1884
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Eeuwen: | 18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw |
| Decennia: | 1870-1879 · 1880-1889 · 1890-1899 |
| Jaren: | < · 1882 · 1883 · 1884 · 1885 · 1886 · > |
 Kalenders |
||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
[bewerk] Gebeurtenissen
[bewerk] Wereld
- 2 augustus: Ham Nghi wordt keizer van Vietnam.
- november: Grover Cleveland verslaat James G. Blaine in presidentsverkiezingen in de VS.
- 18 november: Met Britse steun verovert China opnieuw Oost-Turkestan (Xinjiang) en annexeert het gebied. Zo weet Groot-Brittannië het gevaar voor grotere Russische expansie in te dammen.
- Duitsland treedt naar voren als koloniale mogendheden. Duits Zuidwest-Afrika, Togoland, Kameroen en de Bismarckarchipel worden Duitse koloniën of protectoraten.
- Einde van de Salpeteroorlog in Zuid-Amerika. Bolivia staat de provincie Cobija af aan Chili, en verliest zijn verbinding met de zee.
- Transvaal herkrijgt zijn onafhankelijkheid.
- De Russen veroveren het gebied rond Merv.
- Pro-Japanse hervormers plegen een staatsgreep in Korea, die met Chinese hulp wordt neergeslagen.
- Porfirio Díaz wordt voor de tweede keer tot president van Mexico gekozen.
- Hillary Johnson wordt president van Liberia.
- Robert Stout wordt premier van Nieuw-Zeeland.
- 13 maart-26 januari 1885: Beleg van Khartoum.
- 15 november-26 februari 1885: In de Conferentie van Berlijn wordt Afrika verdeeld onder de koloniale mogendheden.
[bewerk] Europa
- 18 oktober: Hertog Willem van Brunswijk sterft kinderloos. Pruisen weigert Ernst-August als troonopvolger te erkennen, en tot 1913 wordt Brunswijk geregeerd door een Pruisische regent.
- 29 mei: De Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen wordt opgericht.
- 16 juni: Jules Malou wordt premier van België.
- 29 juli: Koningin Emma wordt benoemd tot regentes voor prinses Wilhelmina in geval koning Willem III zou komen te overlijden.
- 26 oktober: August Beernaert wordt premier van België.
- Stichting van het Zuiderzeecomité, dat zich inzet voor de inpoldering van de Zuiderzee en de Waddenzee.
- In Frederiksoord wordt de eerste tuinbouwschool van Nederland opgericht.
- In België richten de conservatieven de Katholieke Partij op onder de benaming: "Fédération des Cercles catholiques et des Associations conservatrices"
[bewerk] Wetenschap en techniek
- 21 september: De Albergspoorlijn komt gereed.
- 23 september: Herman Hollerith patenteert zijn mechanische optelmachine.
- 18 oktober: De University of Wales, Bangor wordt gesticht.
- Lucius Copeland presenteert een door een stoommachine aangedreven velocipede (zie: Copeland).
- Edward Butler ontwerpt de Velocycle, een motorfiets, maar krijgt de financiering niet rond.
- Hans Christian Gram ontwikkelt de Gram-kleuring.
- Het tweede (Berlijn) specimen van Archaeopteryx wordt gevonden.
- Oktober: De meridiaan van Greenwich wordt de internationale nulmeridiaan.
- Ludwig Boltzmann geeft de theoretische afleiding voor de wet van Stefan-Boltzmann.
- Oliver Heaviside en Josiah Willard Gibbs publiceren een verkorte versie van de wetten van Maxwell, gebaseerd op vectoranalyse.
- Svante Arrhenius promoveert op een proefschrift over de elektrische geleidbaarheid, dat de basis vormt van de theorie betreffende eloktrolytische dissociatie.
- Charles A. Person vindt de reactieturbine (zie stoomturbine) uit.
- De Highgate Hill Cable Tramway in Londen is de eerste kabeltram in Europa.
[bewerk] Kunst en cultuur
- 6 december: Het Washington Monument komt gereed.
- Mark Twain schrijft The Adventures of Huckleberry Finn.
