Duffel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Duffel
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Duffel Wapen van Duffel
Duffel
Duffel
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Antwerp.svg Antwerpen
Arrondissement Mechelen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
22,71 km² (2011)
62,42%
17,53%
20,05%
Coördinaten 51° 6' NB, 4° 30' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
17.119 (01/01/2014)
48,97%
51,03%
753,73 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
19,49%
62,74%
17,76%
Buitenlanders 2,56% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Marc Van der Linden (N-VA)
Bestuur N-VA, sp.a, Groen
Zetels
CD&V
N-VA
Groen
Vlaams Belang
sp.a
25
11
9
3
1
1
Economie
Gemiddeld inkomen 17.887 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 4,14% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2570
Deelgemeente
Duffel
Zonenummer 015 - 03
NIS-code 12009
Politiezone BODUKAP
Website www.duffel.be
Detailkaart
DuffelLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Mechelen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Duffel is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente is de hoofdplaats van het kieskanton Duffel en behoort tot het gerechtelijk kanton Lier. Duffel ligt aan de rivier de Nete en telt 17.000 inwoners.

Toponymie[bewerken]

De naam Duffel is afgeleid van de verouderde vorm Duffla. Deze werd voor het eerst vermeld in het jaar 1059. Later veranderde de naam naar Duffle (voor 1350) en Duffele (na 1350). Vanaf 1684 dragen alle documenten de huidige naam.

Het toponiem Duffel is vermoedelijk een tweeledige naam (Duff en le). Duff zou volgens deskundigen afgeleid zijn van het Keltische woord dubro (water). le zou een verwijzing zijn naar lo dat op haar beurt afgeleid zou zijn van het Latijnse locus (plaats). Duffel betekent dan plaats bij het water. Deze stelling schijnt te kloppen aangezien er verschillende bewijzen van Keltische bewoning zijn gevonden. (cfr. de vondst van een bladvormige bronzen lanspunt en een ijzeren haardketting).

Andere bronnen beweren echter dat het eerste lid van de naam (Duff) zou verwijzen naar de Frankische uitdrukking ten (h)uffel, wat ten heuvel zou hebben betekent. Ook dit is een mogelijkheid aangezien de gemeente ontstond uit twee op heuvels gelegen verhevenheden. (cfr. de Kwakkelenberg te Duffel-Oost en de Rooienberg te Duffel-West)

Geschiedenis[bewerken]

Over de allervroegste geschiedenis van Duffel is erg weinig geweten, hoewel er verschillende artefacten op het grondgebied gevonden werden. Zo trof men tal van gefossiliseerde skeletresten uit de laatste IJstijd aan tijdens de aanleg van de bezinkbekkens van de Antwerpse Waterwerken (AWW - 1952 - 1955).

Neolithicum[bewerken]

De eerste sporen van menselijke bewoning stammen uit de Bronstijd (1600-500 v. Chr.). Vermoedelijk woonde er in deze periode een Keltische stam op het grondgebied van het huidige Duffel, nabij een doorwaadbare plaats van de Nete. Uit deze periode stamt namelijk de vondst van een bronzen lanspunt van 38 bij 8 cm, een typisch onderdeel uit de traditionele wapenuitrusting van de Kelten. Deze werd ontdekt tijdens graafwerken van een nieuwe bedding voor de Nete in 1932. In 1954 vond een arbeider in het Voogdijbroek, tijdens de graafwerken voor de AWW een ijzeren haardketting (die vermoedelijk uit de La Tène III-periode stamt) en een eiken mikstok (waarvan de herkomst en het nut onbekend zijn).

Gallo-Romeinse Tijd[bewerken]

De Romeinen hebben geen diepgaande invloed uitgeoefend op Duffel. Tot op heden werd er slechts één scherf van Romeins aardewerk opgediept (tijdens een uitzaveling langs de Mechelsebaan in 1950). Daarnaast werd er tijdens dreggingswerken in 1963 in de Nete een zilveren pannetje met een rijk versierde steel gevonden. De steel van het pannetje was versierd met een vrouwengezicht geflankeerd door het profiel van twee panters, een bladmotief met een afbeelding van Mercurius, een bok en ten slotte twee vogels met een lange bek.

Middeleeuwen[bewerken]

De oude naam van Duffel (Duffla) duikt voor de eerste maal in de annalen der geschiedenis op in 1059 en was eertijds verdeeld in drie heerlijkheden, namelijk Duffla Hoogheid, Duffla Voogdij en ten slotte Duffla Perwijs.

