5e eeuw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Overzicht van de jaren in en rond de 5e eeuw
Jaren 90 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399
Jaren   0 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409
Jaren 10 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419
Jaren 20 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429
Jaren 30 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439
Jaren 40 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449
Jaren 50 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459
Jaren 60 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469
Jaren 70 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479
Jaren 80 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489
Jaren 90 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499
Jaren   0 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509

De 5e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 5e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 401 tot en met 500. De 5e eeuw behoort tot het 1e millennium.

Europa in 450
Brittannië aan het einde van de 5e eeuw

Overzicht[bewerken]

Het West-Romeinse Rijk werd geregeerd door een opeenvolging van zwakke keizers en de werkelijke macht was in handen van machtige generaals. Instabiliteit en militaire problemen zorgden ervoor dat de Visigoten Rome konden plunderen in 410. Rome weet zich enigszins te herstellen in de decennia erna maar het krijgt een zware klap te verduren wanneer de Vandalen Carthago, hoofdstad van de zeer belangrijke provincie Africa, innemen. Pogingen om de provincie te heroveren werden onderbroken door de invasie van de Hunnen onder leiding van Atilla, die vanuit Azië doordringen tot in West-Europa. Na Atilla's nederlaag en dood bundelden het Oost- en West-Romeinse Rijk de krachten in 468 om de Vandalen uit Africa te verdrijven, maar het werd een grote mislukking. In 476 werd de laatste West-Romeinse Keizer, Romulus Augustus, afgezet door de Ostrogoten.

Belangrijke gebeurtenissen van de 5e eeuw[bewerken]

Volksverhuizingen
  • 406: De Suevi, Alanen en Vandalen steken de bevroren Rijn over nabij Mainz en vallen Gallië binnen. Dit is het begin van de val van de Romeinse westgrens.
  • Attila trekt met de Hunnen vanuit Centraal-Azië westwaarts. In Rusland voegen zich onder meer Slaven, Goten en Alanen onder de Hunse troepen zodat zijn aanvalskracht zich nog versterkt. Attila's rijk, met het centrum in Pannonië (nu Hongarije), strekt zich tenslotte uit van de Kaukasus tot aan de Rijn. Ze maken vele strooptochten door Europa, meestal in het West-Romeinse Rijk en ze bedreigen zelfs Rome. In 451 worden ze door de Romeinen en Visigoten verslagen bij de Slag op de Catalaunische velden. [1]
  • Ten tijde van de volksverhuizingen vestigen de Franken zich aan de andere zijde van de Rijn in Gallië. Keulen komt in hun handen en zij bezetten de streek tussen Koblenz, Trier en Metz. Omstreeks 440 plunderen zij de stad Trier. De Romeinse veldheer Aetius trekt ten strijde tegen deze invallers en sluit een verdrag, waarbij hij aan de Franken de verdediging van de middenloop van de Rijn toevertrouwt.
  • de Vandalen trekken strijdend vanuit het noordoosten richting zuidwest-Europa. Zij vestigen zich voor een korte tijd in Zuid-Spanje maar onder druk van de na hen binnenvallende Visigoten steken ze later de Straat van Gibraltar over, vestigen het Vandaalse rijk, voornamelijk gelegen in de kuststreek van Noord-Afrika rondom hun hoofdstad Carthago, en gaan uiteindelijk op in de Noord-Afrikaanse bevolking.
Romeinse Rijk
Europa
Godsdienst
  • Na de concilies van Efeze en Chalcedon ontstaan de Oriëntaals-orthodoxe Kerken, los van Rome.
  • De orde van de Acoemeten wordt aan het begin van de 5e eeuw gesticht door Alexander. De Acoemeten hebben tot doel een onafgebroken gebedsdienst te houden die ook 's nachts voortgaat. Nadat hij een eerste klooster heeftt gevestigd op de oevers van de Eufraat poogt Alexander tevergeefs kloosters te stichten in Antiochië en Palmyra. Ook in Constantinopel wordt hij met vijandigheid tegemoetgetreden, onder meer door de patriarch (Nestorius van Constantinopel) en de keizer. Zijn opvolger, abt Johannes, vestigt een klooster aan de oostelijke zijde van de Bosporus. Later zijn het ook Acoemeten die het beroemde Stoudiosklooster in Constantinopel bevolken.
  • Het westerse Christendom is verdeeld in twee stromingen: die van de Afrikaanse Kerk met Augustinus, die de nadruk legt op erfzonde en predestinatie, en die van de Engelse monnik Pelagius, die vrijheid en verantwoordelijkheid vooropstelt. Augustinus wint de strijd.
  • Volgelingen van de heilige Maron verbreiden het Christendom over het Midden-Oosten.
  • Sint-Patrick bekeert duizenden Ieren.
Azië en Afrika
Amerika
Uitvindingen en ontdekkingen

Belangrijke personen van de 5e eeuw[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. Roberts, J: "History of the World.". Penguin, 1994.