Gallië

Geschiedenis van Frankrijk

Prehistorie Kelten (vanaf 7e eeuw v.Chr.) Romeinse tijd Romeinen (51 v. Chr.-486) Franken (vanaf 287) Middeleeuwen Frankische Rijk: (481-887/8) Merovingen (481-751) Karolingen (751-987) West-Francië (843-987) Koninkrijk Frankrijk Capetingen (987-1328) Valois (1328-1589) Vroegmoderne Tijd Ancien Régime Bourbon (1589-1793) Franse Revolutie (1789) Eerste Republiek (1793-1804) Eerste Keizerrijk (1804-1815) Restauratie (1815-1830) Moderne Tijd Julimonarchie (1830-1848) Tweede Republiek (1848-1852) Tweede Keizerrijk (1852-1870) Derde Republiek (1870-1940/'46) Vichy-regime (1940-1944) Vierde Republiek (1946-1958) Vijfde Republiek (1958-heden) Franse koloniale rijk

Portaal   Frankrijk Portaal   Geschiedenis

Gallië is de vernederlandste naam van de Latijnse benaming (Gallia) voor het westelijke gebied van Europa, dat overeenkomt met het moderne Frankrijk, België, het westen van Zwitserland, en delen van Nederland en Duitsland ten westen van de Rijn. Gallia is nog altijd de Griekse naam voor Frankrijk. Galliërs, ook bekend als Kelten waren de bewoners van Gallië en een groot deel van overig Europa.

De Galliërs waren verspreid in Europa tijdens de Romeinse bezetting, en spraken verschillende Keltische dialecten. Er woonden ook Galliërs in de vlakten van Noord-Italië het zogenaamde Gallia Cisalpina (Gallië aan deze kant van de Alpen) en Venetië. Andere Kelten waren gemigreerd over de Pyreneeën, naar het noorden en westen van Spanje, waar zij zich met de Iberische oerbevolking vermengden en het volk der Keltiberiërs vormden, dat een met het Gallisch verwante taal sprak.

Gallië werd overwonnen door de Romeinen, toen Julius Caesar de Gallische stammen in het gebied overwon, in de periode tussen 58 v.Chr. - 51 v.Chr.. Hij beschreef zijn ervaringen in zijn boek Commentarii de bello Gallico (Verslagen over de Gallische Oorlog). De hele oorlog kostte het leven aan meer dan een miljoen Galliërs, en nog een miljoen werden tot slaaf gemaakt.

Het gebied werd vervolgens geregeerd als een aantal Romeinse provincies. De hoofdstad van de Galliërs was Lyon.

Al vanaf de 3e eeuw begon het Romeinse gezag onder toenemende druk van invallende Germaanse stammen af te brokkelen. Op 31 december 406 staken verschillende Germaanse stammen de Rijn over, en begonnen aan de invasie van Gallië.

In 486 eindigde het Romeinse gezag in Gallië, toen de Romeinse gouverneur Syagrius overwonnen werd door de Franken.

Het gebied werd als volgt onderverdeeld:

• Gallia Cisalpina (ten zuiden van de Alpen)
  • Gallia Transpadana (ten noorden van de Po)
  • Gallia Cispadana (ten zuiden van de Po)

• Gallia Transalpina (ten westen van de Alpen)
  • Gallia Narbonensis provincia
  • Gallia Comata (tussen Rijn en Pyreneeën)
    • Gallia Belgica
    • Gallia Aquitania
    • Gallia Lugdunensis

In bijna al deze "Gallia's" werden verwante dialecten van dezelfde Keltische taal gesproken. In Aquitania, evenwel, werd een geheel andere taal gesproken, verwant aan het Baskisch en (waarschijnlijk) aan het thans uitgestorven Iberisch. Het is om geografische redenen dat Caesar dit gebied tot "Gallia Comata" rekende.

Kaarten

Gallië rond de 1e eeuw v.Chr.

Verdeling van Gallië rond 54 v.Chr.

Zie ook

• Gallische stammen
• Ambiorix
• Vercingetorix
• Lucterius
• Asterix

Mediabestanden

Zie de categorie Maps of Roman Gaul van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Romeinse provincies in Gallië
203-123 v.Chr.	Gallia Cisalpina	Gallia Transalpina (onbezet)
123-51 v.Chr.		Gallia Narbonensis1			Gallia Comata (onbezet)
51-41 v.Chr.					Tres Galliae (Aquitania, Celtica en Belgica)
41-22 v.Chr.	(bij Italia)
22 v.Chr-89/90 n.Chr.					Gallia Aquitania			Gallia Lugdunensis				Gallia Belgica
89/90-297 n.Chr.												Gallia Belgica		Germania Inferior	Germania Superior
297-5e eeuw n.Chr.	(bij Italiae2)	Narb. I	Narb. II	Viennensis	Aq. I	Aq. II	Aq. III	Lugd. I	Lugd. II	Lugd. III	Lugd. IV	Belg. I	Belg. II	Germania II	Germ. I	Sequania3
1. Ook "Provincia (Romana)" genoemd. 2. Door romanisering en herindeling bij Italiae is Cisalpina niet meer tot "Gallië" te rekenen. 3. Ook "Maxima Sequanorum" genoemd.