Korhoen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Korhoen
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Teeri.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Galliformes (Hoendervogels)
Familie: Phasianidae (Fazantachtigen)
Geslacht: Lyrurus
Soort
Lyrurus tetrix
(Linnaeus, 1758)
Verspreiding
Verspreiding
Afbeeldingen Korhoen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Korhoen op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

Het korhoen (Lyrurus tetrix volgens IOC WBN[2], vaak ook: Tetrao tetrix) is een vogel uit de familie van ruigpoothoenders (Tetraonidae).

Kenmerken[bewerken]

De haan is ongeveer 50 cm lang, zwart gekleurd met her en der wit op de vleugel en een typische staart in de vorm van een lier. De hen is grijsbruin en gebandeerd en ongeveer 42 cm lang.

Korhoen vertoont baltsgedrag

Leefwijze[bewerken]

Het voedsel is voornamelijk plantaardig, maar ook insecten worden gegeten.

Voortplanting[bewerken]

Het legsel bestaat uit zes tot acht geelbruine tot roodbruine eieren met donkerbruine vlekjes.

Verspreiding[bewerken]

Korhoenders komen in een groot deel van de noordelijke helft van Europa voor, ook in België en Nederland. Het korhoen is in Europa een cultuurvolger, maar was oorspronkelijk een boshoen van halfopen bergwouden, afgewisseld met moerassen en heidevelden. Toen de woeste gronden in Oost-Nederland werden ontgonnen ontstonden er uitgestrekte heidevelden waar de vogels goed gedijden. Met het verdwijnen van de heidevelden, de toename van de recreatiedruk en vooral de verdroging van de voedselgebieden is de stand van het korhoen gedecimeerd. Dit geldt voor geheel Europa.

Korhaan in berglandbos

De soort telt 6 ondersoorten:

  • L. t. britannicus: Schotland, Wales en noordelijk Engeland.
  • L. t. tetrix: van Scandinavië tot zuidelijk Frankrijk en noordelijk Italië, en oostelijk tot Siberië.
  • L. t. viridanus: van zuidwestelijk Rusland tot zuidwestelijk Siberië en de westelijke Himalaya.
  • L. t. baikalensis: van zuidwestelijk Siberië tot noordelijk Mongolië en noordwestelijk Mantsjoerije (China).
  • L. t. mongolicus: zuidelijk-centraal Rusland, westelijk Mongolië en noordwestelijk China.
  • L. t. ussuriensis: van zuidelijk-centraal Siberië en noordelijk Mongolië tot noordwestelijk Korea.

Status in Nederland en België[bewerken]

Omdat er veel onderzoek is gedaan naar het korhoen is de teloorgang in Nederland uitstekend gedocumenteerd.[3] Volgens SOVON liep het aantal broedparen in de periode 1976-2007 hard achteruit, er broedden in 2002-2007 nog 15 - 23 paar in Nederland, terwijl dit er in 1976 nog meer dan 400 waren. In de jaren 80 verdween de vogel uit Drenthe, de Veluwe en het Gooi. In de jaren 90 de laatste exemplaren uit Noord-Brabant. [4] De soort staat daarom als Ernstig bedreigd op de Nederlandse rode lijst. In België kwam het korhoen voor op de heide van de Ardennen en de Kempen. De soort verdween nagenoeg in de jaren zestig. Daarna fluctueerde het aantal jaarlijks afhankelijk van de klimaatsomstandigheden. In de jaren negentig stierf het korhoen uit in Vlaanderen. De soort staat boven aan op de Vlaamse rode lijst als verdwenen als broedvogel. Ook in Wallonië stierf het hoen op een aantal plaatsen uit.[5] Het komt enkel nog voor op de Hoge Venen.[6]

Herintroductie[bewerken]

In Nederland kwam het korhoen lange tijd uitsluitend nog voor op de Holterberg, onderdeel van Nationaal Park Sallandse Heuvelrug. In september 2007 is men echter begonnen met het uitzetten van dieren in Nationaal Park De Hoge Veluwe, waar de laatste korhoenders verdwenen begin jaren 80. De nu uitgezette vogels behoren echter niet tot het zogenaamde "laaglandtype" en zijn genetisch dus licht afwijkend ten opzichte van de echt wilde korhoenders van Salland. Men is nu bang dat de soorten op termijn gaan vermengen. Anderen menen dat het niet zo'n vaart zal lopen, aangezien korhoenders uitgesproken honkvast zijn.

In het voorjaar van 2013 waren er nog 11 korhoenders op de Sallandse Heuvelrug, waarvan slechts 2 hanen. In april zijn daar 25 korhoenders uitgezet. Deze vogels zijn afkomstig uit Zweden, waar ze gevangen zijn. Het betreft hier dus wilde vogels. Deze worden verondersteld een hogere overlevingskans te hebben dan gekweekte exemplaren. Tevens hoopt men dat door "verse" genen het probleem met de kuikensterfte wordt verholpen. De laatste jaren werden er genoeg kuikens geboren, maar geen enkele werd ouder dan een paar dagen. Waaraan de kuikens stierven is nooit helemaal duidelijk geworden.

Dit project, waarover nogal wat controverse bestaat, wordt beschouwd als "de laatste kans" voor het korhoen in Nederland. [7] In oktober 2013 werd bekend dat het project wegens gebrek aan resultaat definitief wordt stopgezet.[8] Daarmee is de soort in Nederland in het wild virtueel uitgestorven. De laatste nog aanwezige exemplaren zullen de komende tijd overlijden.

Externe links[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties