10 oktober

10 oktober is de 283ste dag van het jaar (284ste in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 82 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1985 - Een F-14 gevechtsvliegtuig onderschept een Egyptisch vliegtuig met de kapers van de Achille Lauro aan boord. Het vliegtuig wordt gedwongen te landen op Sicilië, en de kapers worden gearresteerd.
  • 1986 - Een aardbeving in San Salvador doodt 500 mensen.

•  Oorlog
  • 680 - Slag bij Karbala tussen soennieten en sjiieten. Volgens de Islamitische kalender vond deze slag op de 10e dag van de 10e maand plaats.
  • 1943 - Enschede wordt gebombardeerd door Amerikaanse bommenwerpers die het op Vliegveld Twente hebben gemunt. Er vallen 151 doden en 104 zwaargewonden.

•  Politiek
  • 1824 - Guadalupe Victoria wordt de eerste president van Mexico.
  • 1920 - Italië annexeert Zuid-Tirol.
  • 1970 - Fiji wordt onafhankelijk.
  • 1973 - De Amerikaanse vicepresident Spiro Agnew moet aftreden na onthullingen over belastingontduiking, omkoperij en afpersing.
  • 1976 - In België zijn er gemeenteraadsverkiezingen.
  • 1981 - In Bonn houden 200.000 à 300.000 betogers tegen kernwapens de grootste demonstratie uit de geschiedenis van de Duitse Bondsrepubliek
  • 1982 - In België zijn er gemeenteraadsverkiezingen.
  • 1983 - Yitzhak Shamir wordt premier van Israël als opvolger van Menachem Begin
  • 1994 - Na de gemeente- en provincieraadsverkiezingen van 9 oktober pleit de Belgische premier Jean-Luc Dehaene voor de invoering van een kiesdrempel naar Duits model.
  • 2008 - Martti Ahtisaari, voormalig president van Finland en VN-diplomaat, wint de Nobelprijs voor de vrede.
  • 2010 - De Nederlandse Antillen houden op te bestaan. Curaçao en Sint Maarten worden nieuwe landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden, en Bonaire, Sint Eustatius en Saba (de BES-eilanden) krijgen de status bijzondere gemeente van Nederland.
•  Religie
  • 1982 - Heiligverklaring van Maximiliaan Kolbe (1894-1941), Pools priester en martelaar in Auschwitz, door Paus Johannes Paulus II.

•  Sport
  • 1964 - Opening van de Olympische Zomerspelen in Tokio, Japan.
  • 1971 - Verdediger Barry Hulshoff luistert zijn debuut voor het Nederlands voetbalelftal op met een doelpunt in de EK-kwalificatiewedstrijd in Rotterdam tegen Oost-Duitsland (3-2).
  • 1973 - Het Nederlands voetbalelftal speelt met 1-1 gelijk tegen Polen in Rotterdam. Henk Wery speelt zijn twaalfde en laatste interland voor Oranje.
  • 1976 - In East Rutherford wordt het Giants Stadium officieel geopend.
  • 2010 - Michał Żewłakow speelt tegen de Verenigde Staten zijn honderdste interland voor het Pools voetbalelftal en evenaart daarmee recordinternational Grzegorz Lato.

•  Wetenschap en technologie
  • 1846 - William Lassell ontdekt de grootste maan van Neptunus, die Triton wordt genoemd.
  • 1913 - Het Panamakanaal wordt geopend.
  • 1933 - Het eerste synthetische wasmiddel (Dreft) komt op de markt.
  • 1995 - Operatie Decibel: Alle Nederlandse telefoonnummers worden tiencijferig.

