Wilrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wilrijk
District in België Vlag van België
Wapen van Wilrijk
Wilrijk
Wilrijk
Situering
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Antwerp.svg Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Coördinaten 51° 10' NB, 4° 23' OL
Algemeen
Oppervlakte 13,61 km²
Inwoners (31/12/2006) 38.319 (2816 inw/km²)
Mannen 47,90 %
Vrouwen 52,10 %
Overig
Postcode 2610
Detailkaart
Het district Wilrijk binnen de gemeente Antwerpen
Het district Wilrijk binnen de gemeente Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Wilrijk (evenals Hoboken het zuiderdistrict genoemd) is een plaats in België en een district van de stad Antwerpen.

Geschiedenis[bewerken]

Wilrijk was een zelfstandige gemeente tot ze op 1 januari 1983 bij Antwerpen werd gevoegd.

Keltische nederzetting[bewerken]

De oudste woning van Wilrijk dateert van ca. 650 voor Christus. In een akte van 1003 wordt voor het eerst de naam 'uuilrika' vermeld, die het bestaan van een dorpsgemeenschap rond de Bist bevestigt. Waarschijnlijk is Wilrijk afgeleid van de Gallo-Romeinse plaatsnaam 'Villariacum'.

14e eeuw[bewerken]

In 1383 werd op de Groenenborgerlaan te Wilrijk een windmolen gebouwd, vermeld in een cartularium van de Antwerpse Karthuizers. Op de kaart van Licinius uit het jaar 1525 staat deze molen getekend. Na de families Van Berkelaer en De Jong werd deze molen in 1698 gekocht voor 6300 gulden door Jan Lemmens, die toen al molenaar te Ranst was en gehuwd met Helena Engels en uit welk huwelijk negen kinderen te Ranst worden geboren. Deze Jan Lemmens behoort tot een grote familie van molenaars te Ranst, Wilrijk, Wommelgem, Wiekevorst en Booischot. Deze molen te Wilrijk werd in 1914 gesloopt.

18de eeuw[bewerken]

In het midden van de achttiende eeuw wordt de steenweg van Antwerpen naar Boom aangelegd. Daarvoor was er enkel een 'agrarisch wegenpatroon' langs bossen en landerijen. Tegen het einde van de eeuw schakelen de landbouwers langzaamaan over op tuinbouw en veeteelt, om Antwerpen te bevoorraden met zuivelproducten, groenten en bloemen (zoals het Kiel voor de bebouwing dat deed), terwijl de ambachtslui enkel werken voor de eigen dorpsgenoten.

19de eeuw[bewerken]

Wilrijk behoudt zijn landelijk karakter akkerland, weiland en huizen van plaisantie met hun parken (speelhuizen met kasteelallures) tot ver na 1850, omdat Wilrijk maar een trage bevolkingsgroei kent. De bouw van een fortengordel rond Antwerpen, van grote verbindingswegen tussen de forten zoals de Militaire Baan, van betonnen schansen, spoorwegen en een station, wijzigt het landschap grondig. De forten 6 en 7 en de schansen 11 en 16 liggen op Wilrijks grondgebied (1859-1865).

Begin 20ste eeuw[bewerken]

Er wordt een buurtspoorweg Antwerpen-Rumst-Mechelen en een tramlijn 5 aangelegd in 1901, respectievelijk 1912. De Wilrijkse zonen zoeken werk in de stad Antwerpen in plaats van vaders hoeve, terwijl ze in Wilrijk blijven wonen. In 1910 verwerft de stad Antwerpen ten nadele van Wilrijk de kasteelparken Den Brandt en Hoog-Middelheim om er het Nachtegalenpark uit te bouwen. Langzaamaan wordt Wilrijk een voorstad. Eigenaars van huizen van plaisantie, boeren en hoveniers verkopen hun gronden die worden verkaveld. De eerste grote verkavelingen komen tegemoet aan de grote woningnood na de Eerste Wereldoorlog. Stedelingen op zoek naar gezonde buitenlucht vinden hun heil in die verkaveling en de Eenheidswijk, gebouwd met coöperatieve middelen komt tot stand. Nadat de bevolking een expansie kent van meer dan 20.000 inwoners, verwerft de gemeente in 1928 de publieke parktuin van kasteel Steytelinck.

WOII[bewerken]

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg Wilrijk het zwaar te verduren, onder meer door de V-bommen terreur. 71 burgers verloren hierbij het leven. In 1943 werden er in Park den Brandt verschillende bunkers gebouwd om als hoofdkwartier voor de Atlantikwall in België te functioneren, welke de leiding had voor de Atlantikwall van de Franse grens tot Walcheren. Onder meer Generalfeldmarschall Erwin Rommel kwam hier éénmaal om de bunkers te bezoeken.

Na 1945[bewerken]

Wilrijk breidde snel uit. De landbouw nam af en daarvoor in de plaats kwam de industrie. Door emigratie uit de stad kende Wilrijk een grote bevolkingsaangroei. Op 1 januari 1975 telde Wilrijk 44.219 inwoners. Sindsdien neemt het inwonersaantal af.

