Kontich

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kontich
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Kontich Wapen van Kontich
Kontich
Kontich
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Antwerp.svg Antwerpen
Arrondissement Antwerpen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
23,67 km² (2011)
58,24%
17,43%
24,33%
Coördinaten 51° 8' NB, 4° 27' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
20.913 (01/01/2014)
49,62%
50,38%
883,56 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
21,42%
61,38%
17,20%
Buitenlanders 3,10% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Erik Jacobs (N-VA)
Bestuur N-VA, Dorpslijst Sander
Zetels
N-VA
CD&V
Dorpslijst Sander
Open Vld
Vlaams Belang
sp.a
27
9
6
5
4
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 19.901 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 4,22% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2550
2550
Deelgemeente
Kontich
Waarloos
Zonenummer 03 - 015
NIS-code 11024
Politiezone HEKLA
Website www.kontich.be
Detailkaart
KontichLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Antwerpen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Kontich is een Belgische gemeente en plaats in de provincie Antwerpen en het gelijknamige arrondissement. De gemeente telt ruim 20.000 inwoners. Kontich is de hoofdplaats van het kieskanton en het gerechtelijk kanton Kontich.

Toponymie[bewerken]

Waar de naam van de gemeente vandaan komt, is vooralsnog in mysterie gehuld. Er zijn twee verhalen die de naam van Kontich trachten te verklaren.

Zo vertelt een oude volkssage dat Kontich aan zijn naam zou zijn gekomen doordat er een reus met zijn ene voet op de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Antwerpen zou hebben gestaan en met zijn andere op de Sint-Romboutstoren van Mechelen. Ter hoogte van zijn achterwerk zou Kont-ich hebben gelegen.

Een tweede verhaal gaat terug naar de Gallo-Romeinse naam Condacum, die op zijn beurt is afgeleid van het Keltische Con Blani, dat 'plaats bij de samenvloeiing' zou betekenen. Het betreffende gebied strekte zich uit van de samenvloeiing van Rupel en Schelde en over de grondgebieden van de huidige omliggende gemeenten Lint, Hove, Edegem, Mortsel, Niel, Reet, Schelle, Aartselaar, Hemiksem, Boom en Waarloos. Een bezwaar tegen deze theorie is dat het centrum zich dan wel erg ver van het water zou hebben bevonden.

Geschiedenis[bewerken]

Neolithicum[bewerken]

De vroegste sporen van menselijke bewoning gaan terug tot het Neolithicum. Uit deze periode zijn stenen gebruiksvoorwerpen opgegraven tijdens de aanleg van de Koningin Astridlaan in 1937. Kontich bestond in die tijd voornamelijk uit wouden met ondoordringbare moerassen.

Bronstijd[bewerken]

In 1898 werd op het perceel 'Pronkenberg' tijdens de aanplanting van een bos een groot aantal urnes met massa's bijpotjes en overblijfselen van beenderen aangetroffen. Uit dezelfde periode stamt ook de vindplaats Blauwesteenbos. Wetenschappers zijn het echter nog niet eens of ze reeds uit de 11e eeuw of 'slechts' uit de 7e eeuw voor onze tijdrekening stammen.

Gallo-Romeinse tijd[bewerken]

Vanaf 450 v.o.t. kwamen Galliërs het gebied bevolken en bouwden hun dorpje in het huidige Neerveld, tussen de Alfsberg, de Kauwlei en de Ooststatiestraat. Deze Galliërs bekwaamden zich in het hoeden van geiten en schapen en teelden gerst en knolgroenten. Zij blijven tot de komst van Julius Caesar. Het is niet duidelijk of de toenmalige inwoners van Kontich als slaven werden weggevoerd of uitgemoord. Feit is wel dat het duurt tot het begin van onze jaartelling vooraleer nieuwe volksstammen de vrijgekomen gronden mochten komen bewonen. Opmerkelijk is het feit dat het bijna 100 jaar duurt voor deze nieuwe bewoners zich lieten 'romaniseren'.