  • Duffla Hoogheid: Deze heerlijkheid was, zo weten we uit de oudst-gekende bronnen, in handen van de gebroeders Hildincshusen, heren van Ter Elst (destijds eigenaars van het nog bestaande Kasteel ter Elst). Vervolgens kwam ze in handen van de Heren van Grimbergen en nog later werd het gebied eigendom van de Mechelse Berthouts.
  • Duffla Voogdij: Deze heerlijkheid was aanvankelijk in handen van de abdij van Nijvel tot ze aan het einde van de 13de eeuw werd toegeëigend door de familie Van Wesemael.
  • Duffla Perwijs: Deze heerlijkheid, zo leert ons de geschiedenis, was aanvankelijk in handen van de heren van Grimbergen, vervolgens ging het over naar de Mechelse Berthouts en kwam ten slotte in handen van de Duffelse tak van deze familie.

Ancien Régime[bewerken]

Vanaf de 15de eeuw kent de gemeente een ware bloeiperiode dankzij de weefnijverheid, zo worden de Duffelse lakens uitgevoerd naar onder andere Lübeck, Riga en Keulen en later ook naar Spanje en Portugal[bron?]. Aldus ontstaat, naast de naam ook het woord "duffel" met de betekenis "zware, ruwe stof". Duffel groeit in deze periode uit tot een zeer vermaard, rijk bewoond gebied met buitengewoon veel mooie huizen. Kasteel Ter Elst, Muggenberg en het hoogkoor van de Sint-Martinuskerk herinneren hier nog aan.

Er werden in deze periode ook drie schuttersgilden (de Gilde van de Edele Voet- of Kruisboog van Sint-Joris, de Oude Gilde van Sint-Sebastiaan en de Jonge Gilde van Sint-Sebastiaan) en twee religieuze "broederschappen" (Gulde van Sint-Martinus en de Onse Vrouwe Gulde van Duffele) opgericht. De Duffelse schuttersverenigingen waren zo succesvol dat ze onder andere in 1497 de eerste prijs behaalden in een vermaard schietspel te Mechelen. Dit inspireerde de bewoners om zelf ook een schuttersfeest in te richten. Tijdens deze festiviteiten werd er elke avond een toneelopvoering georganiseerd. Zo ontstonden de rederijkerskamers vanaf de 16de eeuw. De Tachtigjarige Oorlog (1568 - 1648) luidde het verval van de welvaart in.

In het begin van de 17de eeuw komen de drie "Duffels" in het bezit van de familie van Merode, markiezen van Deinze. Elk van de heerlijkheden behoudt echter zijn eigen schepenbank en het duurt nog tot 1796 vooraleer de gemeente onder Frans bestuur verenigd wordt.

Moderne Tijd[bewerken]

De gemeente groeide stilaan uit tot een klein handels- en industriecentrum, in tegenstelling tot de meeste andere dorpen van het Mechelse arrondissement die zich rond 1840 vrijwel uitsluitend bezighielden met de landbouw. Dit was mogelijk dankzij de ligging langs de Nete en de nieuwe spoorlijn Brussel - Antwerpen. Deze zorgde immers voor een vlotte verbinding met de belangrijkste steden en de Haven van Antwerpen. In deze periode floreerde vnl. de handel in kalk, hout en steenkolen.

Met de komst van een met stoommachines uitgeruste wollen stoffenfabriek (producent van het vermaarde duffel), deed de industriële revolutie haar intrede in Duffel. Enkele decennia later volgden de steenbakkerijen (met ruim 500 arbeiders een van de belangrijkste werkgevers in die periode in Duffel) en kort na 1900 de papierfabriek G. Morrees en Cie (later de Papeteries Anversoises). De industrialisatie zal zich vanaf dan vooral verder zetten langs de Nete, en brengt in de 20ste eeuw onder andere een nikkelfabriek, Scott, Transpac en Sidal naar Duffel.

De Eerste Wereldoorlog ten slotte brengt een golf van verwoesting en vernieling over het Netedorp, waar tijdens de Slag rond de Nete het ganse centrum in puin wordt gelegd. Ook het kasteel Ter Elst heeft hier zichtbaar zwaar onder te lijden gehad.

Geografie[bewerken]

Hydrografie[bewerken]

Duffel heeft een uitgebreid hydrografie met de Beneden-Nete, het wachtbekken Eekhoven en vijf bezinkbekkens van de Antwerpse Waterwerken. Daarnaast telt de gemeente nog tal van beken die allen in de Nete afwateren.

  • De Nete doorstroomt de gemeente van het noordoosten naar het zuidwesten, doorheen de geschiedenis zijn er herhaaldelijke pogingen ondernomen om de meanders te verwijderen en alzo de Netebedding rechter te maken. Dit proces blijkt nog uit de benaming ‘Oude Nete’ die gebruikt wordt voor de weilanden (nu woestenijen) in het Voogdijbroek.
  • De waterinname voor de wacht- en bezinkingsbekkens van de Antwerpse Waterwerken (AWW) ten slotte gebeurt te Lier op het Netekanaal vanaf de Duffelsluizen, de zuivering gebeurt in Walem, een deelgemeente van Mechelen.