Geboren

Branko Cikatić,
geboren in 1954

• 1684 - Jean Antoine Watteau, Frans schilder (overleden 1721)
• 1731 - Henry Cavendish, Brits scheikundige (overleden 1810)
• 1779 - Giovanni Soglia Ceroni, Italiaans kardinaal-staatssecretaris (overleden 1856)
• 1780 - John Abercrombie, Schots natuurkundige en filosoof (overleden 1844)
• 1785 - Florestan I, vorst van Monaco (overleden 1856)
• 1791 - Christianus Petrus Eliza Robidé van der Aa, Nederlands schrijver en jurist (overleden 1851)
• 1802 - Napoleon Karel Bonaparte (overleden 1807)
• 1817 - Christophorus Buys Ballot, Nederlands meteoroloog, wis- en natuurkundige (overleden 1890)
• 1825 - Paul Kruger, leider van de Zuid-Afrikaanse Boeren en president van Transvaal (overleden 1904)
• 1854 - Jerónimo Giménez y Bellido, Spaans componist en dirigent (overleden 1923)
• 1861 - Fridtjof Nansen, Noors ontdekkingsreiziger en Nobelprijswinnaar (overleden 1930)
• 1862 - Arthur De Greef, Belgisch componist en pianist (overleden 1940)
• 1865 - Rafael Merry del Val, Spaans kardinaal-staatssecretaris (overleden 1930)
• 1884 - Ferdinand Bordewijk, Nederlands romanschrijver (overleden 1965)
• 1887 - Rie Cramer, Nederlands tekenares en schrijfster (overleden 1977)
• 1889 - Han van Meegeren, Nederlands kunstschilder en meestervervalser (overleden 1947)
• 1889 - Jan Versteegt, Nederlands predikant en verzetsman (overleden 1945)
• 1895 - Wolfram von Richthofen, Duits oorlogsvlieger (overleden 1945)
• 1900 - Helen Hayes, Amerikaans actrice (overleden 1993)
• 1900 - Han van Senus, Nederlands waterpoloër (overleden 1976)
• 1901 - Alberto Giacometti, Italiaans beeldhouwer (overleden 1966)
• 1902 - Dick Ket, Nederlands kunstschilder (overleden 1940)
• 1907 - Albert Billiet, Belgisch wielrenner (overleden 1977)
• 1910 - Cesar Bogaert, Nederlands wielrenner (overleden 1988)
• 1912 - Bert Duijker, Nederlands psycholoog (overleden 1983)
• 1913 - Claude Simon, Frans auteur (overleden 2005)
• 1917 - Thelonious Monk, Amerikaans jazzpianist (overleden 1982)
• 1918 - Bobby Byrne, Amerikaanse trombonist en bigbandleider (overleden 2006)
• 1918 - Werner Dollinger, Duits politicus (overleden 2008)
• 1918 - Thomas Stoltz Harvey, Amerikaans patholoog (overleden 2007)
• 1922 - Boeli van Leeuwen, Antilliaans schrijver (overleden 2007)
• 1924 - Ed Wood, Amerikaans filmmaker (overleden 1978)
• 1926 - Ralph Liguori, Amerikaans autocoureur
• 1930 - Eugenio Castellotti, Italiaans autocoureur (overleden 1957)
• 1930 - Yves Chauvin, Frans chemicus, winnaar van de Nobelprijs voor de Scheikunde 2005
• 1930 - Harold Pinter, Brits toneelschrijver (overleden 2008)
• 1935 - Ramdien Sardjoe, Surinaams politicus
• 1936 - Gerhard Ertl, Duits scheikundige, Nobelprijswinnaar voor de scheikunde 2007
• 1941 - Peter Coyote, Amerikaans acteur
• 1943 - Tuur De Weert, Vlaams acteur
• 1944 - Juul Kabas, Vlaams zanger
• 1948 - Meir Sheetrit, Israëlisch politicus en bestuurder
• 1950 - Peter Jan Rens, Nederlands acteur en televisiepresentator
• 1952 - Siegfried Stohr, Italiaans autocoureur
• 1952 - Janusz Sybis, Pools voetballer
• 1953 - Albert Rust, Frans voetbaldoelman
• 1953 - Midge Ure, Schots gitarist en componist
• 1954 - Branko Cikatić, Kroatisch kickboxer
• 1955 - Mike Mangold, Amerikaans piloot
• 1955 - David Lee Roth, Amerikaans zanger
• 1960 - Paweł Król, Pools voetballer
• 1961 - Henrik Jørgensen, Deens atleet
• 1963 - Jolanda de Rover, Nederlands zwemster
• 1964 - Suat Atalık, Turks schaker
• 1964 - Giorgi Giorgadze, Georgisch schaker
• 1964 - Guy Hellers, Luxemburgs voetballer
• 1965 - Chris Penn, Amerikaans acteur (overleden 2006)
• 1966 - Tony Adams, Engels voetballer
• 1966 - Elana Meyer, Zuid-Afrikaans atlete
• 1966 - Menno Wigman, Nederlands dichter en vertaler
• 1967 - Michael Giacchino, Amerikaans componist
• 1968 - Bart Brentjens, Nederlands mountainbiker
• 1970 - Corinna May, Duits zangeres
• 1970 - Mohammed Mourhit, Marokkaans-Belgisch atleet
• 1971 - Lameck Aguta, Keniaans atleet
• 1971 - Elvir Bolić, Bosnisch voetballer
• 1971 - Reynald Pedros, Frans voetballer
• 1971 - Mauricio Pellegrino, Argentijns voetballer
• 1972 - Joke Devynck, Belgisch actrice
• 1972 - Raymond Victoria, Nederlands voetballer
• 1973 - Vikash Dhorasoo, Frans voetballer
• 1974 - Julio Ricardo Cruz, Argentijns voetballer
• 1974 - Dale Earnhardt Jr., Amerikaans autocoureur
• 1975 - Craig Walton, Australisch triatleet
• 1976 - Bob Burnquist, Braziliaans skateboarder
• 1977 - Lucas Zandberg, Nederlands schrijver
• 1978 - Wende Snijders, Nederlands zangeres en actrice
• 1979 - Nicolás Massú, Chileens tennisser
• 1980 - Mýa, Amerikaans zangeres
• 1982 - Jason Oost, Nederlands voetballer
• 1983 - Maaike Schetters, Nederlands atlete
• 1983 - Jelle Van Damme, Belgisch voetballer
• 1984 - Valeri Dmitriev, Kazachs wielrenner
• 1984 - Jean-Baptiste Grange, Frans alpineskiër
• 1984 - Dirk Taat, Nederlands acteur
• 1985 - Dominique Cornu, Belgisch wielrenner
• 1985 - Marina Diamandis, Brits zangeres
• 1986 - Pierre Rolland, Frans wielrenner
• 1986 - Andy Sierens, Vlaams rapartiest (overleden 2008)
• 1987 - Nicklas Pedersen, Deens voetballer
• 1987 - Kristof Van De Vondel, Vlaams acteur
• 1988 - Jason Moore, Brits autocoureur
• 1991 - Gabriella Cilmi, Australisch zangeres

