Aartselaar

Aartselaar

Gemeente in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Antwerpen
Arrondissement	Antwerpen
Coördinaten	51°8′N, 4°23′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	10,93 km² (2009) 49,5% 23,92% 26,58%
Bevolking (Bron: Statbel)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	14.290 (01/01/2010) 49,44% 50,56% 1.307 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 18,22% 63,94% 17,84%
Buitenlanders	2,72% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Marc van den Abeelen (Open Vld)
Bestuur	Open Vld-NAP
Zetels Open Vld CD&V Vlaams Belang NAP sp.a-spirit-Groen! N-VA	23 10 5 3 2 2 1
Economie
Gemiddeld inkomen	19.573 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	3,98% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 2630	Deelgemeente Aartselaar
Zonenummer	03
NIS-code	11001
Politiezone	HEKLA
Website	www.aartselaar.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Antwerpen in de provincie Antwerpen
Portaal    België

Aartselaar is een plaats en gemeente in de provincie Antwerpen, een van de vijf provincies van het Vlaams Gewest. De gemeente telt ruim 14.000 inwoners, die Aartselarenaren worden genoemd. Aartselaar behoort tot het kieskanton Kontich en het gerechtelijk kanton Boom.

Toponymie

Er bestaan verschillend opvattingen over de herkomst van het toponiem Aartselaar.

• De eerste piste gaat uit van de oude naam Arcelar. Arce zou verwijzen naar archas (grens), lar zou afkomstig zijn van laar en open plek in het bos betekenen. De naam kan dan ook samengevat worden als: "Een open plek in het bos nabij de grens".

• De tweede visie gaat uit van de drieledigheid van de naam en verklaart de plaatsnaam als volgt: aart (veld, open plaats), sel (van het Latijnse sala: nederzetting) en laar (open plek in bos). De naam kan dan ook samengevat worden als: "Een nederzetting met veld op een open plaats in het bos".

Geschiedenis

Middeleeuwen

Aartselaar wordt voor het eerst vermeld als Serlaer in 1247 en als Aerschelaer in 1309. Aanvankelijk was Aartselaar een deel van Kontich. Kerkelijk werd het een zelfstandige parochie in 1309 maar bestuurlijk bleef Aartselaar van Kontich afhangen tot in 1558 toen een eigen schepenbank werd opgericht.

De heerlijkheid Kontich was bezit van de hertogen van Brabant. Dit gebied brokkelde geleidelijk aan af door verkopen aan plaatselijke heren. Filips II verkocht in 1557 de gebieden binnen de grenzen van de parochie Aartselaar aan de Heer van Cleydael waardoor de heerlijkheid Aartselaar ontstond. De heerlijkheid Aartselaar bleef in handen van de heren van Cleydael tot aan het ontstaan van de gemeenten op het einde van de 18e eeuw.

Ancien Régime

In de periode 1758-1763 werd de steenweg van Boom naar Antwerpen aangelegd dwars doorheen Aartselaar. Ondanks de goede ligging aan deze weg bleef ze steeds een landbouwgemeente met een zeer beperkte nijverheidsontwikkeling. In het begin van de 19e eeuw werd meer dan de helft van de oppervlakte in beslag genomen door landbouwgrond. Als gevolg hiervan was er slechts een geringe bevolkingsgroei in de gemeente.

Moderne Tijd

Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde de gemeente zich dankzij haar ligging aan de verkeersas Antwerpen-Brussel en de nabijheid van de Antwerpse agglomeratie van een landbouwgemeente tot een industriële gemeente. Tussen 1950 en 1964 werden een dertigtal nieuwe bedrijven opgericht. Als gevolg hiervan was er een sterke immigratie en werden talrijke nieuwe woonwijken opgericht. Hierdoor ging de landbouw in de gemeente sterk achteruit. Enkel de tuinbouw hield nog lange tijd stand. Vooral tussen 1960 en 1985 nam de bevolking zeer sterk toe. De gemeente ontwikkelde zich verder tot een verstedelijkte randgemeente van de Antwerpse agglomeratie met veel groothandel en distributiecentra langs de A12. Het inwonertal bereikte een maximum rond 1995 met 14.500 inwoners waarna het lichtjes begon te dalen.

De gemeente Aartselaar is niet betrokken geweest in de grootschalige fusie van 1977 en heeft ook geen gebiedsaanpassingen gekend sinds zijn ontstaan als gemeente.

