Sparta Rotterdam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sparta Rotterdam
Rotterdam spangen spartastadion.jpg
Naam Sparta Rotterdam
Bijnaam Kasteelheren
De Rood-Witte Gladiatoren
Opgericht 1 april 1888
Stadion Spartastadion Het Kasteel
Capaciteit 11.026
Voorzitter Vlag van Nederland Rob Westerhof
Alg. directeur Vlag van Nederland Manfred Laros
Techn. dir. Vlag van Nederland Leo Beenhakker
Trainer Vlag van Nederland Gert Kruys
Begroting € 4,8 miljoen
Competitie Jupiler League
Het nieuwe stadion
Het nieuwe stadion
Teamkleuren Teamkleuren Teamkleuren
Teamkleuren
Teamkleuren
Thuiskleuren
Teamkleuren Teamkleuren Teamkleuren
Teamkleuren
Teamkleuren
Uitkleuren
Portaal  Portaalicoon   Voetbal

Sparta Rotterdam is een betaaldvoetbalclub uit Rotterdam. Sparta werd opgericht in 1888 en is daarmee de oudste club in het betaald voetbal in Nederland. Slechts elf andere amateurclubs in Nederland zijn ouder dan Sparta. Aan het begin van de twintigste eeuw was Sparta een van de meest toonaangevende clubs in Nederland. Ook in de tweede helft van de jaren vijftig beleefde de club een topperiode. Sinds 1916 heeft de club haar stadion in de Rotterdamse wijk Spangen.

Vanouds houdt Sparta zich naast voetbal bezig met andere sporten, zoals cricket, atletiek, honkbal en softbal. Sinds een aantal jaren wordt er onder de naam Sparta ook rugby gespeeld. Uit de vereniging R.V. & A.V. Sparta kwamen dan ook verschillende Rotterdamse sportorganisaties voort. De algemene voetbalclub maakt nog altijd deel uit van R.V. & A.V. Sparta. Voor de betaaldvoetbalactiviteiten werd door de vereniging op 14 juni 1976 de onafhankelijk opererende Stichting Sparta Rotterdam in het leven geroepen.

Geschiedenis[bewerken]

Sparta werd opgericht door H.F.B. Cokart wonende Schiekade, H.C. Dupont wonende Houttuin, C.W. van den Ende wonende Baan, J. Harteveld Hoos wonende Oostvestplein, H.A. Klausz wonende Het Nieuwe Slot, A.Th. La Verge wonende Schiekade, B. Visser wonende Boezemsingel en J.F. de Vogel wonende Nieuwe Haven.

Wortels[bewerken]

De officiële geschiedenis van de Rotterdamsche Cricket & Football Club Sparta begint op Eerste Paasdag, zondagmiddag 1 april 1888. Tussen de ochtenddiensten en de middagdiensten op deze Eerste Paasdag van de Nederlands-hervormde kerk aan de Hoogstraat en de rooms-katholieke kerk aan de voormalige Houttuin[1] werd in de tuin van het huis van de eerste penningmeester, een pand gelegen aan het voormalige Oostvestplein[2] Sparta opgericht.

De club werd opgericht door acht leerlingen in de leeftijd van 13 tot 16 jaar. Vijf van hen waren leerlingen van de toenmalige H.B.S. aan het Van Alkemadeplein.[3] De resterende drie waren leerlingen van het Erasmiaans Gymnasium aan de Coolvest, de naam van de in 1888 nog niet gedempte Coolsingel. Alle oprichters en de overige eerste leden van Sparta woonden in de wijken Stadsdriehoek, Cool, Rubroek of Crooswijk.

De club begon als cricketclub, maar nadat de jongens een geschikte bal geschonken kregen, hielden ze zich vanaf juli 1888[4] ook bezig met de recentelijk uit Groot-Brittannië overgewaaide voetbalsport.

In het eerste jaar speelden de leden van Sparta in hoofdzaak onderlinge wedstrijden. Deze werden tussen de 35-urige lesweek en de hierbij komende 20-urige werkweek in verschillende samenstelling gespeeld bij de Delftsche Poort,[5] bij de brouwerij van Heineken[6] of op het plein van de Grote of Sint-Laurenskerk.[7]

In 1888 bestond de KNVB nog niet. Van een overkoepelende organisatie was geen sprake wat resulteerde in onderlinge uitdagingen die door de clubs naar elkaar verzonden werden. Enkele van deze uitdagingen zijn bewaard gebleven.[8] De eerste uitdaging om een voetbalwedstrijd te komen spelen die Sparta ontving, is gedateerd 28 december 1888, ruim 38 weken na de oprichtingsdatum. De wedstrijd, gepland voor 30 december 1888, werd niet gespeeld door onbespeelbaarheid van het veld van de tegenstander.