Overleden

• 425 - Atticus, patriarch van Constantinopel
• 680 - Imam Hoessein (54)
• 1459 - Gianfrancesco Poggio Bracciolini (79), Italiaans humanist en classicus
• 1616 - Maria van Nassau (60), tweede dochter van Willem van Oranje
• 1659 - Abel Tasman (56), Nederlands ontdekkingsreiziger
• 1827 - Ugo Foscolo (49), Italiaans schrijver
• 1865 - Andrés Bello López (83), Chileens-Venezolaans humanist, dichter en politicus
• 1885 - John McCloskey (75), Amerikaans kardinaal-aartsbisschop van New York
• 1910 - Willem Maris (66), Nederlands kunstschilder
• 1911 - Jack Daniel (65), Amerikaans oprichter van de Jack Daniel's distilleerderij
• 1913 - Gregorio Maria Aguirre y Garcia (78), Spaans kardinaal-aartsbisschop van Toledo
• 1914 - Carol I van Roemenië (75), koning van Roemenië (1866-1914)
• 1914 - Domenico Ferrata (67), Italiaans nuntius in België en kardinaal-staatssecretaris
• 1927 - Gustav Whitehead (53), Duits-Amerikaans luchtvaartpionier
• 1933 - Jules Persyn (55), Vlaams schrijver
• 1950 - Jan Oudegeest (80), Nederlands politicus
• 1956 - William Kanerva (53), Fins voetballer
• 1962 - Trygve Gulbranssen (68), Noors schrijver
• 1965 - Georg Rimski-Korsakov (63), Russisch musicoloog en componist
• 1967 - Charlotte Cooper (96), Brits tennisster
• 1974 - Marie Luise Kaschnitz (73), Duits schrijfster
• 1978 - Ralph Metcalfe (68), Amerikaans atleet en politicus
• 1985 - Yul Brynner (70), Russisch-Frans acteur
• 1985 - Orson Welles (70), Amerikaans regisseur en acteur
• 1986 - Michele Pellegrino (83), Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Turijn
• 1992 - Willem Wittkampf (68), Nederlands journalist
• 1995 - Lars Näsman (52), Fins voetballer en voetbalcoach
• 1995 - Bobby Riggs (77), Amerikaans tennisser
• 1996 - Fritz Kahlenberg (80), Nederlands fotograaf en verzetsstrijder
• 2000 - Sam Klepper (40), Nederlands crimineel
• 2004 - Christopher Reeve (52), Amerikaans acteur
• 2005 - Henk Jurriaans (64), Nederlands kunstenaar en psycholoog
• 2005 - Milton Obote (80), Oegandees president
• 2006 - Lalit Suri (59), Indiaas hotelier en politicus
• 2009 - Stephen Gately (33), Iers zanger
• 2010 - Solomon Burke (70), Amerikaans soulzanger
• 2010 - Raymond Kintziger (87), Belgisch atleet
• 2011 - Albert Rosellini (101), Amerikaans politicus

Viering/herdenking

• (Suriname) Loweman Dei (Dag van de marrons)
• Werelddag voor geestelijke gezondheid
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Franciscus Borgia († 1572)
  • Heilige Gereon van Keulen († 4e eeuw)
  • Heilige Victor van Xanten († 362)
  • Heiligen Cassius en Florentius († c. 303)
  • Heilige Daniel Comboni († 1881)
  • Zalige Hugo van Mâcon († 1151)
  • Heilige Hugolinus (van Marokko) († 1221)
  • Heilige Tanca van Lhuitre († 637)
  • Onze-Lieve-Vrouw Sterre der Zee, feest in de stad Maastricht en gedachtenis in de rest van Limburg (Nederland)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1936 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 4,7 °C
• 1979 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 18,1 °C
• 1925 - Laagste minimumtemperatuur -0,8 °C
• 1921 - Hoogste maximumtemperatuur 26,7 °C
• 1935 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17 m/s
• 1992 - Langste zonneschijnduur 10,4 uur
• 1973 - Langste neerslagduur 10,9 uur
• 1941 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 29,7 mm
• 1959 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 58 %

België

Dagrecords

• 1936 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 4,4 °C
• 1921 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 20 °C
• 1936 - Laagste minimumtemperatuur -0,5 °C
• 1921 - Hoogste maximumtemperatuur 26,7 °C
• 1923 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24,7 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1921: Warmste oktober-decades van de eeuw: gemiddelde temperatuur: 18,3 °C.
• 1960: 53 mm neerslag in Oorderen (Antwerpen).
• 1964: Lage waarde in Ukkel: 971 hPa (luchtdruk, herleid tot zeeniveau).
• 1975: Van 10 tot 13 oktober valt er plaatselijk sneeuw in het land.
• 1979: Maximumtemperatuur tot 26,4 °C in Virton en 26,5 °C in Genk.

Bronnen, noten en/of referenties