende manieren kunnen worden ingedeeld.

Een veelgebruikte indeling is op organisatieniveau (waarbij sommige specialisaties zich op meerdere niveaus kunnen richten):

Een andere indeling is taxonomisch:

Een indeling op processen:

Een ecologische indeling:

Een indeling op methode:

En (niet altijd even serieus genomen):

  • Astrobiologie (ook xenobiologie of exobiologie genaamd), de studie van (nog hypothetisch) buitenaards leven.
  • Cryptozoölogie, de studie van nog niet wetenschappelijk ontdekte of niet bestaande diersoorten.

Wikimedia Commons

Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Biologie"
Persoonlijke instellingen
in andere talen