15 mei

15 mei is de 135ste dag van het jaar (136ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 230 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 218 - Julia Maesa, een tante van de vermoorde Caracalla, laat haar kleinzoon Elagabalus (priester van de zonnegod El Gebal) in Syria tot keizer van Rome uitroepen.
  • 2011 - In Spanje breken een week voor de lokale verkiezingen grote straatprotesten uit tegen sociale, economische en politieke misstanden in het land.

•  Kunst
  • 1501 - In Venetië drukt Ottaviano Petrucci het eerste muziekboek.
  • 1928 - Mickey Mouse heeft zijn eerste optreden in de tekenfilm Plane Crazy.

•  Muziek
  • 2006 - In het Verenigd Koninkrijk verschijnt het debuutalbum van de Amerikaanse band The Raconteurs, getiteld Broken Boy Soldiers.

•  Oorlog
  • 1525 - De slag bij Frankenhausen betekende het einde van de Duitse Boerenoorlog.
  • 1648 - Vrede van Münster.
  • 1756 - Begin van de Zevenjarige Oorlog.
  • 1918 - De Finse Burgeroorlog eindigt.
  • 1940 - Tweede Wereldoorlog: Capitulatie van het Nederlandse leger.
  • 1940 - Tweede Wereldoorlog: Duitse troepen bezetten Amsterdam.
  • 1940 - Tweede Wereldoorlog: Duitse inval in Noord-Frankrijk.
  • 1948 - Egypte, Libanon, Syrië, Irak en Saoedi-Arabië vallen Israël aan.
  • 1955 - Oostenrijk herkrijgt zijn soevereiniteit na de bezetting door nazi-Duitsland (vanaf 1938) en de geallieerden (vanaf 1945).

•  Politiek
  • 1851 - Kroning van Rama IV of Mongkut tot koning van Siam.
  • 1974 - Verkiezing van Walter Scheel tot vierde bondspresident van West-Duitsland.
  • 1990 - Roemenië en het Vaticaan herstellen hun diplomatieke betrekkingen die in 1948 door Boekarest waren verbroken.
  • 1991 - Édith Cresson wordt de eerste vrouwelijke premier van Frankrijk.
  • 2008 - Californië wordt de tweede staat in de Verenigde Staten, na Massachusetts, die homohuwelijken toestaat.

•  Religie
  • 1845 - Doop van de eerste Nederlandse Baptisten
  • 1891 - Encycliek Rerum Novarum van Paus Leo XIII over de sociale leer van de rooms-katholieke Kerk.
  • 1956 - Encycliek Haurietis Aquas van Paus Pius XII over de Heilig-Hart-verering.
  • 1994 - Pater Damiaan (Jozef De Veuster) wordt door Paus Johannes Paulus II zalig verklaard.

•  Sport
  • 1975 - Voetbalclub FC Den Haag wint de KNVB beker finale tegen FC Twente
  • 1977 - Freddy Maertens wint met overmacht de Ronde van Spanje. Hij leidt het klassement vanaf de eerste dag en schrijft 13 van de 19 etappes op zijn naam.
  • 1982 - Voetbalclub Ajax wordt voor de twintigste keer kampioen van Nederland.
  • 1994 - De hockeysters van Kampong winnen de landstitel in de Nederlandse hoofdklasse door MOP met 1-0 te verslaan in het tweede duel uit de finale van de play-offs.
  • 1999 – De hockeysters van Hockeyclub 's-Hertogenbosch prolongeren de landstitel in de Nederlandse hoofdklasse door Amsterdam op strafballen te verslaan in het tweede duel uit de finale van de play-offs.
  • 2000 - Zwemmer Ian Thorpe uit Australië scherpt in Sydney zijn eigen en één dag oude wereldrecord op de 200 meter vrije slag aan tot 1.45,51.
  • 2002 - Real Madrid wint de Champions League. In de finale in Glasgow is de Spaanse voetbalclub met 2-1 te sterk voor het Duitse Bayer Leverkusen.
  • 2010 - AA Gent wint de beker van België door in de finale Cercle Brugge te verslaan met 3-0.
  • 2011 - AFC Ajax wint in de Amsterdam ArenA met 3-1 van FC Twente waardoor het voor de 30ste maal de landstitel behaalt.

•  Wetenschap en technologie
  • 1963 - De Mercury MA-9 wordt gelanceerd met aan boord Gordon Cooper.
  • 2009 - In de Antwerpse Zoo wordt de bevalling van olifant Khaing Phyo Phyo ingezet.

