Dagbouw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Graafmachine in een bruinkoolgroeve
Mijn in Garzweiler, Duitsland
Kiepwagen in de kopermijn Chuquicamata van Chili
Dagbouw bij Hambach

Dagbouw is een vorm van mijnbouw, waarbij de delfstoffen in een groeve worden afgegraven aan de oppervlakte. Daarom is de aantasting van het landschap bij deze wijze van ontginning erg groot, in tegenstelling tot gesloten mijnen.

Algemeen[bewerken]

Dagbouw wordt toegepast op plaatsen waar de delfstof relatief dicht aan de oppervlakte ligt en waar het niet-weggegraven materiaal het gewicht van de toplaag niet kan dragen. Op deze manier worden onder andere mergel, grind, klei, zand, ijzererts, zilverzand en ondiep liggende steenkoollagen gewonnen. In het verleden werden op deze manier ook bruinkool en vuursteen ontgonnen.

De schaal waarop dagbouw uitgevoerd wordt kan enorm verschillen. Die schaal varieert van kleine groeves vlakbij een dorp of stad tot werkelijk enorme groeves, die vele vierkante kilometers open terrein beslaan. De grootste dagbouwgroeves vindt men in de Verenigde Staten (koper, molybdeen), Chili (koper) en Duitsland (bruinkool).

Bij de meeste dagbouwmijnen wordt de delfstof afgegraven met een shovel of dragline en wordt rots met dynamiet opgeblazen. Vervolgens wordt het ruwe materiaal met kiepwagens naar de verwerkingsfabrieken gebracht. Bij grote mijnen worden graafwielbaggers ingezet, en verloopt het transport met lopende banden.

Dagbouwmijnen[bewerken]

Nederland[bewerken]

In 1915 werd in Heerlerheide de eerste bruinkoolmijn Carisborg I geopend. De firma N.V. Bergerode ontgon in Heerlerheide de concessie Carisborg II, en verwierf in Brunssum de concessies Brunahilde I en II en Energie. Brunahilde II is het huidige Vijverpark, Brunahilde I werd niet ontgonnen. Verder zijn er in Zuid-Limburg ook dagbouwbruinkoolmijnen geweest bij Graetheide (Louisegroeve I en II), Eygelshoven (Herman) en Haanrade (Anna). Deze zijn allemaal gesloten, de laatste in 1968.

Kalksteenwinning in dagbouw vindt plaats in Maastricht bij de ENCI. Prehistorische vuursteenmijnen (zowel dag- als schachtbouw) zijn aangetroffen bij Rijckholt. In het Maasland wordt op korte termijn nog grind gebaggerd in de Maasplassen de financiering van de Maaswerken.

België[bewerken]

Klei wordt al van oudsher gewonnen in de valleien van de Middenmaas, de Rupel en de Aa. Daarom liggen er veel baksteen- en dakpanbakkerijen in het Maasland, Boom en de omgeving van Turnhout. De klei uit Boom heeft zelfs een eigen naam, 'Boomse Klei'. De grindwinning aan deze kant van de Maas werd ten laatste in 2008 beëindigd. Kalksteen wordt onder andere gewonnen voor de cementindustrie bij Lieze (Lixhe).

Duitsland[bewerken]

In westelijk Duitsland zijn, tussen Keulen en Aken drie grote bruinkoolmijnen actief:

Reeds gesloten mijnen zijn de bruinkoolgroeve Fortuna-Garsdorf, de bruinkoolgroeve Frechen, de bruinkoolgroeve Bergheim en de bruinkoolgroeve Zukunft.

Voor deze mijnen zijn diverse dorpen verplaatst (zogenaamde transmigratiedorpen), oudere delen van deze mijnen (vooral Garzweiler) zijn alweer opgevuld met restmateriaal uit nieuwere mijnen en ingericht als natuur- en recreatiegebied.

Bruinkoolmijn bij Inden (Dld). De graafmachine van circa 70m hoog is bezig de toplaag af te graven zodat de onderliggende bruinkoollaag bereikbaar wordt. Via de lopende band (links) wordt de toplaag afgevoerd om in een al leeggegraven deel van de mijn gestort te worden. Op de plek die hier afgegraven wordt, stonden vroeger de huizen van het dorp Inden

.

Verenigde Staten[bewerken]

  • Berkeley Pit - Een voormalige kopermijn in Montana, nu een giftig meer.
  • Hull-Rust-Mahoning Mine - de grootste dagbouwmijn ter wereld, 8 km² groot.
  • Bingham Canyon Mine - de diepste dagbouwmijn ter wereld; gelegen in Utah,800 m diep en 4 km² groot.

Externe link[bewerken]