Papoea (provincie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Papua
Papoea
Provincie van Indonesië
Papua COA.svg
Kaart van de Provincie Papoea in Indonesië
Situering
Eiland Nieuw-Guinea
Tijdzone +9
Algemeen
Oppervlakte 421.981 km²
Inwoners (2005) 2.795.182
Hoofdplaats Jayapura
Overig
Taal Indonesisch (officieel)
Motto Karya Swadaya
Website http://www.papua.go.id/
Detailkaart
Detailkaart
Detailkaart
Portaal  Portaalicoon   Indonesië
Papoea-jaarvogel
Kerk in Kuala Kencana

Papoea of Papua is een Indonesische provincie. Vroeger sloeg de naam op de hele westelijke helft van het eiland Nieuw-Guinea; thans is dat gebied onderverdeeld in de provincies Papoea en West-Papoea.

Bevolking, taal, religie[bewerken]

Papoea heeft 2,5 miljoen inwoners waarvan 1,5 miljoen inheemse Papoea's. De bekendste etnische groepen van Papoea zijn:

De gesproken talen zijn de naar schatting ongeveer 250 regionale talen en het Indonesisch.

De overheersende godsdiensten zijn christendom (78%) en islam (21%). De oorspronkelijke godsdienst is het animisme. Dit komt in afgelegen streken nog voor.

Geschiedenis[bewerken]

Onder Nederlands gezag[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Nederlands-Nieuw-Guinea voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Van 1607 tot 1949 maakte het deel uit van Nederlands-Indië. Na de onafhankelijkheid van Indonesië werd het gebied een aparte Nederlandse kolonie onder de naam Nederlands-Nieuw-Guinea.

Overdracht aan Indonesië[bewerken]

In 1963 werd na een korte periode van bestuur van de Verenigde Naties onder de naam UNTEA het bestuur overgedragen aan Indonesië, onder de voorwaarde dat er een volksraadpleging gehouden zou worden waarin de bevolking over een eigen toekomst zou kunnen besluiten. Die volksraadpleging heeft in 1969 plaatsgevonden, maar werd uitgevoerd in de vorm van verkiezingsraden waarbij de uitgekozen stemgerechtigden onder dwang voor bestuur onder Indonesië stemden. In 1963 veranderde president Soekarno de naam van het gebied in Irian Barat (Westelijk Nieuw-Guinea). President Soeharto veranderde de naam later in Irian Jaya, de naam die de provincie tot in 2000 zou behouden.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Burgeroorlog in Papoea

Verlangen naar onafhankelijkheid[bewerken]

Direct na het aftreden van Soeharto op 21 mei 1998 kwam in Papoea het verlangen naar vrijheid en onafhankelijkheid, Aspirasi Merdeka, weer naar boven. In juli 1998 richtten maatschappelijke organisaties en kerken in Jayapura FORERI, (Forum Rekonsiliasi Rakyat Irian Jaya, het Forum voor de Verzoening van het Volk van Irian Jaya) op. Een van de taken van FORERI was het tot stand brengen van een dialoog tussen de Papoea's en de Indonesische regering. In januari 1999 verklaarde een team van 100 Papoea afgevaardigden, het Tim Seratus, unaniem tegenover president Habibie, dat de Papoea's onafhankelijk wilden worden.

Habibie's opvolger, president Abdurrahman Wahid veranderde de naam Irian eind 1999 officieus in Papoea, terwijl in oktober 2001 met de nieuwe Wet op de Speciale Autonomie de naam van de provincie officieel Papoea werd.

Verdeling in drie provincies[bewerken]

Om acties van Papoea's voor onafhankelijkheid van Indonesië en ook om de politieke mogelijkheden van Papoea's binnen het raamwerk van de nieuwe Wet voor Speciale Autonomie van 2001 te bemoeilijken, besloot president Megawati Soekarnoputri onder druk van de Binnenlandse Veiligheidsdienst BIN en het Indonesische leger TNI, Tentara Nasional Indonesia, om per decreet in januari 2003 de provincie Papoea in drieën te verdelen. Een provincie West-Irian Jaya of Irian Jaya (Irja) Barat met Manokwari als hoofdstad en een provincie Midden-Irian Jaya (Irian Jaya Tengah) met Timika als hoofdstad, terwijl het restant, het Oostelijke deel van de Provincie Papoea, gewoon Papoea bleef heten met Jayapura (regentschap/Kota Madya) als hoofdstad.

Uiteindelijk is, na massale protesten van de bevolking en een juridische procedure tot het Hooggerechtshof, alleen West-Irian Jaya (sinds 2007 omgedoopt tot West-Papoea) gevormd, als afsplitsing van de oorspronkelijke provincie Papoea. Hierbij moet opgemerkt worden dat in West-Papoea BP actief is in een miljardenproject voor de winning van aardgas voor export naar China, terwijl in de beoogde provincie Midden-Irian Jaya (Irja Tengah) Freeport, de grootste goud- en kopermijn ter wereld exploiteert sinds 1967. De opdeling van de provincie Papoea, waar, door de Wet op de Speciale Autonomie van 2001 meer politieke en economische controle van Jakarta naar Jayapura gaat, zal zeker ook tot doel hebben de controle op deze twee grote projecten door leger, politie en de centrale regering te handhaven of te versterken.

Lobby vanuit Nederland[bewerken]

Viktor Kaisiepo 2007

In de periode van het UNTEA-bestuur in 1963 kwam een groep van ongeveer 500 Papoea's met hun gezinnen naar Nederland, waarvan de mannen in Nederlandse overheidsdienst waren en daarom niet zonder grote risico's in Nieuw-Guinea konden blijven. Een van hen, Marcus Kaisiepo (1913-18 mei 2000), oud-ambtenaar in Nederlands Nieuw-Guinea, ijverde vanuit Nederland tot zijn dood voor een vrij Papoea. Zijn zoon Viktor Kaisiepo (1948-31 januari 2010) heeft de organisatie Papua Lobby opgericht. Hij was lid van het Presidium van de Papua Raad (Presidium Dewan Papua) en woordvoerder van de gezamenlijke Papoea-organisaties in Nederland, het West Papoea Volksfront. Hij lobbyde in commissies van de VN voor de rechten van de Papoea's en andere inheemse volken. Kaisiepo wilde voor West-Papoea dezelfde rol spelen als José Ramos-Horta voor Oost-Timor.

Geografie[bewerken]

Papoea omvat 21% van het Indonesische landoppervlak, en het omvat de grootste oppervlakten aan regenwoud buiten het Amazonebekken (zie ook Amazoneregenwoud). Papoea bevat omvangrijke voorraden aan delfstoffen zoals nikkel, goud, koper, olie en gas en andere rijkdommen zoals tropisch hout en vis.

Steden[bewerken]

De volgende steden van enige betekenis komen in Papoea voor:


Eilanden[bewerken]

De volgende eilanden maken deel uit van Papoea:


Bestuurlijke indeling[bewerken]

Papoea (Tanah Papua), het westelijke deel van het eiland Nieuw-Guinea, bestaat sinds 2003 uit twee provincies: de provincie Papoea en de provincie West-Papoea (tot 2007 Irian Jaya Barat). De provincie Papoea bestaat uit 28 regentschappen (kabupaten) en de zelfstandig bestuurde stad (kota otonom) Jayapura:


Bronnen[bewerken]

  • 2004, Met vlag en rimpel. Erfgenamen van Indië. Teleac, Kosmos-Z&K Uitgevers Utrecht/Antwerpen, NUR 761, ISBN 90-215-4336-2

Externe links[bewerken]