Friedrich Engels

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Friedrich Engels
Friedrich Engels in 1877
Friedrich Engels in 1877
Persoonsgegevens
Geboren 28 november 1820
Barmen, Koninkrijk Pruisen (hedendaags Wuppertal, Duitsland)
Overleden 5 augustus 1895
Londen, Engeland, Verenigd Koninkrijk
Oriënterende gegevens
Tijdperk 19e eeuw
Stroming Marxisme
Materialisme
Belangrijkste ideeën Co-stichter van het marxisme (samen met Karl Marx), aliënatie en exploitatie van de arbeider, historisch materialisme
Beïnvloed door Hegel, Feuerbach, Stirner, Smith, Ricardo, Rousseau, Goethe, Fourier, Hess, Morgan, Heraclitus
Beïnvloedde Luxemburg, Lenin, Trotski, Mao, Guevara, Sartre, Debord, Frankfurter Schule, Negri, Childe ,Karl Kautsky, Eduard Bernstein,August Bebel en anderen
Partij tweede internationale
Levensbeschouwing atheist
Handtekening Handtekening
Portaal  Portaalicoon   Filosofie
COMMUNISME

Communist star.svg

Concepten

Marxistische economie
Historisch materialisme
Meerwaarde
Klassenstrijd
Proletarisch internationalisme
Wereldrevolutie

Aspecten

Communistische partij
Communistische symboliek

Varianten

Marxisme
Leninisme
Trotskisme
Maoïsme
Luxemburgisme
Titoïsme
Stalinisme
Castroïsme
Guevarisme
Hoxhaïsme
Juche
Linkscommunisme
Radencommunisme
Anarchocommunisme
Christelijk communisme
Eurocommunisme
Oercommunisme
Wetenschappelijk communisme

Internationalen

Bond der Communisten
Eerste Internationale
Tweede Internationale
Derde Internationale
Vierde Internationale

Personen

Gracchus Babeuf
Karl Marx
Friedrich Engels
Rosa Luxemburg
Karl Liebknecht
Antonio Gramsci
Vladimir Lenin
Leon Trotski
Jozef Stalin
Kim Il-sung
Mao Zedong
Hồ Chí Minh
Josip Broz Tito

Che Guevara
Verwante onderwerpen

Anticommunisme
Koude Oorlog
Dictatuur van het proletariaat
Links
Socialisme

Portaal  Portaalicoon  Communisme

Friedrich Engels (Barmen (Wuppertal), 28 november 1820 - Londen, 5 augustus 1895) was een Duitse industrieel, sociaal wetenschapper, auteur, politiek theoreticus, filosoof en stichter van de marxistische theorie samen met Karl Marx. In 1845 publiceerde hij De Toestand van de Arbeidersklasse in Engeland, gebaseerd op persoonlijke waarnemingen en onderzoek. In 1848 was hij mede-auteur van Het Communistisch Manifest samen met Karl Marx, en later steunde hij Marx financieel om onderzoek te doen en Het Kapitaal te schrijven. Na Marx' dood bewerkte hij het tweede en derde deel. Bovendien organiseerde Engels Marx' nota's over de "Theorieën over de Meerwaarde" en dit werd later gepubliceerd als het "vierde deel" van Kapitaal.

Biografie[bewerken]

Engels werd geboren in Barmen (het tegenwoordige Wuppertal) als de oudste zoon van een succesvolle Duitse textielbaron. Als jongeman werd hij door zijn vader naar Engeland gestuurd om diens katoenfabriek in Manchester te helpen runnen. Gechoqueerd door de grootschalige armoede begon hij een verslag te schrijven dat in 1845 gepubliceerd werd onder de naam ‘Toestand van de arbeidersklasse in Engeland in 1844’.

In datzelfde jaar begon Engels artikelen te schrijven voor een krant genaamd ‘de Duits-Franse jaarboeken’ die gepubliceerd werd door Karl Marx in Parijs. Na hun eerste persoonlijke ontmoeting kwamen ze erachter dat ze dezelfde ideeën hadden over kapitalisme en ze besloten meer samen te gaan werken. De artikelen van Engels zetten Marx ertoe aan de economische theorieën te gaan bestuderen. Nadat Marx uit Frankrijk werd verbannen in januari 1845 besloten de twee naar België te verhuizen, dat toentertijd toleranter tegenover de vrijheid van meningsuiting stond dan andere landen in Europa.