Dat Condacum een belangrijke plek was in deze vroege tijden, mag ook blijken uit de resten van de Mithras-tempel, een van de grootste die er in de omgeving is gevonden. Uit de opgravingen, die plaatsvonden van 1964 tot 1987 en uitgevoerd werden door de Antwerpse Vereniging voor Romeinse Archeologie (AVRA), op de vroegere woonplek van deze stam. Hij bleek een stevige constructie te hebben en afgewerkt te zijn met een laag dakpannen. In de omgeving ervan werden tal van votiefbeeldjes van Romeinse goden en offerresten gevonden. Zeer merkwaardig is dat bij de opgravingen tevens een zwaard van Germaanse makelij werd gevonden. Op basis van sporen in de grond kon men een hele straat reconstrueren (op papier), waarlangs een reeks eenvoudige huisjes van boeren en arbeiders moeten hebben gestaan. De meeste gebouwen uit deze periode waren in hout en vlechtwerk opgetrokken en met leem bestreken. Het dak was veelal van stro. In de bodem werden tal van interessante aardewerkscherven aangetroffen, onder andere ook kostbaar Romeins luxe keukengerei, dat als “terra sigillata” (gestempeld aardewerk) bekendstaat. Ander fraais dat gevonden werd, zoals bronzen sieraden, glas en muntstukken en een ganse pottenbakkersoven zijn te bezichtigen in het Archeologisch en heemkundig Museum. Dwars door dit oude dorp werd op het einde van de 20e eeuw de Gallo-Romeinenlaan getrokken.

Op de Alfsberg werden fragmenten van een 'hypocaustum' (Romeinse vloer- en muurverwarming) aangetroffen, wat wijst op de aanwezigheid van een Romeinse villa. Deze plek is in de volksmond beter bekend als de IJzermaalberg, genaamd naar de ijzermaal waaruit de bewoners ijzer 'slakken' wonnen om er de Romeinse weg mee te verharden. Maar ook andere plaatsen waren reeds bewoond. Zo getuigt de gereconstrueerde Romeinse waterput in het gemeentepark, die in 1947 werd gevonden in de velden links van de Groeningenlei. Dergelijke relicten wijzen op het belang van de heirbaan die Condacum met Villariacum verbond en toont aan dat die reeds druk bewoond was.

Middeleeuwen[bewerken]

Volgens de overlevering zou de heilige Reinildis afkomstig zijn van Kontich, hoewel dit door historische bronnen weerlegd is, staat wel vast dat deze nicht van Pepijn van Landen hier grond bezat die ze omstreeks de 7e eeuw aan de abdij van Lobbes in Henegouwen schonk. Door de plundertochten van de Vikingen, moest de bisschop van Kamerijk echter in 1149 herbevestigen dat de kerk van Kontich eigendom was van Lobbes. Dit hield in dat ze de pastoor mochten benoemen en via hem de tienden innen. Nu was Kontich in die tijd een speciale gemeente omdat er toen twee kerken stonden op amper een boogschut van elkaar. De oudste, en ondertussen verdwenen kerk was de Sint-Martinuskerk, die op het huidige Sint-Martinusplein gelegen was met daarrond een uitgestrekt kerkhof. Dit eenvoudige kerkje was grotendeels opgetrokken uit hout en bedekt met een strooien dak. Omstreeks de 17e eeuw raakte het kerkje in onbruik en afgebroken. De naam van de patroonheilige en de eredienst werden overgedragen aan de nieuwe kerk. De brokstukken (waaronder fragmenten van een doopvont) werden gerecycleerd en gebruikt voor de bouw van een nieuwe boerderij (de latere 'Oude Eendracht', het stamcafé van de schuttersgilde). De tweede kerk, gebouwd tussen 1088 en 1149 op de in onbruik geraakte Frankische biest op het grondgebied van de Mechelse familie Berthouts, werd toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw. Ze was voorzien van een massieve toren in romaanse stijl met muren van meer dan één meter dik, waarachter de parochianen zich konden terugtrekken wanneer de Vikingen (of andere snoodaards) hier op plundertocht voorbijtrokken. Er was onderaan geen deur voorzien, zodat men genoodzaakt was een ladder te gebruiken die, indien nodig, binnengetrokken kon worden. Dat Sint Maarten hier reeds van oudsher werd vereerd, bewijst ook het bestaan van de Sint-Martinusput in de Nachtegaalwijk. Deze doopput gaat terug naar het vroegste christendom, toen verwoede pogingen werden gedaan om de bevolking te “bekeren”. Het water van deze bron werd tot honderd jaar geleden gebruikt om oogkwalen te genezen.