Vanaf april 1889 vonden de wedstrijden en de oefeningen plaats op een officieel door de wethouder aangewezen terrein ten westen van De Heuvel in Rotterdam-West.[9] In deze periode kreeg Sparta ook het eerste clublokaal, op de Delfshavensedijk, ter beschikking.

In maart 1890 sloot Sparta zich aan bij de Nederlandsche Voetbal en Atletiek Bond. Op 18 december 1892 versloeg Sparta de Amersfoortsche Voetbalclub met wat nog steeds een recorduitslag voor een Nederlandse competitiewedstrijd is: 17-0. Rechtsbuiten Freek Kampschreur scoorde 9 van de 17 doelpunten en is hiermee nog altijd mede-recordhouder in Nederland.

Promotie naar de hoogste klasse volgde in 1893. In datzelfde jaar was Sparta de eerste Nederlandse club die een wedstrijd tegen een buitenlandse tegenstander speelde. In een vriendschappelijke wedstrijd werd met 0-8 van Harwich & Parkeston FC verloren. Toen een jaar later een wedstrijd tegen het Engelse Felixstowe FC op het programma stond, werd om een nieuwe vernedering af te wenden besloten dat Sparta een elftal zou opstellen waarin de beste spelers van heel Nederland waren opgenomen. De eerste wedstrijd van een officieus Nederlands voetbalelftal was daarmee een feit. (Einduitslag: 1-1.)

Sparta richtte in 1894 de Rotterdamse Voetbalbond op. Men probeerde in 1896 een primeur te organiseren op het gebied van vrouwenvoetbal. Voor een voorgenomen wedstrijd van een dameselftal van Sparta tegen de English Ladies Footballclub werd echter door de Nederlandse Voetbal Bond geen toestemming gegeven.[10]

Sparta betoonde zich in deze periode ook op andere gebieden een innovator. In de loop der jaren werden door Sparta onder andere in Nederland geïntroduceerd: de kopbal, een doel met een lat en netten (voor die tijd werd een touw tussen de palen gespannen) en felgekleurde shirts. Dat rood-witte tenue werd in 1899 afgekeken tijdens een bezoekje van het Spartabestuur aan het Engelse Sunderland FC. De eerste Sparta-shirts waren tweedehands Sunderland-shirts.

Behalve als innovator stond Sparta bekend als een club die soms lastig was. In 1897 trok men zich bijvoorbeeld tijdelijk terug uit de competitie vanwege de vermeende partijdigheid van de scheidsrechters.

Vanaf 1900 speelde Sparta een voortrekkersrol binnen de organisatie van het Nederlandse voetbal. Het bestuur van de Nederlandse Voetbalbond bestond destijds grotendeels uit Spartanen en vanaf 1901 werden door Sparta wedstrijden om de Zilveren Bal georganiseerd (destijds het belangrijkste 'bekertoernooi').

De eerste officiële thuiswedstrijd van het Nederlands elftal vond in 1905 plaats op initiatief van Sparta in de persoon van Kees van Hasselt. Op 14 mei 1905 werd de Belgische ploeg met 4-0. verslagen. De wedstrijd vond plaats op wat inmiddels al een jaar of tien het Sparta-terrein was: het Schuttersveld in Crooswijk. Korte tijd later verhuisde men naar een terrein aan de nabijgelegen Prinsenlaan.

Eerste gouden tijd[bewerken]

Kampioensfoto van Sparta Rotterdam uit 1913. Staand tweede van links aanvoerder Bok de Korver.

Sportief bouwden de voetballers van Sparta vanaf 1893 een naam op als 'de eeuwige nummer 2'. In haar eerste vijftien jaren in de hoofdklasse bereikte Sparta zes maal de tweede of derde plaats. Hierin kwam in 1909 verandering. Zowel in dat jaar als in 1911, 1912, 1913 en 1915 behaalde Sparta het landskampioenschap. In 1916 werd de club afdelingskampioen. Daarnaast won Sparta in 1909, 1910 en 1911 de N.B.L.O.-beker. Deze was de inzet van de strijd tussen de nummers 1 en 2 van de beide afdelingen van de K.N.V.B. Na 3 jaar werd de strijd gestaakt omdat de N.B.L.O. zo snel na het begin van deze serie geen nieuwe beker ter beschikking wilde stellen. In 1910 en 1913 werd de Zilveren Bal gewonnen. Dat Sparta in deze periode voor het eerst gebruikmaakte van een trainer, de Engelsman Edgar Chadwick, zal ongetwijfeld aan het succes hebben bijgedragen. Sterspelers Bok de Korver, Huug de Groot en Cas Ruffelse speelden eveneens een belangrijke rol.