Topografie[bewerken]

De gemiddelde verhevenheid van de bodem schommelt tussen 3 en 15 meter. De verst verwijderde gronden van zowel de oost- als westoever van de Nete liggen het hoogste (12 tot 15 m). Geleidelijk en zeer regelmatig daalt de bodem af naar het Netedal alwaar de bodemverhevenheid nog slechts 3 tot 5 m bedraagt. Het laagste punt van de gemeente is het Abroek (3 m), het hoogste punt (± 31 m) ligt nabij de Vosberg op de grens met Rumst.

Kernen[bewerken]

Duffel heeft geen deelgemeenten. De Nete verdeelt het centrum in twee woonkernen. Duffel-West ligt op de rechteroever van de rivier, Duffel-Oost op de linkeroever. Verder oostwaarts, nabij de grens met Lier en Koningshooikt, liggen nog de landelijke gehuchten Itterbeek en Mijlstraat.

Aangrenzende (deel-) gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Kontich   Lint   Lier 
 Waarloos  Brosen windrose nl.svg  Koningshooikt 
 Rumst   Sint-Katelijne-Waver   Onze-Lieve-Vrouw-Waver 

Demografie[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 3486 3688 3940 4230 4438 4515 5017 5060 5934
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 7313 8766 9029 10.142 12.003 13.250 13.802 14.308
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Na de gemeentelijke herinrichting[bewerken]

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005
Inwoneraantal 14.308 14.650 14.923 15.113 15.453 15.971 15.991
Opmerking:Inwoneraantal op 01/01 - Bron:NIS
Op 1 januari 2012 telde de gemeente 16.941 inwoners.

Politiek[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

Voormalig burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
 ? - ? August Hermans
 ? - 1906 Martinus Reypens[1]
 ? - ? Louis Sels
 ? - 1934 Paul Stevens
1934 - 1941 Emile van Hamme
1941 - 1944 Juliën Mariën[2]
1944 - 1976 Emile van Hamme
1976 - 1990 René Nauwelaerts
1990 - 2000 Clem Van Winkel
2000 - 2012 Guido De Vos
2013 - heden Marc Van der Linden

Legislatuur 1977 - 1982[bewerken]

Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 10 oktober 1976 namen vier partijen deel. De CVP behaalde een gewone meerderheid met 5.552 (57,97%) van de 9.918 neergelegde stemmen, wat goed was voor 15 zetels. De partij diende slechts rekening te houden met twee kleinere partijen in de oppositie, met name de SP (16,37%) met 3 zetels en de Volksunie (21,77%) met vijf zetels. De vierde partij die meedong naar de hand van de kiezer - de OGB - behaalde met 373 voorkeurstemmen (3,89%) onvoldoende voor een mandaat in de gemeenteraad. Die dag werden er 340 blanco of ongeldige stemmen uitgebracht, goed voor 3,43 % van het totaal.[3]

Legislatuur 1983 - 1988[bewerken]

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 10 oktober 1982 had de kiezer meer keuze. Zowel Agalev als het Vlaams Blok namen voor de eerste maal deel aan de verkiezingen op lokaal niveau. De ecologisten konden daarbij het best overtuigen en behaalde onmiddelelijk een zetel in de gemeenteraad met 650 van de 10.373 neergelegde stemmen. Het Vlaams Belang kon in deze dagen slechts 161 (1,62%) kiezers bekoren, onvoldoende voor een zetel. Hun intreden in het lokale politieke landschap leverde vooral de Duffelse oppositie een mokerslag toe. Hoewel de socialisten evenveel zetels behielden als in 1976 konden ze 263 kiezers minder bekoren met 13,11% van de stemmen. De Volksunie was echter het grootste slachtoffer met een achteruitgang van 6,9% of een verlies van 2 mandaten. De CVP verliet ongehavend het strijdperk met een klein verlies van 0,43%, desondanks gingen ze er een zetel op vooruit. Ten slotte namen ook de liberalen van de PVV deel aan de verkiezingen met 6,33% van het totaal aantal stemmen kwamen ze echter net niet in aanmerkingen voor een mandaat.[4]

Legislatuur 1989 - 1994[bewerken]

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 10 oktober 1988 slaagde de lokale CVP er opnieuw in verder te groeien, ondanks de diffrentiatie in het Duffelse politieke landschap. De partij won 1,89% extra kiezers en het zetelaantal steeg met twee. In totaal gingen er 6138 van de 10374 neergelegde stemmen naar de partij. De SP werd de tweede partij (op ruime afstand), ondanks een stemmenverlies van 1,95% waardoor de partij strandde op 11,16 van de stemmen. De partij verloor één zetel. Ook de Volksunie (-4,65%) en de PVV 1,04% moesten stemmen inleveren. De eerste behield nog twee zetels, de laatst genoemde wederom geen. Agalev legde een positief parcours af en groeide 2,07% tot 8,6%. Met 888 ruim voldoende voor opnieuw één zetel. Ten slotte namen ook de lokale partij Gemeentebelangen Duffel (GBD) en de Trotskistische SAP deel aan de verkiezingen, ze konden respectievelijk 4,89% en 0,41% van de kiezers overtuigen. Het Vlaams Blok ten slotte kwam niet op. 4,05% van de kiezers stemde blanco of ongeldig.[5]