Ancien Régime[bewerken]

Zoals reeds vermeld, behoorde Kontich lange tijd toe aan de familie Berthout, andere delen behoorden echter toe aan de hertogen van Brabant en waren aangesloten bij het Land van Rijen. Deze situatie leidde tot heel wat bestuurlijke en juridische verwikkelingen. De hertog van Brabant wees op zijn beurt de “heerlijkheid” Kontich toe aan de heer van Kontich, Koenraad Pot, omstreeks 1505 als pand of tegen betaling. Vanaf dat moment vertegenwoordigen de 'heren van Kontich' het wereldlijk gezag, met recht op leven en dood van hun onderdanen. Deze 'heren van Kontich' waren achtereenvolgens Koenraad Pot (1505), Frans de Schot (1558), kardinaal Granvelle (1572), Lucas van Opmeer (1626) en verschillende leden van het Spaans-Portugese geslacht Franco-y-Feo (1664-1794). Zij resideerden traditioneel in het Groeningenhof vanaf Lucas van Opmeer tot op het einde van de 18e eeuw, toen de Fransen korte metten maakten met het “Ancien Régime”. Het wordt trouwens nog altijd Kontich(s)hof genoemd en is sinds 1830 eigendom van de familie della Faille, de vroegere heren van Waarloos.

Moderne Tijd[bewerken]

Donderdag 21 mei 1908 is een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Kontich. Op deze dag vindt immers de 'treinramp van Kontich' plaats met 41 doden en 320 gewonden. Volgens onderzoeksrechter Vermeer, die de zaak leidde was de hoofdoorzaak van de ramp, "een slechte organisatie en een gebrek aan overeenstemming in het bestuur van de uit te voeren werken".

In de tweede helft van 19e eeuw laten vele adellijke en rijke burgers uit Antwerpen "hoven van plaisantie” optrekken in Kontich. De gemeente was immers gunstig gelegen: ver van alle drukte, maar toch goed bereikbaar dankzij de Heerbaan van Antwerpen naar Mechelen. De tand des tijds was echter niet mild voor deze mini-kasteeltjes der notabelen, waarvan enkel het Tanghof en kasteel Altena nog resteren. Sommigen werden afgebroken, anderen werden verlaten zoals bijvoorbeeld het hof van Spruyt dat gelegen was in het bronnengebied Boutersem. De familie nam deze beslissing omdat er tijdens de Eerste Wereldoorlog Duitsers hun hoofdkwartier in hadden gevestigd. Het is tevens de plek waar het Verdrag van Kontich op 9 oktober 1914 getekend werd, dat de capitulatie van Antwerpen inluidt.