Op 15 oktober 1916 verhuisde Sparta voor de laatste keer, deze keer naar de polder Spangen in Rotterdam-West. De verhuizing werd voor een groot deel particulier gefinancierd door een groep van 27 inwoners van Rotterdam. Het Sparta-stadion werd, naar Engels voorbeeld, het middelpunt van de later gebouwde woonwijk en stond vanwege zijn voorgevel met twee torentjes al snel bekend als Het Kasteel.

In 1918 bracht Prins Hendrik als eerste lid van het Koninklijk Huis een officieel bezoek aan een wedstrijd van Sparta. In de jaren die volgden bezochten ook Koningin Wilhelmina, Prinses Juliana en prins Bernhard het stadion, onder meer om jaarlijks de Bloedtransfusiewedstrijd bij te wonen: een initiatief voor het goede doel dat Sparta bij het gouden jubileum een hoge onderscheiding van het Nederlandse Rode Kruis opleverde.

Tweede gouden tijd[bewerken]

Hoewel Sparta in de periode na de Eerste Wereldoorlog afdelingskampioen werd in 1925 en 1929, diverse malen op slechts een punt van de titel de tweede plaats bereikte in 1924, 1926, 1928, 1931 en 1940 en met enige regelmaat de Zilveren Bal won (in 1923, 1925, 1929, 1934, 1935 en 1951) brak de tweede echte glorieperiode pas in 1952 aan.

In 1953 en 1956 werd Sparta afdelingskampioen; in 1952, 1954 en 1955 werd het tweede. In 1956 kwalificeerde men zich via het kampioenschap, onder leiding van de Engelse coach Denis Neville, naar de nieuw ingestelde eredivisie. Sparta's bestuurslid Jos Coler was in juni 1954 aanwezig bij de "slaapkamerconferentie" van vier voorzitters die leidde tot de invoering van het betaalde voetbal in Nederland. In 1958 won Sparta voor de eerste maal de KNVB beker en een jaar later werd Sparta, voor het eerst sinds 1915, landskampioen. Denis Neville wordt binnen Sparta als een legendarische trainer beschouwd. De tribune waar zich de luidruchtigste Sparta-supporters bevinden werd op 1 april 2001 naar hem vernoemd.

Als gevolg van het kampioenschap speelde Sparta in de Europa-cup 1. Nooit eerder kwam een Nederlandse club in dit toernooi zo ver als Sparta. Na winst in de eerste ronde tegen IFK Göteborg lootte Sparta in de kwartfinale de Schotse landskampioen Glasgow Rangers. De thuiswedstrijd ging met 2-3 verloren, maar in Glasgow won Sparta onder het oog van 83.000 toeschouwers verrassend met 0-1. De Schotten trokken in de stromende regen, onder het oog van ruim duizend Nederlandse supporters, de beslissingswedstrijd op het Londense Highbury met 3-2 naar zich toe.

De club was door de successen in de jaren vijftig behoorlijk uit haar jasje gegroeid. In 1961 nam Sparta daarom het jeugdcomplex Nieuw-Vreelust in gebruik. In 1962 begon men met de bouw van de Schietribune, die in 1963 in gebruik werd genomen. De capaciteit van het stadion kwam hierdoor op 31.000 plaatsen.

Ook in 1963 besloot men tot het oprichten van de scouting. Onder leiding van Hans Sonneveld trok een team van scouts langs de velden op zoek naar jonge talenten. In de jaren die volgden heeft dit werk Sparta vele tientallen goede voetballers opgeleverd.

De meeuw[bewerken]

Legendarisch is een gebeurtenis in de wedstrijd Sparta-Feyenoord op 15 november 1970. Met een hoge uittrap raakte Feyenoord keeper Eddy Treijtel een meeuw, die dood op het veld neerviel. Theo Laseroms van Feyenoord en voormalig speler van Sparta nam het dode dier ter hand [11] en gooide hem over de zijlijn voor de eretribune, waar een medewerker van Sparta hem opraapte. Enige jaren geleden schonk de familie van deze medewerker de originele meeuw aan het Sparta museum. Ook bij Feyenoord zegt men de meeuw te hebben, maar deze bewering wordt door alle ter zake beschikbare nieuwsbronnen ontkracht.

