Amerikaanse eik

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Amerikaanse eik
Quercus rubra 2.JPG
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Fabiden
Orde: Fagales
Familie: Fagaceae (Napjesdragersfamilie)
Geslacht: Quercus (Eik)
Soort
Quercus rubra
L. (1753)
Amerikaanse eik
Afbeeldingen Amerikaanse eik op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Amerikaanse eik op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De Amerikaanse eik (Quercus rubra) is een snelgroeiende boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae). De soort komt oorspronkelijk uit het oosten van Noord-Amerika, maar wordt in Europa aangeplant als sierboom.

In België is de Amerikaanse eik voor het eerst in 1803 aangeplant bij het kasteel "De Mick" in Brasschaat.[1] De soort is in Nederland in gebruik sinds 1825 en in het verleden ook in bossen op grote schaal aangeplant. Een nadeel van de soort is dat deze een brede en dichte kroon vormt en daardoor onder bosomstandigheden andere boomsoorten verdringt en geen ondergroei toelaat. Er zijn beheerders die vinden dat deze soort hier niet thuishoort en deze daarom willen kappen. De Amerikaanse eik kan 35 m hoog worden.

Kenmerken[bewerken]

De kroon is breed en koepelvormig. De boom heeft een korte, rechte stam; de takken vormen kransen. De glimmend roodbruine twijgen zijn kaal en wrattig en zijn op latere leeftijd dof glimmend en grijsachtig. De spitse knoppen zijn donkerrood tot bruinachtig.

De schors is glad en zilverkleurig grijs. Bij beschadiging van de bast kan gemakkelijk rot optreden. De stam wordt onder normale omstandigheden 60-90 cm dik, al zijn er uitzonderingen van 1,5 m bekend.

De bladeren zijn langwerpig en kunnen soms wel 20 cm lang worden. Ze hebben een wigvormige bladvoet en vier tot vijf spitse, getande lobben. De uiteinden lijken kleine kammetjes. De bladstelen zijn geel en 2-5 cm lang. De bladkleur wordt van bleekgeel tot donkergroen aan de bovenzijde en bleekgrijs aan de onderzijde. In de herfst zijn de bladeren dofrood of roodbruin.

In Nederland en België bloeit de boom in mei.

De Amerikaanse eik heeft donkere, roodbruine eikels met een scherpe punt en een afgeplatte voet; ze zitten in ondiepe napjes. De napjes zijn voorzien van schubben die aan de randen naar binnen gekromd zijn. De steeltjes zijn circa 1 cm lang. De eikels zijn pas in het tweede jaar na de bloei rijp en kiemen daarna na de winter als ze een koude periode achter de rug hebben.

Hout[bewerken]

Het hout is minder duurzaam en heeft een grovere structuur dan het hout van de zomereik (Quercus robur). Het harde en taaie kernhout heeft een roodbruine kleur. Het hout wordt gebruikt voor vloeren en meubels.

Groeiplaats[bewerken]

De Amerikaanse eik groeit zowel op rijke als arme en droge zandgronden, maar groeit niet of slecht op kleigronden en op gronden met een hoge pH (kalkrijke gronden).

In zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied is Noordoost-Amerika komt hij voor van Nova Scotia en Maine, van Ontario en Minnesota zuidelijk via Iowa en Oklahoma tot Alabama en noordelijk Georgia.

Bedreiging[bewerken]

In Nederland worden al 200 jaar veel Amerikaanse eiken aangepland, omdat die hier nauwelijks last had van schadelijke insecten en voor geen van deze was het de primaire voedselbron. De Amerikaanse ooglapmot (Bucculatrix ainsliella) wordt nu echter al enkele decennia in Nederland gesignaleerd.[2] De rupsen van deze mot voeden zich met de bladeren van de Amerikaanse eik. Ze eten alleen het groen en laten kale nerven achter. In Noord-Amerika is de mot soms plaagvormend en kan het kleine vlindertje hele stukken bos aantasten.

Ecologie[bewerken]

Door zijn grote kroon heeft de boom de neiging om andere boomsoorten te verdringen. Toch komt hij in zijn oorspronkelijke leefgebied vooral voor in gemengde bossen met Quercus alba, Ulmus americana, weymouthden (Pinus strobus), Carya ovata, suikeresdoorn (Acer saccharum), Fraxinus americana, amberboom (Liquidambar styraciflua) en (Amerikaanse) tulpenboom (Liriodendron tulipifera).

De eikels zijn een belangrijke voedingsbron voor verschillende soorten spechten, wilde kalkoenen, de Vlaamse gaai, mezen, kwartels, fazanten, kraaien, en korhoenders. Uitlopende jonge twijgen en bladeren worden graag gegeten door herten en muizen.

Park[bewerken]

Er zijn een aantal cultivars:

  • Quercus rubra 'Aurea' valt op door haar goudkleurige jongen bladeren.
  • Quercus rubra 'Schrefeldii' heeft zeer diep ingesneden bladeren waarvan de lobben elkaar overlappen.
  • Quercus rubra 'Splendens' heeft een felle rode herfstkleur.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. natuurgids, geschiedenis
  2. Erik J. van Nieukerken, Camiel Doorenweerd, Willem N. Ellis, K.J. (Hans) Huisman, J.C. (Sjaak) Koster, Wolfram Mey, Tymo S.T. Muus & Arnold Schreurs. Bucculatrix ainsliella Murtfeldt, a new North American invader already widespread on northern red oaks (Quercus rubra) in Western Europe (Bucculatricidae). Nota lepidopterologica, Volume 35, 2012 (Issue 2), Pp. 135–159.
Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren - Amerikaanse eik.