- Wereldtentoonstelling in New Orleans, Louisiana.
- Het Vrijheidsbeeld wordt gebouwd.
- Georges Seurat voltooit La baignade à Asnières.
- Joris-Karl Huysmans schrijft A rebours.
- Giacomo Puccini schrijft zijn eerste opera, Le Villi.
- Begin van de bouw van het Rijksdaggebouw.
- Edwin Abbott Abbott schrijft Flatland.
- Het Dakota gebouw in New York wordt gebouwd.
- Oscar Wilde trouwt met Constance Lloyd.
- De Siamese kat wordt in Europa geïmporteerd.
- Rond deze tijd krijgt de gitaar zoals gebouwd de Antonio de Torres zijn huidige 'klassieke' vorm.
[bewerk] Arbeid en economie
- 22 maart - De sucre wordt ingevoerd als munteenheid van Ecuador.
- 1 mei - Er breekt in de VS een staking uit die uiteindelijk het begin van de 8-urige werkdag zal betekenen. Deze dag zal de geschiedenis ingaan als de Dag van de Arbeid en is in vele landen een erkende feestdag. Uitzonderingen zijn Canada, Nederland, Zuid-Afrika en ook de Verenigde Staten.
- Vakbonden worden gelegaliseerd in Frankrijk.
- In dit jaar opgerichte bedrijven: NCR (VS: kassa's, computers), NSU (Duitsland: naaimachines, fietsen, motorfietsen, auto's), Gall & Gall (Nederland: slijterijen)
[bewerk] Sport
- 1 november - Oprichting van de Gaelic Athletic Association in Thurles, Ierland.
- Op het tennistoernooi van Wimbledon worden voor het eerst ook wedstrijden voor dames en in het dubbelspel gehouden.
- Skeleton wordt als sport geïntroduceerd.
- De Haarlemse Lawn-TennisClub, de eerste Nederlandse tennisclub, wordt opgericht door Pim Mulier.
[bewerk] Geboren
- januari
- 21 - Teunis van der Linden, Nederlands scheikundige
- 22 - Jan Feitsma, procureur-generaal te Amsterdam
- 31 - Theodor Heuss, Duits bondspresident (overleden 1963)
- 31 - Gerrit van Poelje, Nederlands ambtenaar en bestuurskundige (overleden 1976)
- februari
- 1 - Yevgeny Zamyatin, Russisch schrijver
- 4 - Tjeerd Bottema, Nederlands kunstenaar
- 9 - Carel Gerretson, Nederlands historicus en politicus, ook bekend als de dichter Geerten Gossaert
- 12 - Marie Vassilieff, artiest
- maart
- 14 - Albert van Giffen, Nederlands archeoloog
- 24 - Peter Debye, Nederlands-Amerikaans scheikundige
- april
- 2 - Gösta Adrian-Nilsson, Zweeds schilder
- 4 - Isoroku Yamamoto, Japans admiraal
- 20 - Otto van Rees, Nederlands schilder
- 21 - Kees van Nieuwenhuizen, Nederlands voetballer
- mei
- 2 - Elijah McCoy, Amerikaans uitvinder
- 8 - Harry S. Truman, 33ste president van de Verenigde Staten
- 21 - Johan van de Kieft, Nederlands politicus
- 27 - Max Brod, Oostenrijks-Tsjechisch-Israëlisch schrijver
- 28 - Edvard Benes, Tsjechisch president
- juni
- 5 - Ralph Benatzky, Oostenrijks componist (overleden 1957)
- 13 - Burrill Bernard Crohn, Amerikaans gastro-enteroloog
- 13 - Anton Drexler, Duits Nazi-politicus
- 18 - Édouard Daladier, Frans politicus
- 20 - Johannes Heinrich Schultz, Duits neuroloog
- juli
- 2 - Alfons Maria Jakob, Duits neuroloog
- 6 - Willem Marinus Dudok, Nederlands architect
- 7 - Lion Feuchtwanger, Duits schrijver
- 12 - Amedeo Modigliani, Italiaans schilder en beeldhouwer
- 15 - Manopakorn Nithithada, Thais politicus
- 19 - Karel Eduard, hertog van Saksen-Coburg en Gotha
- 23 - Emil Jannings, Amerikaans acteur
- 26 - Guillaume Lemmens, bisschop van Roermond
- 29 - Boris Assafiev, Russisch componist
- 31 - Kein Phuoc, regerend keizer van Vietnam
- augustus
- 3 - Josias Braun-Blanquet, Zwitsers botanicus
- 4 - Dora Herxheimer, Duits kunstenares
- 4 - Henri Cornet, Frans wielrenner
- 16 - Hugo Gernsback, Amerikaans schrijver
- 20 - Rudolf Bultmann, Duits theoloog
- september
- 6 - Julien Lahaut, Belgisch politicus
- 9 - Arthur Lieutenant, Duits politicus
- 16 - Staf de Clercq, Belgisch politicus
- 24 - Ismet Inönü, president van Turkije (1938-1950)
- 24 - Gustave Garrigou, Frans wielrenner
- 24 - Johan August van Thiel, procureur-generaal van Amsterdam
- oktober
- 5 - Hendrik Willem Tilanus, Nederlands politicus
- 10 - Ferdinand Bordewijk, Nederlands schrijver
- 11 - Eleanor Roosevelt, Amerikaans mensenrechtenactiviste, echtgenote van Franklin Delano Roosevelt
- november
- 8 - Hermann Rorschach, Zwitsers psycholoog (overleden 1922)
- 10 - Zofia Nałkowska, Pools schrijfster
- 10 - Jan van Nijlen, Belgisch dichter
- 19 - José Raúl Capablanca, Cubaans schaker
- 24 - Itzhak Ben-Zvi, Israëlisch politicus
- 24 - Michel de Klerk, Nederlands architect
- december
- 1 - Karl Schmidt-Rottluff, Duits expressionistisch schilder
- 2 - Ruth Draper, Amerikaans actrice
- 6 - Petru Groza, Roemeens politicus
- 11 - Piet Ooms, Nederlands zwemmer en waterpoloër
- 18 - Nicolaas Tsjarnetskyj, Oekraïens redemptorist en martelaar (overleden 1959)
- 20 - Max Blokzijl, Nederlands zanger en journalist
- 24 - Antoine, Frans kapper van beroemdheden (overleden 1976)
- 30 - Hideki Tojo, Japans bevelhebber en politicus
- overige
- Horloogyin Dandzan, Mongools politicus
- Ángelos Sikeliános, Grieks dichter
- Santiago Casares Quiroga, Spaans politicus
- Frederick Yates, Brits schaker
- Cornelis Kruyswijk, Nederlands architect
- Alfred Ost, Belgisch schilder
[bewerk] Overleden
- januari
- 1 - Franz Senn (52), Oostenrijks pastoor en bergbeklimmer
- 6 - Gregor Mendel (61), grondlegger van de genetica
- 24 - Karel Adrianus Meeussen (68), Nederlands politicus
- 25 - Periclès Pantazis (34), Grieks schilder
- februari
- 24 - Georg Büchmann (62), Duits taalkundige
- 27 - Marie de Jésus Deluil-Martiny (42), Belgisch/Franse ordestichtster en zalige
- Cetshwayo kaMpande, koning van de Zoeloes
- maart
- april
- 4 - Marie Bashkirtseff (25), artieste
- mei
- 12 - Bedřich Smetana (60), Tsjechisch componist
- 19 - Elias Lönnrot (82), Fins schrijver
- juni
- juli
- 10 - Karl Richard Lepsius (73), Duits Egyptoloog
- 10 - Paul Morphy (47), Amerikaans schaker
- augustus
- 3 - Paul Abadie (72), Frans architect
- oktober
- november
- 11 - Alfred Brehm (55), Duits zoöloog
- 25 - Adolph Wilhelm Hermann Kolbe (66), chemicus
- overige
- Mithat Pasja (62), Ottomaans politicus
- Benjamin Alford, Amerikaans wiskundige
- Cornelis Philippus Hofstede de Groot (55), Nederlands theoloog
