Nieuw-Caledonië (gebiedsdeel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nouvelle-Calédonie
Drapeau de la France

Drapeau Kanaky
Emblem of New Caledonia.svg
(Details)
Nieuw-Caledonië (gebiedsdeel)
Basisgegevens
Officiële landstaal Frans
Hoofdstad Nouméa
Regeringsvorm Frans Overzees collectief
Religie Katholiek 72%
Protestant 18%
Islam 5%
overige 5%
Oppervlakte 18.575 km² [1]
Inwoners 245.580 ()[2]
264.022 (2013)[3] (14,2/km² (2013))
Overige
Volkslied La Marseillaise
Munteenheid CFP-frank (XPF)
UTC +11
Nationale feestdag 14 juli
Web | Code | Tel. .nc | NCL | 687
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken
New caledonia.jpg

Nieuw-Caledonië (Frans: Nouvelle-Calédonie) is een Frans overzees gebiedsdeel met een bijzondere status met een oppervlakte van 18.575 km². Het bestaat uit het hoofdeiland, dat ook Nieuw-Caledonië wordt genoemd, de Loyaliteitseilanden, waarvan Maré, Lifou en Ouvéa de belangrijkste zijn, en een aantal kleinere eilanden. De archipel ligt in de Stille Oceaan: ten oosten van Australië, ten zuiden van Vanuatu, ten westen van Fiji en ten noorden van Nieuw-Zeeland.

Het aantal inwoners bedraagt 264.022 (2013). De munteenheid is de CFP-frank. De bevolking bestaat voornamelijk uit Melanesiërs en Europeanen. Er zijn 25 vliegvelden in het gebied. Aircalin en Air Calédonie zijn de twee luchtvaartmaatschappijen.

Geschiedenis[bewerken]

Voor de komst van James Cook in 1774 - die toen nog steeds op zoek was naar het Terra Australis - was het eiland uitsluitend bevolkt door de Melanesiërs die verspreid leefden in clans. De meeste clans leefden geïsoleerd van elkaar, wat tot een veelheid van talen (28) heeft geleid. In 1774 ontdekte James Cook als eerste Europeaan dit gebied.

In 1853 werd het Frans bezit. Napoleon III annexeerde Nieuw-Caledonië in een poging om meer invloed te kunnen uitoefenen in de regio. Wat Australië reeds was voor de Engelsen, werd Nieuw-Caledonië voor de Fransen: een strafkolonie. Tussen 1864 en 1897 werden bijna 21.000 veroordeelden verscheept naar de andere kant van de wereld. In de daaropvolgende periode werd het eiland getekend door revoltes van de Kanaken (Les Canaques). De oorspronkelijke bewoners namen het niet langer dat hun land werd gestolen en hun heilige plaatsen werden onteerd door de indringers. De kolonisatie kende een hoogtepunt in de 19e en 20e eeuw toen de Kanaken buiten de wet werden gesteld en gedwongen werden om in reservaten te wonen, die ze enkel konden verlaten met toestemming van de overheid.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Nieuw-Caledonië een Frans Overzees Gebied. De oorspronkelijke bevolking kreeg meer rechten en werd zich daar ook politiek van bewust, wat leidde tot het ontstaan van een onafhankelijkheidsbeweging op het einde van de jaren 60. Het keerpunt voor deze beweging was in 1984, het jaar van "Les Evénements', een verwijzing naar een periode van chaos en onlusten. In de Nouméa-akkoorden van 1998 werden de krijtlijnen vastgelegd voor een geleidelijke overdracht van de macht aan de Kanaken. Een referendum over volledige onafhankelijkheid is voorzien binnen 15 jaar na 1998.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Bestuurlijke indeling van Nieuw-Caledonië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nieuw-Caledonië is ingedeeld in drie provincies: Province Nord (het noordelijk deel van het hoofdeiland), Province Sud (het zuidelijk deel van het hoofdeiland) en Province des Îles. Deze drie provincies zijn verder onderverdeeld in 33 gemeenten.

Toekomststatus[bewerken]

In de jaren ’80 kwam de onafhankelijkheidsbeweging ’Kanak’ op. Met de overeen­komsten van 1988 is het op politiek gebied stabieler geworden en is de economie opnieuw in even­wicht gebracht. In 1998 is Nieuw-Caledonië een procedure gestart om de institutionele status te wijzigen. Met ingang van 2014 en ten laatste in 2019 kunnen inwoners die ten minste twintig jaar op een van de eilanden wonen, hun stem uitbrengen over volledige onafhankelijkheid van de archipel.

Klimaat[bewerken]

Nieuw-Caledonië heeft een tropisch klimaat, daardoor is het heel het jaar door warm met een hoge vochtigheidsgraad.

  • Gem. temperatuur jul/aug/sep 20 °C
  • Gem. temperatuur jan/feb/mrt 24 °C

Bezienswaardigheden[bewerken]

Economie[bewerken]

Op het hoofdeiland Nieuw-Caledonië liggen grote nikkelreserves. In 1864 werd op het eiland nikkel ontdekt door Jules Granier.[4] Het erts ligt relatief ondiep en kan door middel van dagbouw worden gewonnen. In 1875 werd met de winning een start gemaakt.[4] Het erts werd handmatig gewonnen en veel kleinschalige mijnbouwbedrijven waren actief. In 1879 werd de eerste nikkelsmelter op het eiland geopend. De productie steeg geleidelijk naar een piek van 80.000 ton nikkel in 1971. In 1981 was er zo’n 110 miljoen ton nikkelerts gemijnd, equivalent aan 2,5 miljoen ton nikkel.[4] In hetzelfde jaar was de productie gehalveerd ten opzichte van 1971 door vraaguitval en de opkomst van andere nikkelproducten in de regio. De productie en export van nikkel levert een belangrijke bijdrage aan de economie van het eiland en bijna alle buitenlandse valuta wordt verdiend met de nikkelexport. In 2011 werd zo’n 140.000 ton nikkel geproduceerd.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c Nikkelmijnen in Nieuw-Caledonië, Geschiedenis en economie. United Nations University Geraadpleegd op 15 februari 2013