In 1960 vond er een vernieuwing plaats van de gemeentekern. Er werd een Shoppingcenter en een cultuurcentrum gebouwd dat omgedoopt werd tot De Kern. Er werd een industriezone aangelegd langs de economische as, wat wij kennen als de Boomsesteenweg.

Fusie en district van Groot Antwerpen[bewerken]

Aan het begin van het jaar 1983 fuseert Wilrijk met zeven andere gemeenten: Antwerpen, Berchem, Borgerhout, Ekeren, Hoboken, Deurne en Merksem tot Groot Antwerpen.

21ste eeuw[bewerken]

Op 1 januari 2001 wordt binnen stad Antwerpen de binnengemeentelijke decentralisatie ingevoerd en wordt er dus opnieuw gedecentraliseerd. Zo kreeg de stad opnieuw eigen bevoegdheden als werken op het openbaar domein en cultuur-, sport-, senioren-, en jeugdbeleid op lokaal vlak.

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 1629 1626 2009 2356 2355 2985 3827 3908 5495
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1980 1982
Inwoneraantal 6043 7810 9634 20.361 26.150 37.396 43.485 43.161 41.967
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 01/01/1980 + 31/12/1982

21ste eeuw[bewerken]

Wilrijk telde op 31 december 2006 38.319 inwoners.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Jaïntempel van Antwerpen: De grootste jaïntempel buiten India staat in Wilrijk. Deze heeft een vloeroppervlak van meer dan 1000 m² en is opgetrokken uit wit marmer. Deze marmerblokken zijn vooraf in India bewerkt alvorens naar Antwerpen te zijn verscheept. De totale kosten werden geraamd op 15 à 25 miljoen euro en zijn opgebracht door de Antwerpse jaïn-gemeenschap (ongeveer 400 families), die vooral actief is in de handel en bewerking van diamanten. In de tempel is ook een informatiecentrum over het jaïnisme gevestigd.
Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Wilrijk

Cultuur[bewerken]

Bijnaam[bewerken]

Wilrijk staat ook bekend als het "geitendorp" en de inwoners als de "geiten" of "geitenkoppen".

Politiek[bewerken]

Lijst van burgemeesters en districtvoorzitters[bewerken]

Zie : Lijst van burgemeesters van Wilrijk

Districtscollege[bewerken]

Districtscollege
Districtsvoorzitter Kristof Bossuyt (N-VA)
Districtsschepenen
  1. Hans Ides (CD&V)
  2. Linda Verlinden (N-VA)
  3. Werner Theuns (Open Vld)
  4. Robert Moens (N-VA)

Districtsraad[bewerken]

De Wilrijkse districtsraad bestaat uit 23 zetels.

Resultaten districtraadsverkiezingen sinds 2000[bewerken]

Op 8 oktober 2000 werden de eerste districtsraadsverkiezingen voor het gemeentedistrict Wilrijk gehouden.

Partij 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012
Stemmen / Zetels % 23 % 23 % 23
CVP 16,05 4 - -
CD&V+N-VA - 18,48 4 -
CD&V - - 9,32 2
VU-ID 5,72 1 - -
N-VA - - 36,23 10
Agalev/Groen 11,81 3 7,11 1 9 2
VLD 22,42 5 17,6 4 -
Open Vld - - 10,15 2
Vivant 1,32 0 - -
SP 13,86 3 - -
sp.a - 23,63 6 16,32 4
PVDA/PVDA+ 1,29 0 1,44 0 5,67 1
Vlaams Blok/Vlaams Belang 26,22 7 31,75 8 10,43 2
Nieuw Wilrijk - - 2,88 0
WOW 1,32 0 - -
Totaal stemmen 26108 25617 24582
Opkomst % 89,69 87,71
Blanco en ongeldig % 3,01 3,88 2,56

Bronnen: 2000: Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken
2006-2012: www.nieuwsblad.be: Verkiezingsuitslagen 2012 en www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012

De onderstreepte getallen vormen de hieruit onderhandelde bestuursmeerderheid. Van 2013 tot 2018 is dat een coalitie van N-VA, Open Vld en CD&V, samen goed voor 14 van de 23 zetels.

De huidige districtsraad voor 2013-2018 werd op 14 oktober 2012 gekozen.

De volgende districtsraad wordt 6 jaar later op 14 oktober 2018 gekozen.

Bekende Wilrijkenaren[bewerken]

Geboren in Wilrijk[bewerken]

(chronologisch)

(ex-)inwoners[bewerken]

  • Mgr. Frencken (-1946), katholiek geestelijke is er overleden
  • Jef Nys (1927-2009), stripauteur en geestelijke vader van de stripheld Jommeke (woonde tussen 1948 en 2009 in Wilrijk)
  • Pol Goossen (1949), acteur, bekend om zijn rol als Frank Bomans in de serie Thuis.

Partnersteden[bewerken]

Naast de Antwerpse partnersteden is Wilrijk ook nog verzusterd met:

Externe links[bewerken]