Vitalisme (filosofie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Vitalisme is de doctrine dat het leven niet alleen als mechanisme verklaard kan worden. Vaak wordt het onstoffelijke element aangeduid als de "essentiële vonk" of energie. Sommige mensen die geloven in vitalisme vergelijken dit element met de ziel. Het vitalisme speelde een centrale rol in de levensfilosofie: de filosoof Henri Bergson veronderstelde in L'Évolution créatrice dat een "levenskracht" (élan vital) de drijfkracht voor de evolutie van het leven op aarde was. Andere vitalisten zijn Hans Driesch en Ludwig Klages.

Geschiedenis[bewerken]

Vitalisme heeft een lange geschiedenis in medische theorieën. De meeste traditionele genezingspraktijken gingen ervan uit dat ziekte het resultaat van één of andere onevenwichtigheid in de essentiële energieën was die het leven van niet-leven onderscheidt. In de Westelijke traditie werden deze essentiële krachten geïdentificeerd als humeuren; de oostelijke tradities poneerden gelijkaardige krachten zoals qi, prana, enz.

Geholpen door de uitvinding van de microscoop in de 16e eeuw betekende de kiemtheorie van ziekte een impuls en daagde de rol van vitalisme in Westelijke geneeskunde uit. De aandacht werd ook gevestigd op de rol van de diverse organen van de menselijke anatomie in het behoud van het leven, in tegenstelling tot essentiële krachten.

De experimenten in de vroege 19e eeuw bleven steun voor vitalisme in de Westelijke wetenschappelijke gemeenschap eroderen. De verdere chemische en anatomische ontdekkingen schoven de "essentiële kracht" verklaring terzijde, aangezien levensprocessen meer en meer in zuiver wetenschappelijke termen werden beschreven, en het medisch model van ziekte meer en meer op de mislukking van bijzondere organen en processen in het lichaam werd geconcentreerd.

Vitalisme in geneeskunde (en meer in het algemeen, in de maatschappij) ervoer een heropleving in de recente 20e eeuw. Hoewel het wetenschappelijke begrip van de biochemische processen die het leven van niet-leven onderscheiden steeds verfijnder is geworden, is ook het besef doorgedrongen dat de fundamentele processen erg ingewikkeld zijn. Er is nog geen volledige theorie voorgesteld die alle acties coördineert die in organisme voorkomen.

Zie ook[bewerken]

Externe verbindingen[bewerken]