Een bijzondere vermelding verdient Margriet Ballegeer, een Kontichse spionne van de geallieerde inlichtingendiensten. In 2013 verscheen over haar het elektronische boek Spying in World War I, the true story of Margriet Ballegeer van Janet Dean. Eerst was ze voornamelijk actief als koerier en diende haar winkel in de Magdalenastraat als dekmantel om de informatiestromen te ondersteunen. Ze werd echter gevangen genomen en verbleef een half jaar in de cel, later leerde ze geheim agent Henri Van Bergen kennen met wie ze een relatie begon. Samen smokkelden ze lange tijd belangrijke informatie over de Duitse troepenbewegingen over de Nederlandse grens, maar werden tot eindelijk door een dorpsgenoot verraden. Margriet werd ter dood veroordeeld, maar haar straf werd omgezet in levenslange opsluiting. Henri Van Bergen werd gefussilleerd in Fort 5 te Edegem. In het totaal stierven er 36 Kontichse militairen en 3 burgers tijdens WOI.[1]

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

De gemeente Kontich bestaat uit twee deelgemeenten, zijnde Kontich en Waarloos. Waarloos ligt nog enigszins in landelijk gebied, Kontich zelf daarentegen is opgegaan in de rand van Antwerpen. De deelgemeente Kontich kan daarnaast nog opgedeeld worden in drie wijken. Centraal ligt Kontich-Centrum, ten oosten daarvan ligt de wijk Kontich-Kazerne, dat vergroeid is met buurgemeente Lint. In het westen ten slotte ligt het kleine gehuchtje Sint-Rita.

Hydrografie[bewerken]

De gemeente heeft 5 (noemenswaardige) waterlopen, zijnde de Babbelkroonbeek, de Bautersemsebeek, de Hessepoelbeek, de Mandoersebeek en de Edegemsebeek. De drie eerste wateren af in het Netebekken, de twee andere behoren tot het Benedenscheldebekken.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
    Edegem   Hove 
 Aartselaar  Brosen windrose nl.svg  Lint 
    Rumst   Duffel 

Demografie[bewerken]

Hoewel er van voor 1766 geen exacte cijfers over de bevolkingsdichtheid bestaan, kunnen we wel beschikken over ruwe schattingen over de bevolkingsaantallen.

Zo wordt er gesteld dat in het vroege Kontich van voor 1374 ongeveer 700 personen op het grondgebied Kontich en zijn voormalige gehucht Lint woonden. Voor de 15e eeuw schommelt het aantal tussen 800 en 1000. In 1526 bereikt de bevolking een tijdelijk hoogtepunt met 1230 zielen. Daarna gaat het weer bergaf tot amper 710 mensen in 1600. Dit was mogelijk een gevolg van de Spaanse troepen en vrijbuiters (zoals de bende van de beruchte Maarten van Rossum) die deze streken teisterden.

Vanaf de 17e eeuw gaan de bevolkingscijfers weer de hoogte in tot 1900 inwoners. Vanaf dan worden de cijfers preciezer, in 1766 worden er 2188 bewoners geteld en in 1789 zelfs 2790 en het bevolkingscijfer blijft in stijgende lijn gaan. In 1840 worden er 3687 genoteerd en in 1900 wordt de kaap van 5000 overschreden.

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 2805 3104 3640 3706 3813 3901 3475 3815 4452
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 5007 6212 6910 8067 9143 10.923 14.432 16.070
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichting[bewerken]

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2008
Inwoneraantal 17.630 17.931 18.081 18.667 19.373 19.874 20.246 20.290
Opmerking:Inwoneraantal op 01/01 - Bron:NIS

Bezienswaardigheden[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Kontich voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Groeningenhof
Sint-Martinuskerk

Historische gebouwen[bewerken]