Legislatuur 1995 - 2000[bewerken]

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 9 oktober 1994 werd de neergang van de CVP ingezet. De partij verloor 4,43% van haar stemmen en strandde op 5835 van een totaal van 11.018 neergelegde stemmen. De partij strandde op 55% en kreeg 17 mandaten toegekend. Agalev werd de tweede grootste partij van de gemeente en wist 12,07% van de kiezers te overtuigen waarmee de twee extra zetels in de gemeenteraad wisten te bemachtigen. De SP - die concurrentie kreeg op haar linkerflank van de PVDA en Agalev - verloor wederom 1,22% kiezers en strandde op 9,94% (2 zetels). Daarmee bleef de socialistische partij maar net groter als het Vlaams Blok dat 9,4% van de kiezers wist te overtuigen. De partij deed hierdoor een eerste maal haar intreden in de lokale Duffelse politiek met twee mandatarissen. De andere grote winnaar was de vernieuwde liberale partij VLD. Voor het eerst sinds 1976 zetelde er een liberaal politicus in de gemeenteraad. De partij had 7,35% van de Duffelaars weten te overtuigen. Een stijging ten overstaan van 1988 met 2,06%. De grote verliezer van deze verkiezingen was de Volksunie. De Vlaams-nationalistische partij zag haar stemmenaantal gehalveerd tot 5,79%. De partij behield geen enkele mandataris in de gemeenteraad. De marxistische PVDA ten slotte behaalde 0,44% van de stemmen.[6]

Legislatuur 2001 - 2006[bewerken]

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober 2000 zakte de christendemocraten van de CVP onder de 50%, met een verlies van 11,68% kwam dit neer op 4745 van de in het totaal 11369 neergelegde stemmen. Hierdoor behield de partij nog slechts 12 mandaten. De andere verliezer van de verkiezingen werd de SP. De partij verloor 3,34% van haar stemmen en moest één mandaat inleveren. Grote winnaar was het kartel VLD-OK met 22,07%, oftewel een vooruitgang ten overstaan van het VLD-resultaat van 1994 met 14,72%. Dit was goed voor 6 mandaten in de gemeenteraad. Ook het extreemrechtse van het Vlaams Blok konden rekenen op een forse vooruitgang van 4,28% tot 13,68%, goed voor één extra mandaat. Agalev ten slotte boekte een kleine winst van 2,26% en strandt op 14,33% van de stemmen. De partij behield een status quo qua mandaten. De op imploderen staande Volksunie kwam niet op.[7]

Legislatuur 2007 - 2012[bewerken]

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober 2006 was het koffiedik kijken voor de verkiezingen. De SP was verveld tot sp.a, de CVP tot CD&V, Agalev tot Groen! en het Vlaams Blok ten slotte tot Vlaams Belang. Daarenboven was de Volksunie uiteengevallen in een conservatief rechtse partij (N-VA) en een progressieve sociaalliberale partij (spirit). Het waren ook de verkiezingen van de kartels. In tegenstelling tot vele andere gemeenten koos Spirit er in Duffel voor om samen met Groen naar de lokale verkiezingen te gaan (in plaats van met sp.a). CD&V ging in Valentijnskartel met N-VA naar de verkiezingen en VLD ten slotte opnieuw met OK. Het kartel CD&V-N-VA hield stand ten overstaan van 2000 en won 2 zetels. Het kartel overtuigde 5176 kiezers. CD&V kreeg 13 mandaten en N-VA één. De grote winnaar van de verkiezingen bleek echter de oppositie. De sp.a kon eindelijk het tij keren en groeide opnieuw met 1,4%, Groen-spirit overtuigde 11,4% en het Vlaams Belang ten slotte 16,2% van de kiezers. Dit leverde respectievelijk 1, 3 en 4 mandatarissen op. Het kartel VLD-Ok kon haar monsterscore uit 2000 niet herhalen en overtuigde deze verkiezingen slechts 13,9% van de kiezers, ze behielden 3 mandatarissen. Gemeentebelangen ten slotte overtuigde 612 kiezers (5,35%), onvoldoende voor een mandaat.