Geboren

Claudio Monteverdi
geboren in 1567

Madeleine Albright
geboren in 1937

Brian Eno
geboren in 1948

• 1567 - Claudio Monteverdi, Italiaans componist, violist en zanger (overleden 1643)
• 1720 - Maximilian Hell, Slowaaks astronoom (overleden 1792)
• 1773 - Prins Klemens von Metternich, Oostenrijks staatsman (overleden 1859)
• 1817 - Debendranath Tagore, Indisch religieuze hervormer (overleden 1905)
• 1818 - Alphonse Balat, Belgisch architect (overleden 1895)
• 1843 - John Kruesi, Amerikaans uitvinder (overleden 1899)
• 1848 - Carl Wernicke, Duits taalwetenschapper en anatomist (overleden 1905)
• 1856 - L. Frank Baum, Amerikaans schrijver (overleden 1919)
• 1857 - Williamina Fleming, Schots astronoom (overleden 1911)
• 1859 - Pierre Curie, Frans natuurkundige (overleden 1906)
• 1862 - Arthur Schnitzler, Oostenrijks toneelschrijver en verteller (overleden 1931)
• 1865 - Albert Verwey, Nederlands letterkundige (overleden 1937)
• 1867 - Eoin MacNeill, Iers politicus (overleden 1945)
• 1883 - Maurice Feltin, Frans kardinaal-aartsbisschop van Parijs (overleden 1975)
• 1889 - Mitoyo Kawate, Japanse, was oudste mens ter wereld (overleden 2003)
• 1890 - Katherine Anne Porter, Amerikaans schrijfster (overleden 1980)
• 1891 - Michail Boelgakov, Russisch schrijver (overleden 1940)
• 1892 - Jimmy Wilde, Welsh bokser (overleden 1969)
• 1893 - José Nepomuceno, Filipijns filmmaker en producent (overleden 1959);
• 1898 - Arletty, Frans model en actrice (overleden 1992)
• 1899 - William Emanuël Juglall, Surinaams politicus (overleden 1980)
• 1899 - Jean-Etienne Valluy, Frans generaal (overleden 1970)
• 1902 - Richard J. Daley, Amerikaans politicus (overleden 1976)
• 1905 - Joseph Cotten, Amerikaans acteur (overleden 1994)
• 1907 - Sigurd Rascher, Amerikaans klassiek saxofonist (overleden 2001)
• 1908 - Gösta Werner, Zweeds filmregisseur (overleden 2009)
• 1909 - James Mason, Engels acteur (overleden 1984)
• 1910 - Constance Cummings, Brits actrice (overleden 2005)
• 1911 - Max Frisch, Zwitsers architect en schrijver (overleden 1991)
• 1911 - Herta Oberheuser, Duits nazi-dokter (overleden 1978)
• 1914 - Turk Broda, geb. Walter Broda, Canadees ijshockeyer (overleden 1972)
• 1914 - Tenzing Norgay, Nepalees sherpa (overleden 1986)
• 1915 - Paul Samuelson, Amerikaans economist (overleden 2009)
• 1918 - Eddy Arnold, Amerikaans zanger (overleden 2008)
• 1918 - Joseph Wiseman, Canadees acteur (overleden 2009)
• 1919 - Dame Mary Eugenia Charles, premier van Dominica (1980-1995)(overleden 2005)
• 1920 - Nasrallah Boutros Sfeir, Libanees kardinaal en Maronitisch patriarch van Antiochië
• 1921 - Vaea van Houma, Tongaas politicus (overleden 2009)
• 1922 - Ger Harmsen, Nederlands filosoof en historicus (overleden 2005)
• 1922 - Jakucho Setouchi, Japans schrijfster en boeddhist non
• 1923 - Richard Avedon, Amerikaans fotograaf (overleden 2004)
• 1923 - Cor Braasem, Nederlands waterpoloër (overleden 2009)
• 1923 - John Lanchbery, Engels componist (overleden 2003)
• 1926 - Anthony Shaffer, Engels toneelschrijver (overleden 2001)
• 1926 - Peter Shaffer, Engels toneelschrijver
• 1928 - Bob Mendes, Vlaams misdaadschrijver
• 1929 - Andrew Bertie, Brits aristocraat (overleden 2008)
• 1929 - Peter Broeker, Canadees autocoureur (overleden 1980)
• 1930 - Jasper Johns, Amerikaans schilder
• 1931 - Frits Korthals Altes, Nederlands politicus
• 1931 - Ken Venturi, Amerikaans golfspeler
• 1934 - Fernand Brosius, Luxemburgs voetballer
• 1935 - Zvest Apollonio, Sloveens schilder (overleden 2009)
• 1936 - Anna Maria Alberghetti, Italiaans actrice
• 1936 - Hugh Romney, Amerikaans clown en activist
