Arrondissement (Frankrijk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Overzicht van de bestuurlijke indeling Frankrijk

Een arrondissement in de bestuurlijke indeling van Frankrijk is de onderverdeling van een departement.

De arrondissementen vormen een louter administratieve indeling. Ze hebben geen enkele autonomie en geen rechtspersoonlijkheid. Elk arrondissment draagt de naam van zijn hoofdplaats.

Aan het hoofd van een arrondissement staat een onderprefect, behalve in een arrondissmentent waar de hoofdplaats van het departement is gevestigd, waar die functie wordt uitgeoefend door de secretaris-generaal van de prefectuur, de plaatsvervanger van de prefect. De hoofdplaats van een arrondissement zonder prefectuur wordt onderprefectuur genoemd.

Arrondissementen zijn onderverdeeld in kantons en die weer in gemeenten.

De Franse indeling in arrondissementen heeft tot voorbeeld gediend voor andere landen. De arrondissementen in België en Nederland zijn afkomstig van de tijd dat die landen bij Frankrijk waren ingelijfd.

Geschiedenis[bewerken]

De arrondissementen werden in 1800 opgericht. Ze vervingen de districten, waarin de departementen waren ingedeeld van 1789 tot 1795. Die waren meestal kleiner dan de arrondissementen.

Vanaf 1833 had elk arrondissement een verkozen arrondissementsraad, die bepaalde belastingen over het arrondissement moest verdelen. De bevoegdheden van de arrondissementsraden verminderden met de loop van tijd en in 1940 verdwenen ze.

In sommige perioden, vooral onder de Derde Republiek, dienden de arrondissementen als kiesdistrict voor de verkiezing van de Kamer van afgevaardigden. Elk arrondissement koos in principe één afgevaardigde, hoewel grote arrondissementen gesplitst werden in meerdere kiesdistricten.

In 1926 werden in één klap 106 van de toen 386 bestaande arrondissementen afgeschaft, officieel omwille van besparingen, maar ook om electorale redenen. Vooral onder de Vijfde Republiek is hun aantal weer toegenomen.

Huidig aantal[bewerken]

In 2014 telde Frankrijk in totaal 342 arrondissementen, waarvan 330 in Europees (of metropolitaans) Frankrijk en twaalf in de overzeese departementen. Alleen Mayotte, het jongste overzees departement, is niet in arrondissementen ingedeeld.

Twee departementen, Parijs en het Territoire de Belfort, tellen slechts één departement (Parijs telt wel twintig "gemeentelijke" arrondissementen; zie hieronder). Het departement met het grootste aantal arrondissementen (negen) is de Moselle. Drie arrondissementen, Metz-Campagne, Strasbourg-Campagne en Thionville-Ouest hebben een hoofdplaats (respectievelijk Metz, Straatsburg en Thionville) die niet in het arrondissement zelf ligt.

Gemeentelijke indeling[bewerken]

Een ander gebruik van het woord 'arrondissement' in Frankrijk is een onderverdeling van de grootste steden. Parijs werd in 1795 ingedeeld in twaalf arrondissementen, later opgevoerd tot twintig, Lyon telde er aanvankelijk (1846) vijf, thans negen, en Marseille is sins 1946 ingedeeld in 16 arrondissementen. Ook Nantes is een tijd in arrondissementen verdeeld, net als Algiers, toen het nog een Franse stad was.

Deze "gemeentelijke" arrondissementen hebben vooral een administratieve betekenis. Zo heeft elk arrondissement een mairie (gemeentehuis) met gemeentelijke diensten. Sinds 1983 heeft elk arrondissement een arrondissementsraad (conseil d'arrondissement) die gekozen wordt samen met de gemeenteraad van de stad. De bevoegdheden van deze raad is vooral consultatief. Elke raad kiest een "arrondissementsburgemeester" (maire d'arrondissement), die de raad voorzit en onder meer optreedt als ambtenaar van de burgerlijke stand.

Zie hiervoor arrondissementen van Parijs, arrondissementen van Lyon en arrondissementen van Marseille).

Zie ook[bewerken]