Celdeling

Celdeling is een proces waarbij een cel zich opsplitst in twee of meer andere cellen. Celdeling is meestal een onderdeel van de celcyclus.

Bij eencellige micro-organismen is celdeling gelijk aan voortplanting: er ontstaat een nieuw organisme door. Op grotere schaal kan celdeling ook zorgen voor het voortplanten van meercellige organismen. Zo kunnen planten vaak groeien vanuit afgesneden stukken van een ander plant.

Een menselijk lichaam maakt ongeveer 10.000 triljoen celdelingen mee in zijn/haar leven.

Varianten

Drie type celdelingen

Organismen worden geclassificeerd in twee categorieën: prokaryoten en eukaryoten.

• Bij prokaryoten komt een type celdeling voor: binaire deling (Engels: 'binary fission'). Deze is niet gelijk aan mitose bij eukaryoten (de verschillende fasen ontbreken evenals de kernspoel).

• Eukaryoten kennen twee type celdelingen:
  • Mitose: hierbij zijn de nieuwe cellen die ontstaan gelijk aan de oude cel, en in staat om zich weer verder te delen.
  • Meiose: hierbij wordt een cel tijdens de deling permanent veranderd in haploïde cellen.

Er bestaat een grote variatie in levenscyclus, met daarin verschillen in het moment waarop de meiose optreedt, de vorming van gameten plaatsvindt en het moment van de bevruchting. Voorbeelden hiervan zijn bij de planten, waar de meiose leidt tot de vorming van de (meio-)sporen en afgeleiden, en in het dierenrijk, waar door meiose de gameten ontstaan, die zich niet meer kunnen delen tot de bevruchting.

Degradatie

Meercellige organismen gebruiken celdeling vooral om afgestorven of beschadigde cellen te vervangen. Bij sommige organismen houdt de celdeling na een tijdje op. Bij mensen is dit ongeveer na 52 delingen. Dit wordt ook wel de Hayflick limiet genoemd.

Zie ook

• Celcyclus
• Mitose
• Meiose

Externe links

• How Cells Divide: Mitosis vs. Meiosis
• The Mitosis and Cell Cycle Control Section from the Landmark Papers in Cell Biology (Gall JG, McIntosh JR, eds.) contains commentaries on and links to seminal research papers on mitosis and cell division. Published online in the Image & Video Library of The American Society for Cell Biology
• The Image & Video Library of The American Society for Cell Biology contains many videos showing mitosis and cell division.
• Videos of the first cell divisions in Xenopus laevis embryos (side view and top view), acquired by MRI (DOI of paper)
• Images : Calanthe discolor Lindl. - Flavon's Secret Flower Garden

Bronnen, noten en/of referenties