KNVB beker
| KNVB beker | ||||
| Land |  Nederland |
|||
| Bond | KNVB | |||
| Opgericht | 1898 | |||
| Systeem | Knock-out | |||
| Internationale kwalificatie |
UEFA Europa League | |||
| Huidige kampioen | AZ (2013) | |||
| Recordkampioen | AFC Ajax (18) | |||
| Website | KNVB.nl | |||
| Huidig seizoen | 2012/13 | |||
| Laatst bijgewerkt op: 6 jul 2012 09:20 (CEST) | ||||
|
||||
Het toernooi om de KNVB beker is een Nederlandse voetbalcompetitie georganiseerd door de nationale voetbalbond KNVB. Het toernooi is de oudste nog bestaande voetbalcompetitie van Nederland.
De competitie wordt afgewerkt in het knock-outsysteem, in sommige edities voorafgegaan door een groepsfase. De deelnemers zijn de voetbalclubs uit het Nederlands betaald voetbal, meestal aangevuld met amateurverenigingen en ploegen uit de beloften Eredivisie. De finale van het toernooi wordt sinds 1989 traditiegetrouw in Stadion Feijenoord afgewerkt en werd vaak gespeeld op Hemelvaartsdag. Recentelijk is de finale verplaatst naar een eerdere datum, zodat deze plaatsvindt voorafgaand aan de play-offs in de Eredivisie. In 2010 bestond de finale uit twee wedstrijden.
De bekerwinnaar mag het volgende seizoen deelnemen aan de traditionele seizoensopening, de Johan Cruijff Schaal, en plaatst zich voor de UEFA Europa League. Als een team kampioen wordt en de beker wint, heeft dit team de dubbel gewonnen.
Inhoud |
Geschiedenis[bewerken]
Het Nederlands voetbalbekertoernooi is bedacht tijdens een bondsvergadering in Den Haag op 15 januari 1898. Het bestuur van de Nederlandsche Voetbalbond (NVB), later KNVB, besloot een toernooi voor bondsverenigingen te organiseren.
Door ondernemer Hak Holdert werd een beker beschikbaar gesteld. In het seizoen 1898/99 werd voor de eerste keer de naar hem vernoemde Holdertbeker uitgereikt. De eerste Nederlandse bekerwinnaar werd RAP Amsterdam dat in de finale HVV uit in Den Haag met 1-0 versloeg.
Naamgeving[bewerken]
De beker heette de Holdertbeker behalve tussen 1921 en 1929 toen de beker NVB Beker, naar de bond, heette. Pas in 1946 kreeg het bekertoernooi een andere naam, de KNVB beker en werd ook voor het eerst zilver gebruikt voor de beker. Dat was een zeer kostbaar geschenk, omdat edelmetalen vlak na de Tweede Wereldoorlog schaars waren. Deze beker werd aangeboden door de Algemene Nederlandse Voetbalvereniging De Zwaluwen.
Vanaf 1995 werd bierbrouwer Amstel sponsor van het bekerevenement. Feyenoord en FC Volendam speelden voor het eerst een finale om de Amstel Cup, die de Rotterdamse club met 2-1 van FC Volendam won.
In augustus 2005 werd er opnieuw een naamswijziging doorgevoerd. Sindsdien werd er gestreden om de Gatorade Cup, vernoemd naar sportdrankenfabrikant Gatorade. Vanaf het seizoen 2006/07 heet het toernooi weer KNVB beker, maar Gatorade bleef sponsor van het bekertoernooi.
| Jaar | Naam |
|---|---|
| 1899-1945 1921-1929 |
Holdertbeker NVB Beker |
| 1946-1994 | KNVB beker |
| 1995-2004 | Amstel Cup |
| 2005 | Gatorade Cup |
| 2006-Heden | KNVB beker |
Europees voetbal[bewerken]
De winnaar van de KNVB beker plaatst zich voor de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal alsmede voor Europees voetbal. Van 1961 tot 1998 was dat voor het Europacup II-toernooi, daarna voor het UEFA Cup toernooi en vanaf 2009 voor de UEFA Europa League. Als de bekerwinnaar zich echter plaatst voor de UEFA Champions League, krijgt de verliezend finalist de plaats toegewezen.
In het seizoen 1961/62 was AFC Ajax de eerste Nederlandse deelnemer in toernooi om de Europacup II (Cup Winners Cup). Ajax was ook de enige Nederlandse club die de finale van dit toernooi bereikte. In het seizoen 1986/87 werd deze met 1-0 gewonnen van het Oost-Duitse Lokomotive Leipzig en het seizoen erop, 1987/88, werd deze met 0-1 verloren van het Belgische KV Mechelen.