In juli 1845 nam Engels Marx mee naar Engeland. Daar ontmoette hij een Ierse arbeidster genaamd Mary Burns. Hij zou met haar samen zijn tot aan haar dood, hierna ging hij een relatie aan met haar zuster Lizzie. Deze vrouwen zouden hem met de Chartistenbeweging in contact hebben kunnen brengen, waarvan Engels verscheidene leiders ontmoette, onder wie George Harney. Engels en Marx keerden terug naar Brussel in januari 1846 waar ze het ‘Communistische Correspondentie-Comité’ oprichtten. Het idee was om socialistische leiders uit heel Europa te verenigen. Beïnvloed door Marx' ideeën hielden socialisten in Engeland een bijeenkomst waar ze een nieuwe organisatie genaamd de Bond der Communisten vormden. Engels trad hierbij op als vertegenwoordiger en had veel invloed op de ontwikkelde strategie van de bond.

In 1847 begonnen Engels en Marx samen een pamflet te schrijven. Het was gebaseerd op Engels' ‘De beginselen van communisme’. Het pamflet van 12.000 woorden werd voltooid in zes weken en op zo'n manier geschreven om communisme voor een breed publiek begrijpelijk te maken. Het heette het 'communistisch manifest’ en werd gepubliceerd in februari van het revolutiejaar 1848. In maart werden zowel Engels als Marx uit België verbannen. Ze verhuisden naar Keulen en begonnen daar de radicale krant ‘De nieuw-Rijnse Krant’ (de Neue Rheinische Zeitung) uit te geven.

Engels was een actieve deelnemer aan de opstand in Elberfeld tijdens de Revolutie van 1848. Hij vocht in de Baden-campagne tegen de Pruisen (juni/juli 1849) als persoonlijk adjudant van August Willich die de leider was van een vrijkorps dat deelnam aan de opstand in Baden.

In 1849 werden wederom zowel Marx als Engels gedwongen Duitsland te verlaten waarna ze verhuisden naar Londen. De Pruisische autoriteiten probeerden de Britse overheid over te halen om de twee mannen te verbannen, maar premier John Russell weigerde dit te doen. Met slechts het geld dat Engels kon werven leefde de familie Marx in extreme armoede.

Om Marx van een inkomen te kunnen voorzien, keerde Engels terug naar de fabriek in Manchester om voor zijn vader te werken voordat hij in 1870 naar Londen verhuisde. Na Marx' dood in 1883 wijdde Engels een groot deel van de rest van zijn leven aan het vertalen en aanpassen van Marx' geschriften. Hij heeft echter ook veel bijgedragen aan het feminisme waarbij hij zegt dat het concept van een monogame huwelijk te maken heeft met de economische omstandigheden van de menselijke ontwikkeling. In zijn boek "De oorsprong van het gezin, van de particuliere eigendom en van de staat" legt hij een verband tussen de economische en politieke ontwikkelingen en de organisatie van de opvoeding en de seksualiteit vanaf de oertijd tot aan de negentiende eeuw.

Friedrich Engels overleed in Londen in 1895.

Bibliografie[bewerken]

Hier volgt een bibliografie van Engels' werken. Achter elk werk staat een link naar de website waar het werk op internet staat:

  • 1845 - De toestand van de arbeidersklasse in Engeland[1]
  • 1847Ontwerp van de communistische geloofsbelijdenis[2]
  • 1847Beginselen van het communisme[3]
  • 1876De rol van de arbeid in de overgang van aap naar mens[4]
  • 1877De heer Eugen Dührings omwenteling van de wetenschap (ook bekend als Anti-Dühring)[5]
  • 1880De ontwikkeling van het socialisme van utopie tot wetenschap[6]
  • 1884De oorsprong van het gezin, van de particuliere eigendom en van de staat[7]
  • 1885Over de geschiedenis van de Bond der Communisten[8]
  • 1886Ludwig Feuerbach en het einde van de klassieke Duitse filosofie[9]
  • 1888 – Voorwoord bij de Engelse uitgave van het Communistisch Manifest[10]
  • 1892 – Voorwoord tot De armoede van de filosofie[11]
  • 1895Straatgevechten, barricade en opstand[12]

Samen met Karl Marx[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen en noten
Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Friedrich Engels.
Wikisource NL Meer bronnen die bij deze auteur horen, kan men vinden op de pagina Friedrich Engels op de Nederlandstalige Wikisource.