De populairste politicus was zetelend CD&V-burgemeester Guido De Vos met 2.360 voorkeurstemmen. Patrick Van Herck (1.109), Lili Stevens (1.054), Luc Wuyts (868) en Daniëlla Van Den Bergh (669) vervolledigen de top 5 (allen CD&V). Voorts werden ook Guido De Clerck (sp.a), Jo Giart, Kristophe Thijs en Vic Schelkens (allen VLD-OK), Stijn Van Nieuwenhove, Nora Bertels en Staf Aerts (allen Groen!-spirit), Francis Loos, Lydie De Wilde, Raf en Karine Torfs (allen Vlaams Belang), Paul Wuyts, Jos Hellemans, Julien Diddens, Bart Iliaens, Luc Van Houtven, Karla Bertels-Van Dessel, Denis Raveschot, Marc Tobback en Koen Frederickx (allen CD&V-N-VA) verkozen.

Daar het kartel CD&V-NV-A een gewone meerderheid bezat besloten de kartelpartners alleen te besturen. De belangrijkste verwezenlijkingen waren de finalisering van de sporthal, de vernieuwing van de spoorwegbruggen en een forse investering in het Gemeentelijk Technisch Instituut, dat zijn leerlingenaantal zag stijgen met 35%.[8]

Legislatuur 2013 - 2018[bewerken]

Bij de lokale verkiezingen van 2012 zag het er even naar uit dat Open Vld niet zou opkomen, nadat hun drie raadsleden uit de vorige legislatuur de partij hadden verlaten naar andere partijen. Zo kwam oudgediende Guy De Wilder opnieuw in beeld, die na een passage bij Gemeentebelangen en Lijst Dedecker in 2010 opnieuw lid was geworden.[9] De partij kon echter niet overtuigen en behaalde slechts 5,45% van de stemmen, onvoldoende voor een mandaat in de gemeenteraad. Groen en sp.a besloten voor deze verkiezingen de krachten te bundelen. Waar aanvankelijk gehoopt werd dat dit het gezamenlijke aantal raadsleden zou verhogen[10], kon echter slechts een identiek aantal zitjes in de gemeenteraad behaald worden als in 2006. Staf Aerts - ex-Spirit[11] - was de lijsttrekker. Ook de interne verdeling bleef hetzelfde met één vertegenwoordiger voor sp.a en drie voor Groen, wel verloor het kartel in totaal 3,99% ten overstaan van het opgetelde resultaat van 2006. Een deel van dit verlies ging verloren op de linkerflank waar de vernieuwde PVDA een resultaat neerzette van 2,01%. Voor deze partij was voormalig sp.a-er Guido De Clerck lijstduwer.

Hoewel de CD&V van zittend burgemeester Guido De Vos de grootste partij van de gemeente bleef, moest ze een zwaar verlies incasseren. De partij verloor 7,4% ten overstaan van de vorige verkiezingen toen ze in Valentijnskartel met N-VA 45,3% behaalde.[12] In gemeenteraadszetels gaat de partij hierdoor van 13 (+ 1 N-VA) naar 11. Die N-VA bleek de winnaar van de lokale stembusgang te Duffel. De partij wist haar aantal raadszetels van 1 in 2006 naar 9 te vermeerderen. Ten slotte moest ook het Vlaams Belang een mokerslag incasseren, de partij verloor beide de helft van haar kiespubliek ten opzichte van 2006 (van 16,2% naar 7,5%). Dit resulteerde op haar beurt in een zetelverlies van 4 naar 1. De lokale partij Gemeentebelangen - in 2006 nog goed voor 5,4% van de stemmen - kwam niet opnieuw op. De populairste Duffelse politicus in 2012 was zittend burgemeester Guido De Vos (CD&V) met 1.981 voorkeurstemmen, vervolgens Lili Stevens (CD&V) met 1.234 en derde was Marc Van der Linden (N-VA) met 1.022 naamstemmen. Patrick Van Herck (CD&V - 920) en Sofie Joosen (N-VA - 676) vervolledigen de top 5.[13]

Op de verkiezingsavond 2012 startten er coalitieonderhandelingen tussen sp.a-groen en N-VA, die samen een meerderheid vormen met 13 zetels op 25. Hier kwam een bestuursakkoord uit voort, waarbij Marc Van der Linden (N-VA) werd aangeduid als toekomstig burgemeester. Voorts zal de bestuursploeg bestaan uit Sofie Joosen, Ivan Blauwhoff (2013-'15) & Rita Bellens (2016-'18, allen N-VA)[14], Staf Aerts en Nora Bertels (Groen)[15], en ten slotte An Verlinden (ex-VLD-OK nu sp.a)[16]. OCMW-voorzitter wordt Theo Boel (N-VA).