  • Oud-Gemeentehuis: gemeentehuis in Rundbogenstil naar een ontwerp van E. Gife uit 1860. De raadzaal is versierd met schilderijen van J.B. Huysmans uit 1905.
  • Oud-Gemeentehuis Waarloos: dit voormalige gemeentehuis werd in 1903-1904 opgetrokken in neo-Vlaamse renaissancestijl, naar een ontwerp van Karel Janssens.
  • Kasteel Tanghof: rococokasteel met een trapeziumvormige hofgracht en een landschapspark met een beeld van Apelles gemaakt door Walter Pompe. De eerste vermelding dateert reeds uit de 12e eeuw, maar het kasteel werd ingrijpend veranderd tussen 1730 en 1780.
  • Kasteel Altena: landhuis met park en brede ovale omgrachting uit de 19e eeuw
  • Sint-Martinushof: laat-classicistisch herenhuis met empire-inslag uit 1836
  • Groeningenhof: dit oorspronkelijk waterkasteel, ook wel Kontich(s)hof genaamd, uit de 17e eeuw is in neo-Vlaamse renaissancestijl met neogotische elementen gebouwd.
  • Kazerne: een infanterie-depot gebouwd in 1877-79 en gelegen in een rechthoekig ommuurd domein langsheen de spoorweg Antwerpen-Brussel. Het gebouw werd in recente jaren ingrijpend aangepast en kreeg een nieuwe bestemming.
  • Jongensschool Molenstraat: schoolgebouw in neorenaissance-stijl uit 1854 en uitgebreid met een onderwijzerswoning in 1862.
  • Brouwerij De Sleutel: De Sleutel bestond reeds voor 1429 als boerderij. Een eerste vermelding als brouwerij dateert uit een verkoopakte uit 1739 waar het beschreven staat als hoeve met brouwerij. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de installatie uitgebroken en tot 1933 werd er gebrouwen in ijzeren ketels.
  • Brouwerij De Arend: deze brouwerij werd slechts gedeeltelijk bewaard.

Religieuze bouwwerken[bewerken]

  • Parochiekerk Sint-Martinus: grotendeels neogotische kruiskerk met romaanse toren, oorspronkelijk gewijd aan Onze-lieve-vrouw, maar hernoemd naar de oude kerk. Ze werd gebouwd tussen 1087 en 1149. De kerk werd verwoest na een brand in 1572 en hersteld in 1604, daarbij werden de nog bestaande muren van koor en kerk bewaard.
  • Parochiekerk Sint-Michiel: neogotische pseudokruisbasiliek met een deels ommuurd en omhaagd kerkhof in de deelgemeente Waarloos. De neogotische interieuraankleding werd grotendeels uitgevoerd door het atelier van J.-B. de Béthune. Het kerkhof herbergt onder meer de grafkelder en -zerk van de familie Della Faille uit de 17e eeuw.
  • Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen: de parochiekerk van Kontich-Kazerne werd gebouwd in 1932 door Jacques Van der Velde uit Lier.
  • Parochiekerk Sint-Rita: deze hallenkerk werd in 1936--37 gebouwd naar een ontwerp van Jos Willems in de Nieuwe Zakelijkheid.
  • Sint-Ritacollege en augustijnenklooster: de kloostergebouwen werden opgetrokken in 1936-37 naar een ontwerp van Jos Willems in Nieuwe Zakelijkheid. Het Kloostergebouw wordt aan de oost- en zuidzijde geflankeerd door de schoolgebouwen die in harmonie met de bestaande gebouwen werden opgetrokken in 1938 en 1949.
  • Reepkenskapel: rechthoekige classicistische kapel toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw ter Sneeuw. De oudste vermelding dateert uit 1440 als "capelle langs de heerstraete". Ze was oorspronkelijk bestemd voor de eredienst der pestlijders. In de onmiddellijke omgeving bevonden zich tot de 17e eeuw pesthuisjes en een galg. Vermoed wordt dat ter dood veroordeelden een pauze namen bij dit bedehuisje. De benaming Onze-Lieve-Vrouw ter Sneeuw werd voor eerst vermeld in het begin van de 18e eeuw. Ze werd ernstig beschadigd tijdens de Beeldenstorm en verbouwd in 1632-33 en 1650-52. In 1755-56 werd ze herbouwd naar een (vermoedelijk) ontwerp van P. De Doncker uit Brussel.