In 1998 werd een extra wedstrijd gespeeld tussen de verliezend halve finalisten, omdat de finalisten AFC Ajax en PSV zich beiden hadden gekwalificeerd voor de UEFA Champions League. Deze wedstrijd tussen Heerenveen en FC Twente eindigde in het Oosterenkstadion in Zwolle in 3-1, waardoor Heerenveen zich plaatste voor het Europacup II-toernooi.
In de huidige opzet wordt, als zowel de verliezend finalist als de winnaar van het toernooi bij de eerste 3 ploegen in de eredivisie zit, de Europa League plaats vergeven aan de nummer 4 (of 5 zie: UEFA-coëfficiënten) van de eredivisie, die dan geen play-offs hoeft te spelen om de laatste Europa League-plaats.
Geen bekerfinale[bewerken]
Tussen 1919 en 1960 werd het toernooi achttien keer niet gespeeld. In 1919 vond voor de eerste keer geen bekertoernooi plaats. In de jaren twintig werd het toernooi drie keer niet gespeeld (1922, 1923, 1924) en ook in 1931 en 1933 moest Nederland het zonder bekercompetitie stellen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog en enkele jaren daarna (1940-1942, 1945, 1947) werd er ook geen bekertoernooi georganiseerd. Tenslotte werd er wegens geringe belangstelling ook van 1950-1956 en in 1960 niet om de beker gestreden.
Twee keer, in 1929 en 1946, werd het bekertoernooi voortijdig gestaakt.
Finales[bewerken]
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- In verband met het niet mee mogen brengen van supporters tijdens Feyenoord-Ajax werd de finale in 2010 omwille van veiligheidsoverwegingen over twee wedstrijden gespeeld. De eerste wedstrijd in Amsterdam, de tweede wedstrijd in Rotterdam.
Aantal bekers per club[bewerken]
|
Topscorers KNVB Beker (1994-heden)[bewerken]
Statistieken[bewerken]
Meeste finales[bewerken]
De meeste finales werden gespeeld door AFC Ajax (23x) en deze club won de beker ook het vaakst (18x), PSV (voetbalclub) speelde zeventien keer de finale en Feyenoord vijftien keer.ADO Den Haag (waarvan 3x als FC Den Haag) stond acht maal in de finale. Het Haagse HBS (tussen 1902-1916) en FC Twente wisten zeven keer de eindstrijd te bereiken, Roda JC bereikte de finale zes keer.
Drie clubs wonnen drie opeenvolgende keren de finale:
- Quick Den Haag in 1909, 1910, 1911. De eerste twee edities stond het tweede elftal in de finale.
- AFC Ajax uit Amsterdam in 1970, 1971, 1972.
- PSV uit Eindhoven in 1988, 1989, 1990.
Aangetekend moet worden dat AFC Ajax bij het behalen van drie titels op rij niet ongeslagen bleef. In de eerste titelstrijd van deze reeks werd in de derde ronde met 2-1 verloren van AZ'67. Dit betekent normaliter uitschakeling. Omdat er echter maar zeven ploegen over waren, werd een van de verliezers alsnog ingeloot. AFC Ajax was de gelukkige en won vervolgens de beker.
Grootste uitslag[bewerken]
Tijdens het seizoen 1903/04 won HFC met 25-0 tegen AC & FC VVV uit Amsterdam, nog altijd een record in de Nederlandse bekercompetitie. Eddy Holdert scoorde 13 keer; ook een record.
De grootste uitslag in een bekerfinale was op 11 juni 1944. Willem II - Groene Ster Heerlerheide eindigde in Eindhoven in 9-2.
Op 1 mei 1974 werd de op-een-na hoogste overwinning neergezet toen PSV in De Kuip met 6-0 van NAC Breda won.
Snelste doelpunt in finale[bewerken]
Romário maakte in 1989 namens PSV het snelste doelpunt in een bekerfinale toen hij na twee minuten scoorde. Ajacied Luis Suárez scoorde in 2010 na drie minuten in de return van de finale. AZ-aanvaller Moussa Dembélé scoorde na vier minuten in de finale van 2007.
Meeste doelpunten in finale door speler[bewerken]
In de bekerfinale van 1935 scoorde Wim Groenendijk namens Feyenoord vier keer tegen HVV Helmond.
Zie ook[bewerken]
| Bronnen, noten en/of referenties |
| Nationale voetbalbeker | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