Overzicht uitslagen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[17] 10-10-1982[17] 9-10-1988[17] 9-10-1994[17] 8-10-2000[17] 8-10-2006[18] 14-10-2012[19]
Stemmen / Zetels  % 23 % 23 % 23 % 25 % 25 % 25 % 25
CVP1 / CD&V-N-VA2 / CD&V3 57,971 15 57,541 16 59,431 18 551 17 43,321 12 45,252 14° 37,903 11
PVV1 / VLD2 / VLD-OK3 / Open Vld4 - 6,331 0 5,291 0 7,352 1 22,073 6 13,863 3 5,454 0
AGALEV1 / Groen!-spirit2 / Groen-sp.a3 - 6,531 1 8,61 1 12,071 3 14,331 3 11,382 3 15,353 4
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - 1,621 0 - 9,41 2 13,681 3 16,202 4 7,462 1
PVDA1 / PVDA+2 - - - 0,441 0 - - 2,012 0
N-VA - - - - - - 31,82 9
SP1 / sp.a2 16,371 3 13,111 3 11,161 2 9,941 2 6,61 1 7,962 1 -
Gemeentebelangen - - - - - 5,35 0 -
VU 21,77 5 14,87 3 10,22 2 5,79 0 - - -
GBD - - 4,89 0 - - - -
SAP - - 0,41 0 - - - -
O G B 3,89 0 - - - - - -
Totaal stemmen 9918 10374 10791 11018 11369 11860 12184
Opkomst % 95,31 92,16 91,52 93,11 91,68
Blanco en ongeldig % 3,43 4,05 4,29 3,71 3,65 3,56 2,54

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid worden in vetjes aangeduid

Structuur[bewerken]

De Belgische gemeente Duffel wordt bestuurd door het schepencollege en burgemeester Marc Van der Linden, dit is de uitvoerende macht op lokaal niveau. Bestuurlijk valt de gemeente onder het Bestuurlijk arrondissement Mechelen van de provincie Antwerpen. Aan het hoofd van het arrondissement staat het arrondissementscommissariaat geleid door arrondissementscommissaris Luc Maes[20], de provincie wordt geleid door een deputatie met aan het hoofd gouverneur Cathy Berx. Vervolgens valt de gemeente onder de bevoegdheid van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaams Gewest die bestuurd worden door de Vlaamse Regering met aan het hoofd minister-president Kris Peeters. Op federaal niveau is dit respectievelijk de Belgische regering met aan het hoofd premier Elio Di Rupo en op supranationaal niveau de Europese Commissie & Europese Raad met aan het hoofd voorzitter Herman Van Rompuy.

De wetgevende macht op lokaal niveau is de gemeenteraad met gemeenteraadsvoorzitter An Verlinden. De gemeente valt onder het kieskanton Duffel bij verkiezingen voor de verschillende niveaus. Voor de verkiezing van de provincieraad is de gemeente ingedeeld in het provinciedistrict Lier in het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout. Bij de verkiezingen voor de kamer van Volksvertegenwoordigers en het Vlaams Parlement is de gemeente ingedeeld in de kieskring Antwerpen. Voor de verkiezingen van de Senaat (tot 2012) en het Europees Parlement behoort de gemeente tot het Nederlands kiescollege.

De derde macht van de trias politica - de rechterlijke macht - wordt uitgevoerd door de vredegerecht van het gerechtelijk kanton Lier met aan het hoofd vrederechter Marc Maes. Voorts is de gemeente ingedeeld in het gerechtelijk arrondissement Mechelen met aan het hoofd procureur des Konings Anne-Marie Gepts en het gerechtelijk gebied Antwerpen met procureur-generaal Yves Liégeois aan het hoofd.

Flag of Duffel.svg Duffel Supranationaal Nationaal Interregionaal Regionaal Lokaal
Administratief Unie Rijk Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Gemeente Deelgemeenten
Gebied Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Flag of Flanders.svg Vlaanderen Flag of Antwerp.svg Antwerpen Mechelen Flag of Duffel.svg Duffel -
Electoraal Kiescollege Kieskring Kiesarrondissement Provinciedistrict Kieskanton Gemeente
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Antwerpen Mechelen-Turnhout Lier Duffel Duffel
Gerechtelijk Unie Rijk Gerechtelijk gebied Provincie Gerechtelijk arrondissement Gerechtelijk kanton
Gebied Europese Unie België Antwerpen Antwerpen Mechelen Lier

Schepencollege[bewerken]

Bestuur voor de periode 2013 - 2018[21]:

Gemeenteraad[bewerken]

Verder bestaat de gemeenteraad uit[23]:

Bezienswaardigheden[bewerken]

Gemeentehuis
Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Duffel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • De Sint-Martinuskerk, ten westen van de Nete, is een neogotische kruiskerk, oorspronkelijk als eenbeukige Romaanse kerk gebouwd in opdracht van de gebroeders Hildincshusen omstreeks 1150. De oudste delen evenwel dateren van een gotische kerk uit 1486. Het grootste deel van de kerk werd echter opgetrokken in de periode 1860-'65. Na de vernieling in de Eerste Wereldoorlog werd de kerk in de jaren '20 naar die plannen heropgebouwd.
  • De parochiekerk gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van Goede Wil, ten oosten van de Nete, werd opgetrokken vanaf 1639 en ingewijd in 1646.
  • De Sint-Franciscus van Sales-parochiekerk in het gehucht Mijlstraat dateert uit 1902-1904
  • Het bioscoopcomplex Cinema Plaza uit het interbellum
  • Het Kasteel van Perwijsbroeck uit het midden van de 19de eeuw
  • De Maltahoeve is een hoevesite uit 1762, met vermoedelijk een nog oudere kern
  • De ruïnes van het Kasteel ter Elst, waarvan de geschiedenis tot diep in de middeleeuwen teruggaat. Na aanzienlijke schade tijdens de Eerste Wereldoorlog, verviel het kasteel geleidelijk tot een ruïne.
  • Het gemeentelijk zwembad 'zwem.com', waar de immer sympathieke Rosa op de poetsdienst werkt.