Terugval[bewerken]

In de jaren zestig won Sparta nog twee maal de KNVB beker (1962, 1966). In de seizoenen 1966/1967 tot en met 1970/1971 behoorde Sparta altijd tot de subtop en in de begin jaren 70 finishte Sparta zelfs bij de 1e 4 (doelsaldi: 1971-1972 +35 (73-38), 1972-1973 +48 (85-37)) en was Sparta een taaie opponent voor Ajax, Feyenoord en FC Twente, maar daarna nam het succes af. Sparta ontwikkelde zich gedurende de seizoenen 1973/1974-1980/1981 tot middenmoter, in de seizoenen 1977/1978 en 1981/1982-1984-1985 tot subtopper (in de seizoenen 1983-1984 en 1985-1986 werd bijvoorbeeld nog meegedaan aan het Europacup-III-toernooi), en in de seizoenen 1985/1986-1989/1990 weer tot een vaste speler in de middenmoot. Enkele spelers sedert de eind jaren 70 waren Arie van Staveren, Ton Marijt, Louis van Gaal, Luuk Balkestein en Adri van Tiggelen. In het seizoen 1979/1980 debuteerden Danny Blind, Ronald Lengkeek, Ruud Geels en Gerard van der Lem voor Sparta. In de begin jaren 80 speelden ook David Loggie en Ron van den Berg bij Sparta.

In 1996 werd onder leiding van trainer Henk ten Cate nog wel een goed seizoen beleefd. Sparta eindigde dat jaar als zesde en was verliezend bekerfinalist. Dit was niet genoeg om de gevolgen van de verpaupering van de wijk Spangen en het uitblijven van zekerheid over de toekomst tegen te houden. De voetbalclub zakte in de daaropvolgende jaren af tot de degradatiezone.

Concurrentievervalsing en onduidelijkheid[bewerken]

Deze terugval had meerdere oorzaken. Ten eerste was er het ontbreken van gemeentelijke steun. Waar andere gemeentes in de jaren zeventig hoge subsidies aan hun voetbalclubs verstrekten, werd dit door de gemeente Rotterdam geweigerd, omdat Rotterdam drie profclubs telt. Gevolg hiervan was dat andere clubs in de jaren zeventig en tachtig vaak de talenten van de Spartaanse voetbalschool konden kopen met overheidsgeld. Door deze ontwikkeling hebben ruim honderd spelers Het Kasteel verruild voor andere clubs die wel subsidiegelden ter beschikking hadden.

Daarnaast kreeg Sparta te maken met een huisvestingsprobleem. De gemeente Rotterdam wilde de locatie van Het Kasteel al sinds de jaren zeventig gaan gebruiken voor woningbouw. Ondanks de vele voorstellen van Burgemeester & Wethouders om naar een andere locatie te verhuizen kwam hier door tegenwerking van derden en de gemeenteraad keer op keer niets van terecht. Dat Het Kasteel inmiddels een verouderd stadion was, was echter wel duidelijk. Sparta liep hierdoor decennialang veel geld mis.

Eind jaren negentig werd, na drieëntwintig jaar onderhandelen over andere locaties, door het college van B&W besloten dat het nieuwe stadion in Spangen zou worden gebouwd. Het Kasteel met de torentjes bleef daarbij behouden. Het stadion, dat in 2000 werd geopend met een wedstrijd tegen de Schotse topclub Glasgow Rangers, kreeg de vertrouwde Rotterdamse naam: Spartastadion Het Kasteel.

Problematiek[bewerken]

Sportief ging het inmiddels bergafwaarts met Sparta. In het seizoen 1998/1999 moest deelname aan de eredivisie voor het eerst via de nacompetitie worden veilig gesteld. In het seizoen 2000/2001 werd wederom onder trainer Willem van Hanegem op deze manier ternauwernood lijfsbehoud afgedwongen. In het daaropvolgende seizoen 2001/2002 volgde echter de onvermijdelijke klap, onder leiding van trainer Frank Rijkaard degradeerde Sparta voor het eerst in het betaalde voetbal naar de Eerste divisie.

