Elzas

**Elzas**
	Regio van Frankrijk
	Algemeen
Oppervlakte	8.280 km²
Inwoners (31-12-2007)	1.859.558 (225 inw/km²)
Hoofdplaats	Straatsburg
Arrondissementen	13
Kantons	75
Gemeenten	903
Departementen	Bas-Rhin (67); Haut-Rhin (68)
Portaal	Frankrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Voor de Belgische adellijke familie, zie Huis van de Elzas

De Elzas (Frans: Alsace, Duits: Elsass) is een regio in Frankrijk, gelegen op de linkeroever van de Rijn en in het westen begrensd door Lotharingen. Het is onderverdeeld in de departementen Haut-Rhin en Bas-Rhin. De hoofdstad is Straatsburg.

[bewerken] Geschiedenis

De Elzas is een typisch grensgebied dat eeuwenlang omstreden was tussen Duitsland en Frankrijk. Nog steeds woont er een belangrijke Duitstalige minderheid. De Elzas hoorde oorspronkelijk bij het Heilige Roomse Rijk, maar kwam na de Dertigjarige Oorlog (1648) grotendeels in Franse handen en werd een zelfstandige Franse provincie. In de Frans-Duitse Oorlog van 1870 werd het gebied weer Duits (Elzas-Lotharingen). Bij de ondertekening van de Vrede van Versailles in 1919 na de Eerste Wereldoorlog werd het weer door Frankrijk ingelijfd. Dit is daarna zo gebleven, behalve in de periode 1940-1944 toen tijdens de Tweede Wereldoorlog Elzas-Lotharingen bij nazi-Duitsland was ingelijfd.

Oorspronkelijk is de regio dus eigenlijk meer Duits dan Frans. Alhoewel de enige officiële taal van de Elzas het Frans is, is er in hoge mate sprake van diglossie; men spreekt bij voorkeur een eigen Nederalemannisch dialect, het Elzassisch. De Duitse wortels zijn verder te zien aan de al dan niet verfranste namen van de meeste plaatsen (Strasbourg, Metz etc.). Ook de huizenbouw vertoont zowel veel Franse als Duitse kenmerken. Hier is sprake van biculturaliteit.

[bewerken] Historische gebieden

Droysens Historische Handatlas(1886), kaartblad Elsass (1648-1789) onderscheidt de volgende gebieden:

I. Geestelijke staten:

1. Hegenheim (deel van het prinsbisdom Bazel)
2. gebieden van de Duitse Orde
3. abdij Murbach
4. Mundat Rouffach (deel van het prinsbisdom Straatsburg)
5. prinsbisdom Straatsburg
5a. heerlijkheid Reichshoffen (1664 aan het hertogdom Lotharingen)
6. heerlijkheden van het domkapittel Straatsburg
7. abdij Andlau (met een deel van het gebied zijn leden van de rijksridderrschap beleend).
8. abdij Marmoutier
9. abdij Neubourg (bij Dauendorf, eigenlijk deel van Palts-Zweibrücken)
10. abdij Walbourg (deel proosdij Wissembourg, 1687 aan seminarium van Straasburg)
11. prinsbisdom Spiers
12. Mundat Wissembourg (deel prinsbisdom Spiers)

II. Rijkssteden en rijksdorpen

13. rijksstad Straatsburg met de ambten Ilkirch, heerlijkheid Barr, Marlenheim en Wasselnheim
13a. heerlijkheid Herrenstein (1527-1651 aan Straatsburg)
14. Decapolis
15. 40 Rijksdorpen (Landvoogdij Haguenau)

III. Wereldlijke staten *A. Sundgau

16. graafschap Ferrette (Ferette, Altkirch, Thann, Belfort, Rothenburg)
17. heerlijkheid Landser
18. heerlijkheid Masevaux

*B. Opper-Elzas

*C. Neder-Elzas

24. heerlijkheid Koenigsbourg (1648 als pand aan Fugger)
25. heerlijkheid Villé (1648 als pand aan Fugger)

*D. Overige Oostenrijkse gebieden

25a. heerlijkheid Biesheim (verbonden met Breisach)

*E. Niet-Oostenrijkse gebieden

26. heerlijkheid Landskron (Baden)
27. heerlijkheid Beinheim (Baden)
28. graafschap Horbourg met de heerlijkheid Riquewihr (1332: Württemberg)
29. tot Lotharingen behoorden een deel van het dal van de Lièpvre met de steden Sainte-Marie-aux-Mines en Saint-Hippolyte; verder de enclave Soultzbach-les-Bains
30. graafschap Rappoltstein (Hohenack en Gutenberg Oostenrijks); uitgestorven 1673; aan Palts-Birkenfeld
31. graafschap Lichtenberg, 1481 aan Hanau en Pfalz-Zweibrücken; 1569 geheel aan Hanau; 1736 aan Hessen-Darmstadt
32. heerlijkheid Oberbronn, 1541 van Lichtenberg aan Leiningen-Westenburg; 1728 aan Hohenlohe
32a heerlijkheid Niederbronn, 1541 van Lichtenberg aan Leiningen-Westenburg; 1764 Franse annexatie
33. heerlijkheid Fleckenstein, uitgestorven in 1720; Franse annexatie
34. heerlijkheid Schœneck (familie von Dürkheim)
35. heerlijkheid Hohenbourg (familie von Sickingen)
36. graafschap Lützelstein; Palts-Veldenz, uitgestorven in 1694; aan Palts-Zweibrücken
37. heerlijkheid Ban de la Roche; Palts-Veldenz, uitgestorven in 1694; Franse annexatie
38. Cleebourg en de heerlijkheid Bischwiller (Palts-Zweibrücken)
39. Selz (Keur-Palts), 1769 Palts-Zweibrücken
40. Schweighausen en Hochfelden (enclaven van Land van Haguenau)
41. gebieden van de Rijksridderschap

IV.

42. graafschap Salm
43. graafschap Dagsburg (Leiningen-Hartenburg)
44. graafschap Saarwerden (Nassau)

[bewerken] Geografie

Door haar ligging aan de Rijn maakt de Elzas-regio deel uit van de Boven-Rijnse Laagvlakte. Naar het westen toe gaat deze laagvlakte over in het heuvel- annex bergland van de Vogezen, dat gedeeltelijk in de Elzas ligt.

[bewerken] Economie

De wijnstreek Elzas is vooral bekend om haar wijn.

[bewerken] Plaatsen

De hoofdstad is Straatsburg. Enkele andere plaatsen in de Elzas zijn onder andere:

[bewerken] Eten en drinken

De Elzasser keuken bestaat uit stevige kost die je warm houdt in deze streek, waar de lange winters donker en koud zijn.

Bäckeoffe: drie soorten gemarineerd vlees met aardappels in witte Elzasser wijn
Choucroute garnie: zuurkool met verschillende soorten varkensvlees
Coq au Riesling: haan in witte wijnsaus
Flammeküche ookwel Tarte flambée: dunne pizza's belegd met room, kaas en spek
Kugelhopf: tulbandcake met rozijnen
Munster: de kaas van de Elzas
Spätzle: soort van deegknoedels
Tarte aux Brimbelles: Bosbessentaart