Natuur[bewerken]

  • Gemeentepark
  • Altenapark: het Altenapark is gelegen langs de Antwerpsesteenweg. Het is een oud park, dat voornamelijk uit volgroeide bomen bestaat. In dit park bevindt zich het cultuurpunt Altena, dat gehuisvest is in de voormalige kapel.
  • De Oude Spoorwegberm: dit groene lint loopt door de ganse gemeente en volgt de voormalige spoorlijn Wilrijk-Mechelen. Hier heeft zich een aaneenschakeling van verschillende types vegetatie ontwikkelend. Zo is er een opvallende opslag van zomereik, robinia en andere types loofbomen. Op de vochtigere (en bijgevolg voedselrijkere) gronden vind men hazelaars en Gelderse roos. Op de allervochtigste plaatsen domineren zwarte els, allerhande wilgensoorten, en moerasplanten. Langsheen de taluds vinden zich talrijke ecologisch waardevolle meidoorns. Tenslotte bevinden er zich talrijke doch gefragmenteerde stukjes verruigd grasland.
  • Het Kapellekesbos: kreupelhoutbosje en populieren-boomakker (privé, toegankelijk)
  • Hessepoelbos: bosgebied in Waarloos met een ecologische, sociale en educatieve functie.
  • De Vuile Plas & het Molenbos: opgehoogde terrein ten oosten en westen van de E19. Van de oorspronkelijke plas en het bos is er nog weinig te zien. De vegetatie op beide terreinen bevindt zich in een pioniersstadium. Zowel de Vuile Plas als het Molenbos zijn eigendom van het Vlaams Gewest, en in principe niet toegankelijk.
  • Het Broekbos: zoals de naam al zegt is dit een moerasbos voornamelijk beplant met populieren. (privé, niet toegankelijk voor publiek)
  • De Pannebossen: eerder artificiële bomenlaag bestaande uit eik en berk met biologisch waardevolle ondergroei. Zo treft men hier verschillende voorjaarsbloeiers zoals onder andere wilde kamperfoelie en adelaarsvaren. Daarnaast treft men er pijpenstrootje en talrijke bramen aan. (privé, niet toegankelijk voor publiek)
  • Het Groeningenhof: dit parkbos bestaat voornamelijk uit zuur beukenbos en één perceel populier. In een nabij gelegen populierenbosje vindt men een mooi ontwikkelde kruidlaag van alluviaal elzenbos. (privé, niet toegankelijk)

Cultuur[bewerken]

Festivals[bewerken]

Uitgaan[bewerken]

  • Lintfabriek: dit jeugdhuis werd opgericht in 1982 en heeft tot ver buiten de landsgrenzen een reputatie opgebouwd als legendarische underground rocktempel. In 2006 zag de organisatie zich echter verplicht de deuren te sluiten door een vernietigend brandweerrapport. In 2010 werd besloten voortaan de handen in elkaar te slaan met vzw Karick en konden de activiteiten hervat worden in de Pauwhoevestraat 10. In oktober 2011 kwam er een einde aan de samenwerking en besloot vzw Karick tot vereffening over te gaan.
  • Kom Af: jeugdhuis in Kontich Kazerne
  • Den Trap: jeugdhuis in Waarloos
  • Copa Cabana: discotheek in Waarloos

Theater[bewerken]

  • Toneelvereniging Willen is kunnen werd opgericht in 1875.
  • Toneelvereniging Black-Out werd opgericht in 1986.

Religie en levensbeschouwing[bewerken]

Katholieke Kerk[bewerken]

De gemeente Kontich is de hoofdplaats van de federatie Kontich die op haar beurt dan deel uitmaakt van het dekenaat Rupel-Nete in het bisdom Antwerpen. De gemeente wordt onderverdeeld in vijf parochies, met name Sint-Martinus (Kontich-centrum), Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen (Kontich Kazerne), Sint-Michiel (Waarloos) en de parochie Sint-Rita (Wijk Sint-Rita).

De wijk Meylweg maakt deel uit van de parochie Sint-Jozef te Hove in de federatie Boechout-Hove-Vremde.

Islam[bewerken]

De moskee Masjid Islami verzorgt de islamitische eredienst.

