Frankisch

Frankisch is een verzamelnaam voor de West-Germaanse talen en Frankische dialecten, gesproken door de Franken, die hun historische oorsprong in het oosten van het Frankische rijk hebben:

1. De Nederfrankische taal met Nederlands, Afrikaans en hun dialecten
2. De talen en dialecten van de Westmiddelduitse taal;
3. De Hoogduitse dialecten in het overgangsgebied van het Middelduitse tot Opperduitse taalgebied.

Taalkundigen verschillen van mening over de vraag of er werkelijk sprake van een Frankische taalfamilie kan zijn, aangezien er nog geen bewijzen geleverd worden dat de huidige Frankische talen en dialecten zich taalhistorisch uit een gemeenschappelijke proto-taal ontwikkeld hebben, waaruit vormen van Oudfrankisch zouden zijn voortgekomen. Zie ook Istvaeoons.

Frankische talen en dialecten

Frankisch in het Nederduitse taalgebied

Legenda:

██ Nederfrankische dialecten in Nederland en België

██ Nederfrankische dialecten in Duitsland

██ Westmiddelduitse (centrale, Rijnfrankische) dialecten

██ Transitioneel-Opperduitse dialecten

• Nederlands, soms ook Nederfrankisch genoemd (Nederland, België, Frankrijk en Noordrijn-Westfalen)
  • Fries-Hollandse dialecten, mengdialecten van Westfries en Nederlandse dialecten (Nederland)
  • Hollandse dialecten (Nederland)
  • Vlaamse dialecten (België, Frankrijk, Zeeland)
  • Brabantse dialecten (België en Nederland)
  • Maas-Rijnlands (vroeger: Zuidnederfrankisch genoemd) (Nederland, Noordoost België, Noordrijn-Westfalen en zeer beperkt in de Verenigde Staten, )
    • Zuid-Gelders (Kleverlands; Nederland, Noordrijn-Westfalen)
    • Limburgs (Belgisch-Limburg; Nederlands-Limburg;enige delen van de Belgische provincie Luik; Noord-Rijnland (in de omgeving van Düsseldorf en Duisburg))
      • Pella-Nederlands (Iowa, V.S.)
  • Deze Nederfrankische dialecten worden tezamen met het Limburgs tegenwoordig onder de noemer Maas-Rijnlands gebracht.

• Afrikaans (Zuid-Afrika, Namibië; immigrantentaal in Australië, Canada, de V.S., Nieuw-Zeeland en Madeira)

Frankisch in het Westmiddelduitse taalgebied

• Middelfrankisch
  • Ripuarisch, ook Ripuarisch-Frankisch genoemd (Noordrijn-Westfalen (gebied van de oude Kurpfalz Köln), Rijnland-Palts, België (Ostkantons) plus in Nederland Kerkrade (zonder Eijgelshoven), Bocholtz en Vaals
  • Moezelfrankisch (Noordrijn-Westfalen, Rijnland-Palts en Saarland)
    • Luxemburgs (Luxemburg, België en Frankrijk)
    • Lotaringisch (Frankrijk)
• Rijnfrankisch
  • Paltsisch
    • Westpaltsisch (Rijnland-Palts en Saarland)
    • Voorpaltsisch (Rijnland-Palts en Frankrijk)
    • Keurpaltsisch (Baden-Württemberg)
• Middelhessisch
• Nordhessisch (Hessen en Thüringen)
• Oosthessisch

Frankisch in het overgangsgebied tussen Middel- en Opperduits

• Opperfrankisch
  • Oostfrankisch (Beieren, Baden-Württemberg, Hessen, Thüringen en Saksen)
  • Zuidfrankisch (Baden-Württemberg (Karlsruhe, Pforzheim, Heilbronn) en Hessen (in het oostelijke Odenwald)

Externe links

• Huidige Duitse dialecten
• Der fränkische Dialekt (Friedrich Engels)