• 1936 - Ralph Steadman, Britse cartoonist
• 1936 - Paul Zindel, Amerikaans schrijver (overleden 2003)
• 1937 - Madeleine Albright, Amerikaans politica
• 1937 - Nol Hendriks, Nederlands ondernemer en sportbestuurder
• 1937 - Trini Lopez, Amerikaans muzikant
• 1939 - Gilberto Rincón Gallardo, Mexicaans politicus (overleden 2008)
• 1939 - Pem Sluijter, Nederlands dichteres (overleden 2007)
• 1940 - Lainie Kazan, Amerikaans actrice en zangeres
• 1941 - K.T. Oslin, Amerikaans muzikant
• 1941 - Edy Schütz, Luxemburgs wielrenner
• 1942 - Mircea Petescu, Roemeens voetballer en voetbalcoach
• 1943 - Jop Pannekoek, Nederlands regisseur
• 1943 - Alan Rollinson, Brits autocoureur
• 1944 - Ulrich Beck, Duits socioloog
• 1944 - Miruts Yifter, Ethiopisch atleet
• 1945 - Lasse Berghagen, Zweeds zanger
• 1945 - Duarte Pio van Bragança, Hertog van Braganza
• 1946 - Jaap Kwak, Nederlands journalist en columnist voor het Dagblad van het Noorden
• 1946 - Frank Sanders, Nederlands acteur, zanger en kleinkunstenaar
• 1948 - Dario Baldan Bembo, Italiaans componist en zanger
• 1948 - Brian Eno, Brits muzikant en producer
• 1948 - Niels Overweg, Nederlands voetballer en voetbaltrainer
• 1949 - Frank L. Culbertson, Amerikaans astronaut
• 1951 - Jonathan Richman, Amerikaans muzikant
• 1951 - Frank Wilczek, Amerikaans natuurkundige
• 1952 - Chazz Palminteri, Amerikaans acteur
• 1953 - Mike Oldfield, Brits muzikant en componist
• 1953 - Frits van Oostrom, Nederlands letterkundige
• 1954 - Annemie Van de Casteele, Belgisch politicus
• 1955 - Melinda Culea, Amerikaans actrice
• 1956 - Mirek Topolánek, Tsjechisch conservatieve politicus
• 1957 - Juan José Ibarretxe, Baskisch minister-president
• 1957 - Prinses Margaretha van Luxemburg
• 1958 - Ron Simmons, Amerikaans professioneel worstelaar
• 1959 - Andrew Eldritch, Engels zanger en tekstschrijver (The Sisters of Mercy)
• 1959 - Kaokor Galaxy, Thaise bokser
• 1960 - Nico Dijkshoorn, Nederlands columnist, dichter en schrijver
• 1964 - Onno Innemee, Nederlands cabaretier
• 1964 - Lars Løkke Rasmussen, Deens politicus
• 1965 - René Beuker, Nederlands wielrenner
• 1967 - Simen Agdestein, Noors schaker en voetballer
• 1970 - Frank en Ronald de Boer, Nederlands voetbaltweeling
• 1970 - Brad Rowe, Amerikaans acteur
• 1972 - Niklas Axelsson, Zweeds wielrenner
• 1972 - David Charvet, Frans acteur
• 1972 - Patrick Pothuizen, Nederlands voetballer
• 1975 - Samir Moussaoui, Algerijns atleet
• 1976 - Jacek Krzynówek, Pools voetballer
• 1977 - Roy Stroeve, Nederlands voetballer
• 1978 - Kosei Inoue, Japans judoka
• 1978 - Egoi Martínez, Spaans wielrenner
• 1978 - Sue Rolph, Brits zwemster
• 1980 - Yvonne Hijgenaar, Nederlands baanwielrenster
• 1980 - Sever Huseyin, Turks-Nederlands acteur
• 1981 - Allam Khodair, Braziliaans-Libanees autocoureur
• 1981 - Zara Phillips, dochter van Prinses Anne en kapitein Mark Phillips
• 1981 - Jamie-Lynn Sigler, Amerikaans actrice
• 1982 - Veronica Campbell, Jamaicaans atlete
• 1982 - Segundo Castillo, Ecuadoraans voetballer
• 1982 - Jelmer Pietersma, Nederlands mountainbiker
• 1983 - Dominggus Lim-Duan, Nederlands voetballer
• 1983 - Gibril Sankoh, Sierra Leoons voetballer
• 1984 - Sérgio Jimenez, Braziliaans autocoureur
• 1985 - Rik Mol, Nederlands trompettist
• 1985 - Tom Stamsnijder, Nederlands wielrenner
• 1986 - Matías Fernández, Chileens voetballer
• 1987 - Anaïs Bescond, Frans biatlete
• 1989 - James Holland, Australisch voetballer
• 1990 - Ryo Aono, Japans snowboarder
• 1993 - Tomas Kalas, Tsjechisch voetballer
• 1995 - Ksenia Sitnik, Wit-Russisch zangeres