Mobiliteit[bewerken]

Pendelparking bij de E19-afrit Kontich

Verleden[bewerken]

Van 1875 tot 1952 deed spoorlijn 61 (Kontich - Aalst) het station Kontich-Dorp aan en van 1907 tot 1968 stopten er treinen in Station Waarloos op Spoorlijn 25A (Mechelen - Antwerpen-Zuid).

Heden[bewerken]

Openbaar vervoer[bewerken]

In Kontich-Kazerne bevindt zich op spoorlijn 25 en 27 het station Kontich. Daarnaast verbinden verschillende buslijnen van de vervoersmaatschappij De Lijn de gemeente met Antwerpen, Lier en andere gemeenten in de omgeving.

In het kader van het Masterplan Mobiliteit Antwerpen zal de tramlijn tussen Antwerpen en Mortsel doorgetrokken worden via de N1 en de N171 tot in het dorp van Kontich.

Wegennet[bewerken]

Kontich ligt langs één van de belangrijkste en drukste verkeersaders van België, namelijk de autosnelweg A1/E19. De snelweg heeft een afrit ter hoogte van Kontich, afrit 7, waarnaast een pendelparking ligt. Daarnaast passeren de N1 en de N171 de gemeente.

Politiek[bewerken]

Voormalige burgemeesters[bewerken]

Schepencollege[bewerken]

Bestuur voor de periode 2013 - 2018[2]:

Gemeenteraad[bewerken]

Verder bestaat de gemeenteraad uit[4]:

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012
Stemmen / Zetels  % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 27 % 27
CVP / CVP-KW+ / CD&V-N-VA /CD&V 48,36 14 30,17 9 35,44 10 25,09 8 31,451 9 32,972 9 22,12 6
PVV / VLD / Open Vld 9,77 2 13,69 3 27,27 8 23,23 7 20,66 6 18,86 5 14,783 4
SP / APPEL / sp.a-pro 14,58 3 15,95 4 12,55 3 8,2 1 9,464 2 - 6,485 1
AGALEV / sp.a-spirit-Groen! / Dorpslijst Sander - 8,72 2 9,19 2 11,91 3 14,33 3 24,926 7 18,947 5
Vlaams Blok / Vlaams Belang - - 5,68 0 11,08 2 16,49 4 23,25 6 8,45 2
N-VA - - - - - - 29,24 9
K.TICH - - - - 7,6 1 - -
VU 23,94 6 16,23 4 9,86 2 4,89 0 - - -
KWA - - - 15,62 4 - - -
Gem.bel - 8,25 2 - - - - -
Volksbel. - 7,0 1 - - - - -
O.l.i.j.k 3,35 0 - - - - - -
Totaal stemmen 11162 12169 13017 13229 13854 14466 14710
Opkomst % 94,79 92,31 92,22 93,95 91,57
Blanco en ongeldig % 4,17 3,69 3,36 4,44 3,52 3,47 2,11

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt Bronnen: 1976-2000: Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken // 2006-2012: Verkiezingsuitslagen 2006 vs 2012; GVA

1 CVP-KW+ // 2 CD&V-N-VA // 3 Open Vld // 4 APPEL // 5 sp.a-pro // 6 sp.a-Spirit-Groen! // 7 Dorpslijst Sander

Economie[bewerken]

Verleden[bewerken]

Door de vele kasteelheren waren er 2 wijngaardleitjes, maar zoals in elk dorp in die tijd, lag de nadruk toch vooral op het bierbrouwen. Een kleine greep uit het vroegere bierwezen levert ons de namen van brouwerijen De Valk, De Arend en De Sleutel op. In die laatste brouwerij werd nog tot in 1933 het vermaarde witbier “seef” gebrouwen. Ook op het vlak van brandewijn stoken, had de gemeente een reputatie hoog te houden. Zo waren er in 1709 maar liefst 5 stokerijen geregistreerd.