Cultuur[bewerken]

Historisch[bewerken]

Meest markant stukje cultuur was de tot juli 2004 werkende bioscoop 'Cinema Plaza' uit het interbellum (1923) in quasi originele staat. Binnen was de (kleine) affiche te zien van de originele verfilming van De Witte naar het boek van Ernest Claes, met de Duffelse acteur Jefke Bruyninckx in de hoofdrol. Deze cinema werd genomineerd voor een finale-plaats in Monumentenstrijd 2007.

Evenementen[bewerken]

Ballonnekesstoet met vuurwerk - Elk jaar op de laatste zaterdag van september.

Theater[bewerken]

Het amateur-theater is erg actief in Duffel. Het Garageteater Duffel wordt door de provincie Antwerpen erkend als semi-professioneel.

Kunst[bewerken]

Duffel telt twee kunstverenigingen : de Hondiuskring en De Pelicaen.

Culinair[bewerken]

Sedert 2009 behoort het restaurant Nuance in Duffel tot een van de sterrenrestaurants uit de Michelingids.

Religie en levensbeschouwing[bewerken]

Katholieke Kerk[bewerken]

De gemeente Duffel is de hoofdplaats van de federatie Duffel die op haar beurt dan weer deel uitmaakt van het dekenaat Mechelen in het vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen in het Aartsbisdom Mechelen-Brussel. De gemeente wordt onderverdeeld in drie parochies, met name Sint-Martinus (Duffel-West), Onze-Lieve-Vrouw van Goede Wil (Duffel-Oost) en Sint-Franciscus van Sales (wijk Mijlstraat).

Mobiliteit[bewerken]

Openbaar Vervoer: In de gemeente bevindt zich op spoorlijn 25 en de parallelle spoorlijn 27 het station Duffel. Daarnaast verbinden verschillende buslijnen van de vervoersmaatschappij De Lijn de gemeente met Antwerpen, Lier, Mechelen en andere gemeenten in de omgeving.

Wegverkeer: Duffel Oost en West zijn met elkaar verbonden via een brug die deel uitmaakt van de verbindingsweg N14 tussen Lier en Mechelen. Andere belangrijke wegen die de gemeente doorkruisen zijn de N108 naar Lier, de Lintsesteenweg die naar Kontich en Lint leidt, de Katelijnsesteenweg richting Sint-Katelijne-Waver en ten slotte de Lage Vosbergstraat die de gemeente verbindt met de E19 en Rumst.

Economie[bewerken]

De economie in Duffel bestaat voornamelijk uit industrie zoals aluminium (walsen, profielen) en papierverwerking. Tegenwoordig is er echter een duidelijke tendens naar meer kmo's en dus afgewerkte producten en diensten. Opmerkelijk is ook de video-industrie (Duffelcoat Productions van onder andere De grote boze wolf show).

Op de grens met buurgemeente Lint bevinden zich enkele grote glastuinbouwbedrijven.Ook in de Mijlstraat bevinden er zich veel bedrijven van deze landbouwtak.

Onderwijs[bewerken]

Kleuter- en Lager onderwijs[bewerken]

Gemeentelijk Onderwijs (OVSG)[bewerken]

Gemeenschapsonderwijs (GO!)[bewerken]

  • Basisschool Kiliaan

Vrij onderwijs (VVKBaO)[bewerken]

  • "De Basis" - vzw Katholiek Onderwijs De Pelgrim
  • BuSO basisschool "Ter Elst"

Secundair onderwijs[bewerken]

Gemeentelijk Onderwijs (OVSG)[bewerken]

Vrij onderwijs (VVKSO)[bewerken]

Sociale kaart[bewerken]

Algemeen[bewerken]

Gezondheid[bewerken]

Gezins- en bejaardenhulp[bewerken]

Bijzondere Jeugdzorg[bewerken]

Rusthuizen[bewerken]

  • Woon- en zorgcentrum Sint-Elisabeth
  • Woon- en zorghuis Hof van Arenberg

Studentenvoorziening[bewerken]

  • Pedarooienberg: studentenhome

Bekende Duffelaars[bewerken]

