Turnhout

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Turnhout

Stad in België

ligging binnen het arrondissement Turnhout
in de provincie Antwerpen

Geografie

Oppervlakte
– Landbouwgronden
– Bossen
– Bebouwde gronden
– Andere

56,06 km² (2005)
47,83%
9,73%
29,71%
12,73%

Bevolking (Bron: NIS)

Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid

40.070 (01/01/2008)
49,24%
50,76%
715 inw./km²

Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder

(01/01/2008)
17,93%
63,69%
18,38%

Buitenlanders

8,46% (01/01/2008)

Politiek en bestuur

Burgemeester

Francis Stijnen (CD&V)

Bestuur

CD&V, sp.a

Zetels
CD&V
Vlaams Belang
sp.a
Open VLD
Groen!
Turnhout Vooruit

33
12
7
6
4
3
1

Economie

Gemiddeld inkomen

14.252 euro/inw. (2005)

Werkloosheidsgraad

10,54% ( jan. 2009)

Overige informatie

Postcode
2300

Deelgemeente
Turnhout

014

13040

België

Kasteel van de hertogen van Brabant

Turnhout is een stad in het noorden van België gelegen in de provincie Antwerpen. Turnhout is de hoofdstad van de Kempen en wordt eveneens de "speelkaartenstad" genoemd. De stad heeft ongeveer 40.000 inwoners, waarvan 1448 inwoners (3,36 %) met Nederlandse nationaliteit. Ze is hiermee de derde grootste stad van de provincie en één van de 13 Vlaamse centrumsteden.

Turnhout heeft een aantal gehuchten, onder andere Schorvoort, Parkwijk en Zevendonk. Turnhout grenst aan de volgende gemeenten: Ravels, Oud-Turnhout, Kasterlee (deelgemeenten Tielen en Lichtaart), Vosselaar, Beerse, Merksplas, Baarle-Hertog (dorp Zondereigen) en over een kleine afstand ook aan de Nederlandse gemeente Baarle-Nassau.

Samen met de gemeenten Beerse, Oud-Turnhout en Vosselaar maakt de stad Turnhout sinds 1999 deel uit van de Projectvereniging Regionaalstedelijk Gebied Turnhout. In 2008 kreeg deze samenwerking een nieuwe naam: Stadsregio Turnhout.

Inhoud

1 Geschiedenis
2 Bezienswaardigheden
3 Jaarlijkse evenementen
- 3.1 Strip Turnhout
- 3.2 Open Doek
4 Partnersteden
5 Evolutie van het inwonertal
6 Aangrenzende gemeenten
7 Politiek
- 7.1 Burgemeesters
8 Geboren in Turnhout
9 Afbeeldingen
10 Externe links

[bewerken] Geschiedenis

Turnhout is ontstaan op het kruispunt van twee grote handelsroutes en in de bescherming van het jachtkasteel van de hertogen van Brabant dat reeds voor 1110 zou hebben bestaan. Dit jachtverleden wordt nog steeds weerspiegeld in het wapen van de stad. In ongeveer 1212 verkreeg de kleine gemeenschap zijn stadsrechten van hertog Hendrik I van Brabant. In 1338 werd het privilege toegekend om op zaterdag een markt te organiseren, een traditie die ook nu nog in ere wordt gehouden. In 1466 beschreef een reiziger de goedgebouwde huizen en hij telde vijf kerken.

Tegen de 16de eeuw was Turnhout een rijk commercieel centrum geworden, maar het einde van de eeuw brachten oorlog, vuur, confiscaties en epidemieën. De onderdrukking en de Inquisitie deden vele progressieven naar Nederland vluchten, waardoor de streek rond Turnhout verarmd achterbleef. De stad en zijn omgeving waren verscheidene keren het toneel van gevechten, en twee grote veldslagen zijn naar Turnhout genoemd: een in 1597 en een in 1789. Beide worden de Slag bij Turnhout genoemd.

In 1830 werd België onafhankelijk, en Turnhout viel net onder de nieuwe grens met Nederland. In de periode van vrede tussen 1831 en 1914 werden het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten (1844-1846) en de spoorlijn aangelegd (1855).

In de late middeleeuwen was Turnhout een gekend centrum voor het weven van bedlinnen en de handel in linnen. Aan het begin van de 19de eeuw werden deze industrieën verdrongen door die gebaseerd op papier. Philippus Jacobus Brepols wordt beschouwd als de stichter van die industrie. Veel van die industrie blijft tot op vandaag behouden met verschillende grafische bedrijven en Cartamundi, de wereldleider van speelkaarten.

[bewerken] Bezienswaardigheden

De belangrijkste bezienswaardigheden zijn het middeleeuwse kasteel van de hertogen van Brabant, nu een gerechtshof, het begijnhof (dat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO is opgenomen), het station Turnhout, de Theobalduskapel, de Sint-Pieterskerk uit de 15de en de 18de eeuw met een 19de-eeuwse preekstoel, een koorgestoelte (1713) en biechtstoelen uit 1740, de kerk van het Heilig Hart en het neoclassicistische stadhuis.

De belangrijkste musea in Turnhout zijn het Speelkaartenmuseum en het (heemkundige) Taxandriamuseum.

Voor culturele activiteiten is Cultuurcentrum De Warande de koploper.

