James Watson

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobelprijswinnaar  James Watson
6 april 1928
James Dewey Watson
James Dewey Watson
Geboorteland Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Geboorteplaats Chicago
Nobelprijs Fysiologie of Geneeskunde
Jaar 1962
Reden Voor hun ontdekkingen betreffende de moleculaire structuur van nucleïnezuren en diens significantie voor de informatieoverdracht in het leven.
Samen met Francis Crick
Maurice Wilkins
Voorganger(s) Georg von Békésy
Opvolger(s) John Eccles
Alan Hodgkin
Andrew Huxley
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

James Dewey Watson (Chicago, 6 april 1928) is een Amerikaans moleculair bioloog die wereldfaam heeft verworven door zijn ontdekking, samen met Francis Crick, Rosalind Franklin, en Maurice Wilkins, van de structuur van het DNA in 1953. Hiervoor kreeg hij in 1962 samen met Crick en Wilkins de Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde.

Biografie[bewerken]

James Watson werd geboren als zoon van James Watson (incasseerder) en Jean Mitchell (administratief medewerkster). In 1943 ging hij zoölogie studeren aan de universiteit van Chicago (waar hij in 1947 een graad in de zoölogie haalde) en aan de Universiteit van Indiana in Bloomington waar hij in 1950 promoveerde. Daarna reisde hij naar Kopenhagen waar hij postdoctoraal onderzoek ging doen. In 1952 ging hij werken in het Cavendish-laboratorium in Cambridge, waar hij Francis Crick ontmoette. Voortbouwend op de röntgendiffractie-resultaten van Rosalind Franklin en Wilkins kwamen ze tot een model voor de structuur van DNA dat door hem en Crick werd gepubliceerd in het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Nature in 1953.

Watson is nog steeds betrokken bij het menselijk genoomproject, waar hij van 1988 tot 1992 directeur van was. In 1993 kreeg hij de Copley Medal. Hij is een overtuigd atheïst met vele uitgesproken controversiële opinies op het gebied van genetische manipulatie, raciaal bepaalde eigenschappen en abortus provocatus. James Watson is door zijn confronterend gedrag en zijn ongenuanceerde uitspraken omstreden en weinig geliefd in de wetenschappelijke gemeenschap. Hij wordt gerespecteerd vanwege zijn werk maar zijn gedrag heeft geleid tot een afzegging op het laatste moment van een lezing in het Londense Science museum. Een vooraanstaand collega omschreef hem als "uiterst onaangenaam" in de omgang.[1]

In oktober 2007 is James Watson op non-actief gesteld als directeur van het Cold Spring Harbor Laboratory op Long Island in New York. Dit werd besloten naar aanleiding van een interview van dr. Watson met de Britse krant The Sunday Times waarin hij zei dat hij "somber was over het perspectief van Afrika" omdat "al ons sociale beleid gebaseerd is op het feit dat hun intelligentie hetzelfde is als de onze", om eraan toe te voegen dat hij wel hoopte dat iedereen gelijk zou zijn maar dat "iedereen die ooit met zwarte werknemers te maken had gehad, ondervonden had dat dit niet waar was". Watson werd vanwege dit interview ook uit de bestuursraden van meerdere bedrijven ontslagen.

In november 2014 verontschuldigde Watson zich opnieuw voor zijn uitspraken, die hij als "zeer dom" bestempelde. Hij verkocht zijn Nobelprijsmedaille in de hoop terug in de gratie te komen. Hij wou een deel van de opbrengst van de verkoop aan wetenschappelijke instellingen schenken.[2] De verkoop leverde circa 3,8 miljoen op. De opkoper besloot de medaille echter niet zelf te houden, maar schonk het terug aan Watson.[3]

Het DNA van James Watson[bewerken]

Om te vieren dat het menselijk genoom geheel was beschreven werd het door Watson ter beschikking gestelde eigen DNA in 2008 als "project Jim" gepubliceerd door het tijdschrift Nature. Later in 2008 werd duidelijk dat Watson een uitzondering had bedongen voor zijn ApoE-gen. Een afwijking op dit gen is de belangrijkste risicofactor voor het krijgen van de Ziekte van Alzheimer. Toen het tijdschrift European Journal of Human Genetics Watson in oktober 2008 voorrekende dat ook omliggende, openbare, stukken DNA het ontrafelen van de sequentie van gen ApoE mogelijk maakte liet James Watson twee miljoen baseparen uit zijn openbaar gemaakte genoom onleesbaar maken.[4]

Eerbewijzen en onderscheidingen[bewerken]

Eredoctoraten[bewerken]

Lidmaatschappen van academies[bewerken]

  • American Academy of Arts and Sciences
  • American Association for Cancer Research
  • American Philosophical Society
  • American Society of Biological Chemists
  • Cambridge University (Honorary Fellow, Clare College)
  • Danish Academy of Arts and Sciences
  • National Academy of Sciences
  • Oxford University (Newton-Abraham Visiting Professor)
  • Presidential Medal of Freedom[10]
  • Royal Society (London)
  • Russian Academy of Sciences

Bibliografie[bewerken]

  • The Double Helix: A Personal Account of the Discovery of the Structure of DNA (1968) (In het Nederlands vertaald als De dubbele helix. De ontdekking van de structuur van DNA" A.W.Bruna & Zoon. Utrecht/Antwerpen 1968)
  • The Molecular Biology of the Gene (1965)
  • The Molecular Biology of the Cell (1983)
  • A passion for DNA, Genes, Genomes and Society (2000)
  • Genes, Girls, and Gamov (2002)
  • (met Andrew Berry) DNA: The Secret of Life (2003).

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Chairman of the Bored, Edward Osborne Wilson in Harvard Magazine, oktober 2008
  2. "'Verbannen' DNA-pionier James Watson verkoopt Nobelprijsmedaille", hln.be, 29 november 2014. Geraadpleegd op 30 november 2014.
  3. Onderzoeker krijgt verkochte Nobelprijs terug. Eos Wetenschap (9 december 2014) Geraadpleegd op 14 december 2014
  4. (nl) Hester van Santen, Gat in Watsons DNA, NRC Handelsblad, 25 oktober 2008
  5. (en) American Philosophical Society. Opgehaald op 4 november 2007.
  6. (en) National Constitution Center. Opgehaald op 4 november 2007.
  7. (en) The National Science Foundation. 14 februari 2006. Opgehaald op 4 november 2007.
  8. (en) The Nobel Foundation, 1962. Opgehaald op 4 november 2007.
  9. (en) The Official Site of the Presidential Medal of Freedom, 2007. Opgehaald op 4 november 2007.
  10. (en) The Official Site of the Presidential Medal of Freedom, June 28, 2003. Opgehaald op 4 november 2007.