  • Jef Bruyninckx, acteur, film- en televisieregisseur
  • Willie Cools, graficus, schilder, vroegere onderwijzer
  • Luc Deleu, architect, kunstenaar
  • Kris en Jan De Smet van De Nieuwe Snaar, Nederlandstalige cabaret/muziekgroep
  • Kevin De Weert, wielrenner
  • Suske Henderickx, muzikant en humorist
  • Henricus Hondius (Duffel, 9 juni 1573 - Den Haag, 1650), etser
  • Paul Jambers, televisiemaker
  • Cornelis Kiliaan (pseudoniem van Cornelis Abts), proeflezer in de drukkerij van Plantijn in het 16e-eeuwse Antwerpen en auteur van een van de eerste Nederlandstalige woordenschatten
  • Pascale Naessens (1969), voormalig fotomodel en televisiepresentatrice
  • René Nauwelaerts, burgemeester tot de jaren tachtig
  • Zotte Nelles (bijnaam voor Joannes Cornelius Tisson), gevierd dorpsfiguur
  • Johan Op de Beeck, voormalig journalist, nieuwsanker, auteur
  • Marc Peeters, acteur
  • Anja Smolders, voormalig atlete
  • Eddy Van Bulck, kunstschilder (o.a. muurschildering Kiliaanstraat)
  • Gie Van den Vonder (1951), auteur van onder andere Moordmuze, Wasserij Sneeuwwitje en De vijfde Kaartspeler
  • Jan Van der Roost, componist en dirigent
  • Chris Van Tongelen, (musical)acteur, producer, regisseur en zanger
  • Bart Vergaert van grindcore/deathmetalmuziekgroep Aborted en voorheen Suhrim; ook bekend van dj-radiowerk op Radio Centraal
  • Zatte Ronny, bekend dorspfiguur, zowel beroemd als berucht. Hij staat erom bekend om de Duffelse fuiven onveilig te maken. Te herkennen aan zijn rode neus, donkerbruine haren, en bloeddoorlopen ogen. Daarnaast draagt hij meestal een jeansbroek met een klassiek geruit hemd. Hij valt ook te herkennen aan het feit dat hij de sfeer maakt op elke fuif. Ronny is een pseudoniem, want zijn echte naam houdt hij angstvallig verborgen. Net zoals zijn leeftijd, wat hem een mysterieuze persoonlijkheid maakt. Hij staat erom gekend een getalenteerde criticus te zijn die zijn lof niet spaart voor het Duffels uitgangsleven. Er zijn al pogingen geweest om hem ereburger te maken van Duffel, maar voorlopig zonder succes.

Fictief:

  • Het personage Urbaan Van Praet uit het Vlaamse radioprogramma Het Leugenpaleis woonde in de Kiliaanstraat in Duffel

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Fiche August Reypens; Odis, databank intermediaire structuren
  2. Oorlogsburgemeesters 40/44 - Lokaal bestuur en collaboratie in België; Nico Wouters; Lannoo; Tielt; ISBN 90 209 5758 9
  3. Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 1976 - Duffel; Ibzdip
  4. Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 1982 - Duffel; ibzdgip
  5. http://www.ibzdgip.fgov.be/result/nl/result_ko.php?date=1988-10-09&vt=CG&ko_type=KO_CG&ko=461&party_id= Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 1988 - Duffel; ibzdgip
  6. Resultaat Gemeenteraadsverkiezingen 1994 - Duffel; ibzdgip
  7. Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2000 - Duffel; ibzdgip
  8. Informatieblad CD&V Duffel; Februari-maart 2012
  9. Open Vld Duffel dient dan toch lijst in; Deredactie.be; 19 augustus 2012
  10. Groen-sp.a wil Duffel mee gaan besturen; Gazet van Antwerpen; 4 mei 2012
  11. Oud-studenten aan het woord: Staf Aerts; Universiteit Gent - Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen
  12. CD&V wil met N-VA en Groen-sp.a onderhandelen; Gazet van Antwerpen; 14 oktober 2012
  13. Gemeenteraadsverkiezingen 2012 - Verkozenen Duffel; Vlaanderenkiest.be
  14. Gezamenlijk persbericht N-VA Duffel-Groen-sp.a Duffel; N-VA Duffel; 29 oktober 2012
  15. Groen tekent bestuursakkoord: Staf en Nora worden schepenen voor Groen; Groen Duffel; 29 oktober 2012
  16. Nieuwe bestuursmeerderheid in Duffel; Samen Duffel; 29 oktober 2012
  17. a b c d e 1961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken
  18. Vlaanderenkiest.be: Gegevens 2006
  19. Vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012
  20. Arrondissementscommissariaten; Provincie Antwerpen
  21. Nieuwe bestuursmeerderheid in Duffel; sp.a Duffel; 29 oktober 2012
  22. Dit mag u verwachten van uw bestuur; Gazet van Antwerpen; 17 januari 2013
  23. Nieuwe gemeenteraad en schepencollege geïnstalleerd; Gemeente Kontich; 14 januari 2013