Voor sportieve activiteiten is er het Kempisch IJsstadion en het Stedelijk Zwembad in het Stadspark.

[bewerken] Jaarlijkse evenementen

's Zomers zijn er in Turnhout de augustusfoor en het Terrastheater op zondagen. Tijdens de zomermaanden zijn er ook de zeer drukbezochte Turnhoutse Vrij-dagen. Bijna elke vrijdag is er een gratis optreden op de Grote Markt.

[bewerken] Strip Turnhout

Strip Turnhout, voorheen de Turnhoutse Stripgidsdagen, is het oudste stripfestival van de Benelux (sinds 1977). Op de editie 2003 werd voor het eerst de Vlaamse Cultuurprijs voor Strips (de Bronzen Adhemar) uitgereikt (aan de Nederlandse tekenaar Dick Matena). Dit is de enige stripprijs ter wereld die van overheidswege wordt uitgereikt. De laureaat ontvangt 12.500 euro. Sinds 1 januari 2005 heeft Turnhout ook een stadstekenaar: dat werd Koen De Maesschalk. Ook dat is een wereldprimeur. Geen enkele andere stad ter wereld heeft een officiële stads(strip)tekenaar. Inmiddels is De Maesschalk opgevolgd door Conz (Constantijn Van Cauwenberghe) in 2006, Jan Van Der Veken in 2007, Pieter de Poortere in 2008 en Serge Baeken in 2009.

[bewerken] Open Doek

Het jaarlijkse filmfestival Open Doek presenteert een brede waaier aan films, documentaires en animatie uit de 'wereldcinema'. Het filmfestival is gegroeid vanuit de overtuiging dat kwalitatieve, artistieke producten meestal een 'evenement' nodig hebben om brede aandacht en een ruim publiek te bereiken. De opdracht is duidelijk: de broze wereldfilm delen met een breed publiek, een representatieve staalkaart van het rijke aanbod aan actuele wereldcinema presenteren, het publiek uitnodigen om over de eigen grenzen te kijken en zorgen voor een warmbloedige festivalsfeer. Elk voorjaar worden in de Warande en Utopolis in verschillende secties een 70-tal films uit alle hoeken van de wereld getoond tijdens een tien dagen durend feest voor filmliefhebbers. Door de enorme inzet van een kleine ploeg professionelen en vele enthousiaste vrijwilligers is het filmfestival op de culturele landkaart gezet en een filmfeest geworden voor jong en oud, waar zowel de cinefiel als de sporadische filmbezoeker aan zijn trekken komt.

[bewerken] Partnersteden

Hammelburg (Duitsland)
Gödöllő (Hongarije)
Hanzhong (China)
Vinatori (Roemenië)

[bewerken] Evolutie van het inwonertal

[bewerken] 19e eeuw

Jaar	1806	1816	1830	1846	1856	1866	1876	1880	1890
Inwonertal	10.198	10.495	12.493	14.396	14.979	13.590	15.743	16.670	18.747
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

[bewerken] 20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten

Jaar	1900	1910	1920	1930	1947	1961	1970	1976
Inwonertal	20.887	23.742	24.202	26.657	32.135	36.444	38.007	37.958
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

[bewerken] Na de gemeentelijke herinrichting

Jaar	1977	1980	1985	1990	1995	2000	2005
Inwonertal	37.958	37.652	37.438	37.669	38.516	38.596	39.561
Opmerking:Inwonertal op 01/01 - Bron:NIS

[bewerken] Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Baarle-Hertog en Merksplas	Baarle-Nassau	Ravels
Beerse en Vosselaar		Oud-Turnhout
Lille	Kasterlee	Retie

[bewerken] Politiek

[bewerken] Burgemeesters

Zie : Lijst van burgemeesters van Turnhout

[bewerken] Geboren in Turnhout

Lodewijk Brouwers, s.j. (1901-1997), priester, jezuïet, neerlandicus, leraar en professor
Dominique Deruddere, filmregisseur
Paul Geerts, striptekenaar van Suske en Wiske
Margriet Hermans, zangeres en politica
Stany Crets, acteur
Jos Geysels, politicus
Patrick Van Gompel, journalist
Paul Janssen, farmacoloog en stichter van Janssen Pharmaceutica
Sien Diels, actrice
Jef Neve, jazz-pianist
Frans Van Mechelen, politicus
Sjarel Branckaerts, acteur
Paul Van Zummeren, journalist en schrijver
Dirk Draulans, bioloog, journalist en schrijver
Vitalski, (Vital Baeken), schrijver, dichter, standupcomedian, performer, mediafiguur.
Pol Van Eyck, schrijver
Peter Evrard, zanger
Hans Op de Beeck, beeldend kunstenaar
Guido Belcanto, Vlaamse (kleinkunst)zanger.

[bewerken] Afbeeldingen

Station Turnhout uit 1896	De Sint Pieterskerk op de Grote Markt	De Warande	De Kuub (Warande)
Kasteel van de hertogen van Brabant met 'Najade' Van Rik Poot	Stadhuis	Gasthuisstraat	Begijnhof van Turnhout
Nieuwe Kaai	Turnhoutse Vrij-dagen	Miniatuurtrein in het Stadspark	De watertoren van Turnhout