De 4e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 4e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 301 tot en met 400. De 4e eeuw behoort tot het 1e millennium.
Gebeurtenissen en ontwikkelingen [bewerken]
- Romeinse Rijk
- Onder keizer Constantijn de Grote wordt het Romeinse Rijk christelijk. De geloofsbelijdenis wordt Rijkswet. In 321 stelt hij de zondag als rustdag in voor het gehele rijk. Dit is aan de ene kant ten gunste van de christenen die de zondag als rustdag willen houden, maar valt anderzijds goed bij de lokale bevolking die nog de zon een belangrijke plaats in het religieuze leven geeft en waar zondag de rustdag is. Op die manier maakt hij zijn nieuw gevestigde godsdienst voor alle partijen aanvaardbaar.
- De hoofdstad van het Romeinse Rijk wordt van Rome naar Byzantium verplaatst, dat vanaf dan Constantinopel heet.
- Einde eenheid Romeinse Rijk, als Diocletianus het verdeelt in twee bestuurscentra. Theodosius de Grote is de laatste keizer van het verenigd Romeins keizerrijk. Na zijn dood in 395 wordt het rijk definitief opgedeeld in een westelijke helft en een oostelijke helft, met elk een eigen keizer.
- Europa
- Christendom
- Strijd binnen de Kerk tussen het Arianisme en het Trinitarisme. De aanhangers van laatste trekken op het Eerste Concilie van Nicaea aan het langste eind. Het Arianisme houdt belangrijke steun gedurende de eeuw, onder anderen van enkele keizers.
- De moeder van keizer Constantijn Helena reist naar Palestina, zoekt en vindt er de plaats waar Jezus Christus zou zijn gekruisigd en begraven. Haar zoon laat daar de Heilig Grafkerk bouwen, waarna Jeruzalem een pelgrimsoord wordt.
- Kerstening van Zwitserland.
- Gregorius van Nazianze en Basilius de Grote leggen de grondslag van het oosterse kloosterwezen.
- De ex-Romeinse soldaat Martinus van Tours sticht in Poitiers het eerste klooster op Gallische bodem. Later wordt hij bisschop van Tours, vanwaaruit hij verdergaat met de bekering van de Galliërs.
- Gedurende de 4e eeuw oefenen de kleine kluizenaarsgemeenschapjes in de woestijnen rond de Egyptische steden een grote aantrekkingskracht uit op godzoekers uit de hele wereld. Naarmate hun leefstijl vastere vormen begint aan te nemen, worden zij meer en meer beschouwd als wijze en heilige geestelijke meesters en leraars.
- Wetenschap
- China
Belangrijke personen [bewerken]
- Ambrosius van Milaan, kerkvader en bisschop van Milaan
- Augustinus van Hippo, bisschop van Hippo, theoloog, filosoof en kerkvader
- Basilius van Caesarea, heilige en kerkvader
- Constantijn de Grote, Romeins keizer
- Fa Xian, Chinese boeddhistische monnik
- Gregorius van Nazianze, heilige en grondlegger van het Oosterse kloosterleven
- Iamblichus, neoplanistisch geleerde en filosoof, stichter van de Syrische School binnen het neoplatonisme
- Hiëronymus van Stridon, kerkvader
- Johannes Chrysostomus, prediker, aartsbisschop van Constantinopel, kerkvader en kerkleraar
- Kumarajiva, Kuqase boeddhistische monnik, geleerde en vertaler
- Theodosius I, keizer van het Oost-Romeinse Rijk en daarna laatste keizer van het gehele rijk
- Wulfila, Visigotische bisschop en vertaler van de Bijbel in het Gotisch
Uitvindingen en ontdekkingen [bewerken]