Overleden

Vladko Maček,
overleden in 1964

• 392 - Valentinianus II (20/21), Romeins keizer
• 1036 - Go-Ichijo (29), Japans keizer
• 1157 - Joeri Dolgoroeki (58), Russische prins
• 1174 - Nur ad-Din (56), heerser van Syrië
• 1591 - Dimitri Ivanovitsj van Rusland (9), Russisch tsarevitsj
• 1634 - Hendrick Avercamp (49), Nederlands schilder
• 1761 - Jacob Mossel (56), Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië
• 1886 - Emily Dickinson (55), Amerikaans dichteres
• 1873 - Alexander Johan I (53), Roemeens vorst
• 1920 - Giulio Boschi (82), Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Ferrara
• 1932 - Paul Baum (72), Duits kunstschilder
• 1935 - Kazimir Malevitsj (57), Oekraïens kunstschilder
• 1940 - Menno ter Braak (38), Nederlands schrijver, essayist en criticus
• 1941 - Law Adam (32), Nederlands voetballer
• 1953 - Chet Miller (50), Amerikaans autocoureur
• 1957 - Keith Andrews (36), Amerikaans autocoureur
• 1959 - Alexander Forbes (88), Zuid-Afrikaans astronoom
• 1964 - Vladko Maček (84), Kroatisch politicus
• 1967 - Edward Hopper (84), Amerikaans kunstschilder
• 1986 - Elio de Angelis (28), Italiaans autocoureur
• 1991 - Fritz Riess (68), Duits autocoureur
• 1994 - Frederik van Pallandt (60), Nederlands zanger
• 1994 - Gilbert Roland (88), Amerikaans acteur
• 2003 - June Carter Cash (74), Amerikaans zangeres
• 2003 - Rik Van Steenbergen (78), Belgisch wielrenner
• 2003 - Marcel Thielemans (91), Vlaams zanger en trombonist
• 2007 - Jerry Falwell (73), Amerikaans (televisie)predikant en christelijk schrijver
• 2007 - Theo Ordeman (75), Nederlands televisieregisseur en -producent
• 2008 - Youssef Idilbi (32), Palestijns-Nederlands acteur
• 2008 - Willis Lamb (94), Amerikaans natuurkundige en Nobelprijswinnaar
• 2009 - Susanna Agnelli (87), Italiaans politica
• 2009 - Hubert van Es (67), Nederlands persfotograaf
• 2009 - Paul Flora (86), Oostenrijks tekenaar en cartoonist
• 2009 - Charles Tingwell (86), Australisch acteur
• 2010 - Besian Idrizaj (22), Oostenrijks voetballer
• 2010 - Loris Kessel (60), Zwitsers autocoureur
• 2011 - Maico Buncio (22), Filipijns motorracer
• 2011 - Samuel Wanjiru (24), Keniaans atleet

Viering/herdenking

• Oostenrijk Onafhankelijkheidsdag 1955
• Internationale Dag van het Gezin
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Isidoor († 1130), patroon van de landbouwers
  • Heilige Dymfna (van Geel) († 7e eeuw)
  • Heilige Gerebern(us) († 7e eeuw)
  • Heilige Dionysia van Troas († c. 251)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1935 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 5 C
• 1932 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 21,5 C
• 1973 - Laagste minimumtemperatuur -0,2 C
• 2000 - Hoogste maximumtemperatuur 28,9 C
• 1905 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 10,8 m/s
• 1998 - Langste zonneschijnduur 14,6 uur
• 1935 - Langste neerslagduur 18,9 uur
• 1935 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 18,9 mm
• 1988 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 40 %

België

Dagrecords

• 1935 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 4,1 °C
• 1932 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 21,6 °C
• 1909 - Laagste minimumtemperatuur 0,3 °C
• 1932 - Hoogste maximumtemperatuur 28,7 °C
• 1971 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24 mm

Bronnen, noten en/of referenties