In Kontich werd er natuurlijk niet enkel alcohol gebrouwen, zo had Kontich zich in het verleden een gedegen reputatie verworven, net als haar buurgemeente Duffel, in het produceren van lakens, wollenstof en linnen. Daarnaast waren de toenmalige bewoners ook erg bedreven in het hoeden maken. Net zoals de buurgemeenten, met Boom in een hoofdrol, werden ook hier bakstenen gebakken. Maar ook edelere stenen passeerden in de gemeente. In de 19e eeuw gingen de diamanthandelaars uit Antwerpen immers op zoek naar goedkopere werkkrachten en minder vakbondsdruk. Alzo werd in 1904 de eerste vergunning verleend voor een slijperij in de Drabstraat. Daarna nam deze nijverheid een ware vlucht. Zo waren er in 1910 reeds 30 diamantmolens aangedreven door een elektrisch exemplaar in de Arend. Honderden gezinnen leefden geheel of gedeeltelijk van de diamant. Bezijden deze ambachtelijke activiteiten was en bleef Kontich echter een boerendorp.

Nog enkele uitzonderlijkheden: Kontich had enkele tabaksfabrieken, een stoomwasserij die koninklijk linnen mocht wassen, een cactuskwekerij met wereldfaam en een bloem- en fruitkwekerij die zeldzame sierplanten kweekte.

Heden[bewerken]

In de 19e eeuw legden Ferdinand en Théophile Maes de basis van de later zo vermaarde Brouwerij Maes aan de Grote Steenweg. Maes Pils groeide uit tot de nummer twee op de Belgische markt. In 2005 was het gedaan met bier brouwen te Waarloos. Het hele complex, ook de trotse koperen ketels, verdwenen voor goed uit het dorpsbeeld, om plaats te maken voor een industrieterrein.

Onderwijs[bewerken]

Kleuter & Lager Onderwijs[bewerken]

  • Abraham Hansschool, Molenstraat 32
  • Altena Instituut, Antwerpsesteenweg 73
  • De Schans, Kruisschanslei 42
  • Sint-Jozefinstituut, Gemeenteplein 8
  • Sint-Michielsschool, Oude Baan 1 Waarloos
  • Sint-Montfortschool, Hoge Akker 16

Secundair Onderwijs[bewerken]

Deeltijds Kunst Onderwijs[bewerken]

  • Gemeentelijke Academie voor Schone Kunsten, Mechelsesteenweg 140
  • Muziekschool Kontich, Filiaal van de Academie Muziek Woord Dans Mortsel, Molenstraat 32-34

Sport[bewerken]

Voetbal[bewerken]

Kontich had lange tijd met Koninklijke Kontich FC een voetbalploeg in de nationale reeksen van de Koninklijke Belgische Voetbalbond. Momenteel spelen ze echter in 2de provinciale. In het vrouwenvoetbal speelt GBA-Kontich FC in de nationale eerste divisie.

Daarnaast zijn er nog een aantal voetbalclubs die aangesloten zijn bij de Koninklijke Vlaamse Voetbalbond (KVV). De belangrijkste zijn FC VDP, dat in de hoogste afdeling speelt en V.K. Kontich-Scaldis dat uitkomt in de Tweede Afdeling B. Tussen 1999 en 2010 won FC VDP viermaal de Beker der Kampioenen en zesmaal de Beker van Vlaanderen.

Volleybal[bewerken]

In het volleybal worden de gemeentelijke kleuren verdedigd door Kokaz volley vzw dat verschillende kampioenstitels in 3de gewestelijke, 2de gewestelijke en 1ste gewestelijke binnenhaalde. In het seizoen 1999-2000 werd voor de eerste maal doorgestoten naar de landelijke competitie. Anno 2014 is de club actief in 1ste Gewest van de Vlaamse Volleybal Bond.

Andere sporten[bewerken]

Overige[bewerken]

Bekende Kontichnaars[bewerken]

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Kontich of een andere significante band met de gemeente hebben:

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties