1884
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Eeuwen: | 18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw |
| Decennia: | 1870-1879 · 1880-1889 · 1890-1899 |
| Jaren: | < · 1882 · 1883 · 1884 · 1885 · 1886 · > |
 Kalenders |
||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
 Dit jaar naar onderwerp  |
||||||||||||||||||||||||
Inhoud |
[bewerken] Gebeurtenissen
- januari
- 4 - In het Verenigd Koninkrijk wordt door radicale liberalen en reformistische socialisten de Fabian Society opgericht. Doel is te komen tot een geleide economie. De oprichters willen de productiemiddelen nationaliseren.
- maart
- 13 - Begin van het Beleg van Khartoum.
- 23 - De Nederlandse regering weigert koninklijke goedkeuring aan de Sociaal-Democratische Bond.
- 29 - De Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen wordt opgericht.
- juni
- 16 - Jules Malou wordt premier van België.
- juli
- 29 - Koningin Emma wordt benoemd tot regentes voor prinses Wilhelmina in geval koning Willem III zou komen te overlijden.
- augustus
- 2 - Ham Nghi wordt keizer van Vietnam.
- oktober
- 18 - Hertog Willem van Brunswijk sterft kinderloos. Pruisen weigert Ernst-August als troonopvolger te erkennen, en tot 1913 wordt Brunswijk geregeerd door een Pruisische regent.
- 26 - August Beernaert wordt premier van België.
- november
- november - Grover Cleveland verslaat James G. Blaine in presidentsverkiezingen in de VS.
- 15 Begin van de Conferentie van Berlijn Hier wordt Afrika verder verdeeld onder de koloniale mogendheden.
- Duitsland treedt naar voren als koloniale mogendheid. Duits Zuidwest-Afrika, Togoland, Kameroen en de Bismarckarchipel worden Duitse koloniën of protectoraten.
- 18 - Met Britse steun verovert China opnieuw Oost-Turkestan (Xinjiang) en annexeert het gebied. Zo weet Groot-Brittannië het gevaar voor grotere Russische expansie in te dammen.
- zonder datum
- Stichting van het Zuiderzeecomité, dat zich inzet voor de inpoldering van de Zuiderzee en de Waddenzee.
- In Frederiksoord wordt de eerste tuinbouwschool van Nederland opgericht.
- In België richten de conservatieven de Katholieke Partij op onder de benaming: "Fédération des Cercles catholiques et des Associations conservatrices".
- In het Engeland teistert een epidemie van buiktyfus het land.
- Einde van de Salpeteroorlog in Zuid-Amerika. Bolivia staat de provincie Cobija af aan Chili, en verliest zijn verbinding met de zee.
- Transvaal herkrijgt zijn onafhankelijkheid.
- De Russen veroveren het gebied rond Merv.
- Pro-Japanse hervormers plegen een staatsgreep in Korea, die met Chinese hulp wordt neergeslagen.
[bewerken] Wetenschap en techniek
- 13 mei - De American Institute of Electrical Engineers (AIEE), voorloper van de IEEE wordt opgericht.
- 21 september - De Arlbergspoorlijn komt gereed.
- 23 september - Herman Hollerith patenteert zijn mechanische optelmachine.
- 18 oktober - De University of Wales, Bangor wordt gesticht.
- Oktober - De meridiaan van Greenwich wordt de internationale nulmeridiaan.
- Lucius Copeland presenteert een door een stoommachine aangedreven velocipede (zie: Copeland).
- Edward Butler ontwerpt de Velocycle, een motorfiets, maar krijgt de financiering niet rond.
- Hans Christian Gram ontwikkelt de Gram-kleuring.
- Het tweede (Berlijn) specimen van Archaeopteryx wordt gevonden.
- Ludwig Boltzmann geeft de theoretische afleiding voor de wet van Stefan-Boltzmann.
- Oliver Heaviside en Josiah Willard Gibbs publiceren een verkorte versie van de wetten van Maxwell, gebaseerd op vectoranalyse.
- Svante Arrhenius promoveert op een proefschrift over de elektrische geleidbaarheid, dat de basis vormt van de theorie betreffende eloktrolytische dissociatie.
- Charles A. Person vindt de reactieturbine (zie stoomturbine) uit.
- De Highgate Hill Cable Tramway in Londen is de eerste kabeltram in Europa.
[bewerken] Kunst en cultuur
- 6 december - Het Washington Monument komt gereed.
- Mark Twain schrijft De Lotgevallen van Huckleberry Finn.
- Wereldtentoonstelling in New Orleans, Louisiana.
- Het Vrijheidsbeeld wordt gebouwd.
- Georges Seurat voltooit schilderij La baignade à Asnières.
- Joris-Karl Huysmans schrijft A rebours.
- Giacomo Puccini schrijft zijn eerste opera, Le Villi.
- Begin van de bouw van het Rijksdaggebouw.
- Edwin Abbott Abbott schrijft Flatland.
- Het Dakota gebouw in New York wordt gebouwd.
- Oscar Wilde trouwt met Constance Lloyd.
- De Siamese kat wordt in Europa geïmporteerd.
- Rond deze tijd krijgt de gitaar zoals gebouwd door Antonio de Torres zijn huidige 'klassieke' vorm.
[bewerken] Arbeid en economie
- 22 maart - De sucre wordt ingevoerd als munteenheid van Ecuador.
- 1 mei - Er breekt in de VS een staking uit die uiteindelijk het begin van de 8-urige werkdag zal betekenen. Deze dag zal de geschiedenis ingaan als de Dag van de Arbeid en is in vele landen een erkende feestdag. Uitzonderingen zijn Canada, Nederland, Zuid-Afrika en ook de Verenigde Staten.
- Vakbonden worden gelegaliseerd in Frankrijk.
- In dit jaar opgerichte bedrijven: NCR (VS: kassa's, computers), NSU (Duitsland: naaimachines, fietsen, motorfietsen, auto's), Gall & Gall (Nederland: slijterijen).
[bewerken] Sport
- 1 november - Oprichting van de Gaelic Athletic Association in Thurles, Ierland.
- Op het tennistoernooi van Wimbledon worden voor het eerst ook wedstrijden voor dames en in het dubbelspel gehouden.
- Skeleton wordt als sport geïntroduceerd.
- De Haarlemse Lawn-TennisClub, de eerste Nederlandse tennisclub, wordt opgericht door Pim Mulier.
[bewerken] Geboren
- januari
- 13 - Joseph Rock, Amerikaans-Oostenrijks antropoloog, botanicus, filmer, fotograaf, linguïst, ontdekkingsreiziger en auteur (overleden 1962)
- 16 - Frederick Yates, Brits schaker (overleden 1932)
- 21 - Teunis van der Linden, Nederlands scheikundige (overleden 1965)
- 22 - Jan Feitsma, Nederlands procureur-generaal te Amsterdam (overleden 1945)
- 31 - Theodor Heuss, Duits bondspresident (overleden 1963)
- 31 - Gerrit van Poelje, Nederlands ambtenaar en bestuurskundige (overleden 1976)
- februari
- 1 - Yevgeny Zamyatin, Russisch schrijver (overleden 1937)
- 4 - Tjeerd Bottema, Nederlands kunstenaar (overleden 1978)
- 9 - Carel Gerretson, Nederlands historicus en politicus, ook bekend als de dichter Geerten Gossaert (overleden 1958)
- 12 - Marie Vassilieff, Russisch schilder (overleden 1957)
- 14 - Alfred Ost, Belgisch schilder (overleden 1945)
- maart
- 14 - Albert van Giffen, Nederlands archeoloog (overleden 1973)
- 15 - Ángelos Sikeliános, Grieks dichter (overleden 1951)
- 24 - Peter Debye, Nederlands-Amerikaans scheikundige (overleden 1966)
- 24 - Eugène Tisserant, Frans kardinaal (overleden 1972)
- april
- 2 - Gösta Adrian-Nilsson, Zweeds schilder (overleden 1965)
- 4 - Isoroku Yamamoto, Japans admiraal (overleden 1943)
- 20 - Otto van Rees, Nederlands schilder (overleden 1957)
- 21 - Kees van Nieuwenhuizen, Nederlands voetballer (overleden 1981)
- mei
- 8 - Santiago Casares Quiroga, Spaans politicus (overleden 1950)
- 8 - Harry S. Truman, 33ste president van de Verenigde Staten (overleden 1972)
- 19 - Arthur Meulemans, Belgisch componist, dirigent en muziekpedagoog (overleden 1966)
- 21 - Johan van de Kieft, Nederlands politicus (overleden 1970)
- 21 - Manuel Pérez y Curis, Uruguayaans dichter (overleden 1920)
- 27 - Max Brod, Oostenrijks-Tsjechisch-Israëlisch schrijver (overleden 1968)
- 28 - Edvard Benes, Tsjechisch president (overleden 1948)
- juni
- 5 - Ralph Benatzky, Oostenrijks componist (overleden 1957)
- 5 - Ivy Compton-Burnett, Engels schrijfster (overleden 1969)
- 13 - Jean Brusselmans, Belgisch schilder (overleden 1953
- 13 - Burrill Bernard Crohn, Amerikaans gastro-enteroloog (overleden 1983)
- 13 - Anton Drexler, Duits Nazi-politicus (overleden 1942)
- 18 - Édouard Daladier, Frans politicus (overleden 1970)
- 20 - Johannes Heinrich Schultz, Duits neuroloog (overleden 1970)
- juli
- 2 - Alfons Maria Jakob, Duits neuroloog (overleden 1931)
- 6 - Willem Marinus Dudok, Nederlands architect (overleden 1974)
- 7 - Lion Feuchtwanger, Duits schrijver (overleden 1958)
- 12 - Amedeo Modigliani, Italiaans schilder en beeldhouwer (overleden 1920)
- 15 - Manopakorn Nithithada, Thais politicus (overleden 1948)
- 19 - Karel Eduard, hertog van Saksen-Coburg en Gotha (overleden 1954)
- 23 - Emil Jannings, Amerikaans acteur (overleden 1950)
- 26 - Guillaume Lemmens, bisschop van Roermond (overleden 1960)
- 29 - Boris Assafiev, Russisch componist (overleden 1949)
- augustus
- 3 - Josias Braun-Blanquet, Zwitsers botanicus (overleden 1980)
- 7 - Billie Burke, Amerikaans actrice (overleden 1970)
- 9 - Mary Beekman, Nederlands actrice (overleden 1957)
- 13 - Guus Lutjens, Nederlands voetballer (overleden 1974)
- 16 - Hugo Gernsback, Amerikaans schrijver (overleden 1967)
- 20 - Rudolf Bultmann, Duits theoloog (overleden 1976)
- september
- 4 - Henri Cornet, Frans wielrenner (overleden 1941)
- 6 - Julien Lahaut, Belgisch politicus (overleden 1950)
- 9 - Arthur Lieutenant, Duits politicus (overleden 1968)
- 16 - Staf de Clercq, Belgisch politicus (overleden 1942)
- 24 - Gustave Garrigou, Frans wielrenner (overleden 1963)
- 24 - Ismet Inönü, president van Turkije (1938-1950) (overleden 1973)
- 24 - Johan August van Thiel, procureur-generaal van Amsterdam (overleden 1972)
- 30 - Adeodato Giovanni Piazza, patriarch van Venetië (overleden 1957)
- oktober
- 5 - Hendrik Willem Tilanus, Nederlands politicus (overleden 1966)
- 10 - Ferdinand Bordewijk, Nederlands schrijver (overleden 1965)
- 11 - Eleanor Roosevelt, Amerikaans mensenrechtenactiviste, echtgenote van Franklin Delano Roosevelt (overleden 1962)
- november
- 8 - Hermann Rorschach, Zwitsers psycholoog (overleden 1922)
- 10 - Zofia Nałkowska, Pools schrijfster (overleden 1954)
- 10 - Jan van Nijlen, Belgisch dichter (overleden 1965)
- 24 - Itzhak Ben-Zvi, Israëlisch politicus (overleden 1963)
- 24 - Michel de Klerk, Nederlands architect (overleden 1923)
- december
- 1 - Karl Schmidt-Rottluff, Duits expressionistisch schilder (overleden 1976)
- 2 - Ruth Draper, Amerikaans actrice (overleden 1956)
- 6 - Petru Groza, Roemeens politicus (overleden 1958)
- 11 - Piet Ooms, Nederlands zwemmer en waterpoloër (overleden 1961)
- 14 - Cornelis Kruyswijk, Nederlands architect (overleden 1935)
- 18 - Nicolaas Tsjarnetskyj, Oekraïens redemptorist en martelaar (overleden 1959)
- 20 - Max Blokzijl, Nederlands zanger en journalist (overleden 1946)
- 24 - Antoine, Frans kapper van beroemdheden (overleden 1976)
- 30 - Hideki Tojo, Japans bevelhebber en politicus (overleden 1948)
- exacte datum onbekend
- Horloogyin Dandzan, Mongools politicus (overleden 1924)
[bewerken] Overleden
- januari
- 1 - Franz Senn (52), Oostenrijks pastoor en bergbeklimmer
- 6 - Gregor Mendel (61), grondlegger van de genetica
- 24 - Karel Adrianus Meeussen (68), Nederlands politicus
- 25 - Periclès Pantazis (34), Grieks schilder
- februari
- 24 - Georg Büchmann (62), Duits taalkundige
- 27 - Marie de Jésus Deluil-Martiny (42), Belgisch/Franse ordestichtster en zalige
- Cetshwayo kaMpande, koning van de Zoeloes
- maart
- april
- 4 - Marie Bashkirtseff (25), artieste
- mei
- 8 - Mithat Pasja (62), Ottomaans politicus
- 12 - Bedřich Smetana (60), Tsjechisch componist
- 19 - Elias Lönnrot (82), Fins schrijver
- juni
- juli
- 1 - Allan Pinkerton (64), Amerikaans detective
- 10 - Karl Richard Lepsius (73), Duits Egyptoloog
- 10 - Paul Morphy (47), Amerikaans schaker
- 31 - Kien Phuc (15), keizer van Vietnam (1883-1884)
- augustus
- 3 - Paul Abadie (72), Frans architect
- oktober
- 16 - Benjamin Alvord (71), Amerikaans wiskundige
- 18 - Willem (78), zittend hertog van Brunswijk
- november
- 11 - Alfred Brehm (55), Duits zoöloog, ornitholoog en publicist
- 25 - Adolph Wilhelm Hermann Kolbe (66), chemicus
- exacte datum onbekend
- Cornelis Philippus Hofstede de Groot (55), Nederlands theoloog
 |
Voor meer mediabestanden zie de categorie 1884 van Wikimedia Commons. |
