Amberboom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Amberboom
Amberboom
Amberboom
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Geavanceerde tweezaadlobbigen
Orde: Saxifragales
Familie: Altingiaceae
Geslacht: Liquidambar
Soort
Liquidambar styraciflua
L. (1753)
Wintertak
Wintertak
Amberboom
Amberboom
Liquidambar styraciflua BotGardBln1105LeavesFallA.JPG
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De amberboom (Liquidambar styraciflua) is een loofboom uit de familie Altingiaceae. De plant komt van oorsprong uit het oosten van Noord-Amerika. De amberboom wordt als sierboom sinds 1688 aangeplant in Europa. Er zijn enkele cultivars.

De naam van de boom houdt verband met de hars die zich in de bast bevindt. Verder onderscheidt de amberboom zich door haar bolvormige vruchthoofdjes.

Vruchthoofdje

Naamgeving[bewerken]

Liquidambar styraciflua is in 1753 benoemd door Linnaeus op basis van een exemplaar hem toegezonden door Pehr Kalm na diens ontdekkingsreizen in Noord-Amerika. De geslachtsnaam is afgeleid van het Latijn liquidus, "vloeibaar" en het Arabisch ambar, "gom", een verwijzing naar de welriekende rode gom die de bladeren van de boom bij warmte afscheiden en die uit de stam kan worden afgetapt, de storax of styrax, die in Klein-Azië al eeuwen uit de verwante soort Liquidambar orientalis werd gewonnen. Die gom verklaart ook de soortaanduiding styraciflua die "met storax vloeiend" betekent.

Beschrijving[bewerken]

De amberboom kan tot 45 m hoog worden, maar wordt in Nederland niet hoger dan 10-20 m. Hij neemt hier tamelijk langzaam in grootte toe hoewel hij in het herkomstgebied geldt als een snelle groeier. De amberboom heeft veel zon nodig. De jonge boom heeft een kegelvorm. Later wordt de boom breder met een eironde tot ronde vorm. De jonge bast is roodbruin, later wordt deze grijsbruin en diep gegroefd. Bij oudere bomen worden op de takken en twijgen kurklijsten gevormd. De bladeren doen denken aan die van de esdoorn, maar hebben een verspreide bladstand. Het is handvormig samengesteld vijf- tot zeventallig en 10-15 cm groot. De nervatuur van het blad is handnervig en het blad heeft een gezaagde bladrand. Het blad heeft mooie herfstkleuren dieprood, geel en oranje. Stukgewreven bladeren geven een aangename zoete geur af. De gom werd in Amerika gebruikt als lijm, schoenpoets, geurstof of als geneeskrachtige balsem. Het hout wordt toegepast in de meubelmakerij, onder andere als fineer.

De boom is eenhuizig en bloeit in april en mei met eenslachtige bloemen.

Bloeiwijze

Het vruchthoofdje is kogelvormig, verhout en stekelig met zoetig vruchtvlees.

Cultivars[bewerken]

De cultivars worden vegetatief vermeerderd door enting op soortonderstammen. Er zijn cultivars met zeer verschillende bladvormen en bladkleuren. Voor aanplant in Nederland zijn Liquidambar styraciflua 'Moraine' en Liquidambar styraciflua 'Worplesdon' geschikt.

  • Liquidambar styraciflua 'Andrew Henson'
  • Liquidambar styraciflua 'Aurea'
  • Liquidambar styraciflua 'Festival'
  • Liquidambar styraciflua 'Golden Sun'
  • Liquidambar styraciflua 'Gum Ball'
  • Liquidambar styraciflua 'Jennifer Carol'
  • Liquidambar styraciflua 'Kia'
  • Liquidambar styraciflua 'Kirsten'
  • Liquidambar styraciflua 'Lane Roberts'
  • Liquidambar styraciflua 'Moonbeam'
  • Liquidambar styraciflua 'Moraine'
  • Liquidambar styraciflua 'Naree'
  • Liquidambar styraciflua 'Paarl'
  • Liquidambar styraciflua 'Palo Alto'
  • Liquidambar styraciflua 'Parasol'
  • Liquidambar styraciflua 'Pendula'
  • Liquidambar styraciflua 'Rotundiloba'
  • Liquidambar styraciflua 'Silver King'
  • Liquidambar styraciflua 'Stared'
  • Liquidambar styraciflua 'Worplesdon'

Verspreidingsgebied[bewerken]

De amberboom is een van de meest voorkomende hardhoutsoorten in het zuiden van de VS. Binnen de VS komt het voor van het meest zuidwestelijke deel van (Connecticut, westelijk een zuidelijk Missouri, en het oostelijke deel van Texas tot aan centraal Florida. Maar de boom groeit ook in Mexico, van zuidelijk Nuevo León tot zuidelijk Chiapas. Ook in Guatamala en Honduras komt de boom voor. De boom komt in de Verenigde Staten voor tot op gemiddelde hoogte, terwijl de boom in de Latijns-Amerikaanse landen tot de nevelwouden behoort, daar groeit de boom tot op hogere hoogtes waar het klimaat meer gematigd is.

Zie ook[bewerken]

Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren - Amberboom.