Geografie

Hydrografie

Er zijn slechts enkele kleine waterlopen in de gemeente: de Wullebeek, die naar de Rupel loopt, de Schellevliet en de Grote Struisbeek die beiden in de Schelde uitmonden. Deze laatste loopt over een kleibed van grote dikte en heeft een smalle ondiepe vallei behalve in de omgeving van het kasteel Cleydael waar zij een brede kom vormt. Het kasteel heeft hieraan zijn naam ontleend.

Geologie

Het grondgebied van de gemeente bestaat voornamelijk uit een vlakke bodem van zand en klei.

Kernen

Aartselaar is een verstedelijkte randgemeente ten zuiden van de Antwerpse agglomeratie. De gemeente heeft geen deelgemeenten. Ten zuiden van de dorpskern ontwikkelden zich de gehuchten Koekoek en Lindenbos.

• Het gehucht Koekoek ligt aan de westkant van de Boomsesteenweg (A12), en vormt één kern met de wijk Kleine Paependaele in Reet en nog verder de noordelijke wijk van Boom. Deze kern ligt centraal tussen Aartselaar, Boom en Niel.
• Het gehucht Lindenbos, ten oosten van de A12, ligt in een iets groenere omgeving. Deze zuidelijke kern vormt tevens een parochie, toegewijd aan het Onbevlekt Hart van Maria, die zich uitstrekt over de gemeentegrenzen van Aartselaar heen en ook Kleine Paependaele en de oostelijke woonkern van Schelle aan de Boomsesteenweg omvat. De parochiekerk staat in Lindenbos, terwijl er in de Koekoek een hulpkerk staat. Door nijverheidszones langs de A12 zijn de dorpskern en de zuidelijke kern met elkaar vergroeid.

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Hemiksem	Antwerpen	Edegem
Schelle		Kontich
Niel	Rumst

Demografie

Demografische evolutie

• Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1980= inwonertal per 1 januari

Bezienswaardigheden

Zie Lijst van onroerend erfgoed in Aartselaar voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

• het waterslot Cleydael, deels uit de 14e eeuw
• het Wolffaertshof uit de 16e eeuw was oorspronkelijk de pastorie. Nu in gebruik als deel van het gemeentehuis.
• de Sint-Leonarduskerk waarvan de oudste delen uit 1495 dateren. In 1791 werd de kerk verbreed met 2 zijbeuken en in 1858 werden de kruisbeuken en het koor aan de kerk toegevoegd. De kerk is sinds 1974 beschermd omwille van haar waardevol en rijk interieur.
• de Heimolen, een standerdmolen van circa 1801

Sport

Verenigingen

• SV Aartselaar
• Antwerp Golf School, één van de bekendste golfverenigingen van België en ontstaan in 1987.
• AVKA (Atletiek Vereniging Kontich Aartselaar), een atletiek die ontstond op 13 oktober 1995 uit een afscheuring van Stars en het voormalige KOAC (Kontich AC).
• Meia Lua de Buzios, een capoeira-vereniging.
• KKM De Xaverianen, showdansgezelschap.
• De Lagoondivers, een duikclub.
• SVAZ (Sport Vereniging Aartselaar Zwemmen), een zwemclub.

Evenementen

Sinds 1991 wordt in Aartselaar jaarlijks de wielerwedstrijd Memorial Rik Van Steenbergen verreden.

Mobiliteit

Openbaar vervoer: Aartselaar wordt verbonden door verschillende buslijnen van de vervoersmaatschappij De Lijn met de stad Antwerpen en verschillende gemeenten in de omgeving.

Wegverkeer: De autosnelweg A12 die Antwerpen met Boom en Brussel verbindt, snijdt de gemeente doormidden. Andere belangrijke wegen zijn de Kontichsesteenweg (naar Kontich), Cleydaallaan (Hemiksem) en tenslotte de Reetsesteenweg (Reet).

Onderwijs

Kleuter & Lager Onderwijs

• Parochiale Kleuterschool, Carillolei 16
• Gemeentelijke basisschool Cade, Carillolei 2
• GO basisschool De Blokkendoos, Leon Gilliotlaan 58

Secundair Onderwijs

• Middenschool Den Brandt, Leon Gilliotlaan 58

Bekende inwoners

• Nestor Gerard

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• http://www.aartselaar.be

Externe links

• Website van de gemeente

Mediabestanden

Zie de categorie Aartselaar van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

51° 8' NB, 4° 23' OL