Aan de neergang bleek daarmee nog geen einde te zijn gekomen: het eerste seizoen in de Eerste Divisie was een rampjaar voor Sparta. De club werd achtste en haalde hierdoor niet eens de nacompetitie. In 2003 dreigde Sparta bovendien failliet te gaan. Door de bemoeienis van een groep Sparta-gezinde zakenlieden bestaande uit Rick Moorman, Alex Klein, Hans van Heelsbergen, Rene Roodenburg, Erik Achten, Simon de Jong, Willem de Jong, Ger Bloemhoff en Henk Roodenburg werd de dreiging afgewend. De gemeente Rotterdam speelde toen wel een ondersteunende rol in de redding van Sparta: zij kocht de aandelen van de BV Stadion Sparta tegen de marktconforme prijs aan na bemiddeling van vastgoedgigant Leo de Jong. Textielmagnaat Hans van Heelsbergen kreeg de leiding over het nieuwe Spartabestuur. De dagelijkse leiding van de club kwam in handen van algemeen directeur Peter Bonthuis.

De weg naar boven[bewerken]

In het seizoen 2003-2004 begon Sparta weer voorzichtig de weg naar boven in te slaan. In het KNVB bekertoernooi werd zelfs de halve finale gehaald, die Sparta na strafschoppen verloor van FC Utrecht. In de competitie deed Sparta lang mee om het kampioenschap maar moest op het eind toch afhaken.

Het seizoen 2004-2005 werd een succesvol jaar. Sparta deed tot op de laatste speeldag mee voor het kampioenschap, dat uiteindelijk naar Heracles Almelo ging. De topscorerslijst van de Eerste Divisie werd aan het eind van het seizoen aangevoerd door drie Spartanen: Danny Koevermans (24 doelpunten), Ricky van den Bergh (22) en Riga Mustapha (22). In de nacompetitie werd vervolgens de eerste wedstrijd verloren. Naar aanleiding daarvan werd trainer Mike Snoei ontslagen. Oud-Spartaan Adri van Tiggelen volgde hem tijdelijk op. Sparta won de laatste vijf wedstrijden en promoveerde op 9 juni 2005 naar de eredivisie.

Terug op het hoogste niveau[bewerken]

Sparta behaalde in het seizoen 2005-2006 onder de nieuwe trainer Wiljan Vloet een 14e plaats. Het volgende seizoen werd afgesloten met een 13e plaats. In 2007 werd Wiljan Vloet opgevolgd door Gert Aandewiel. Hij kon echter geen resultaten boeken en werd op 11 november op non-actief gesteld. Na een tijdelijke leiding door weer Adri van Tiggelen werd op 24 december 2007 Foeke Booy hoofdtrainer. Sparta eindigde het seizoen opnieuw als 13e. Het eerste en laatste volledige seizoen onder leiding van Foeke Booy werd tevens afgesloten met een enigszins teleurstellende 13e plaats. Dit resultaat werd gerealiseerd met een opmerkelijk jong elftal met veel spelers uit de eigen jeugd. Als beloning voor de opleiding kreeg Sparta in 2009, naast weer een groot aantal kampioenselftallen, de titel Beste jeugdopleiding van Nederland. Sparta beëindigde het seizoen 2009/2010 op de 16e plaats en moest nacompetitie worden gespeeld. In de beslissende wedstrijd tegen stadgenoot SBV Excelsior werd het klassebehoud uit handen gegeven.

Eerste divisie vanaf 2010/2011[bewerken]

Het doel was directe terugkeer op het hoogste niveau. Het seizoen begon redelijk met onder andere een historische 12-1 thuisoverwinning tegen Almere City FC. Debutant Johan Voskamp scoorde 8 keer. Na dit begin verliep de rest van het seizoen door de steeds terugkerende lamlendige instelling onvoldoende. Sparta eindigde op de 9e positie, de slechtste rangschikking uit de historie was een feit. Als dank voor de geleverde 'prestaties' werden tot vreugde van de supporters meer dan 15 spelerscontracten door de nieuw aangetreden directie niet voortgezet. Hierdoor start Sparta het seizoen 2011/2012 met een bijna geheel nieuwe selectie. De doelstelling voor dit seizoen om minimaal de play-offs te halen werd met de tweede plaats ruimschoots bereikt.

In het seizoen 2012/2013 presteerde de ploeg uitstekend. Door een mindere periode na de winterstop werd trainer Michel Vonk ontslagen en kwam Henk ten Cate op pro-deo basis het seizoen afmaken. Uiteindelijk werden de kasteelheren derde na de reguliere competitie. In de play-offs werd Helmond Sport met 5-3 (over twee wedstrijden) verslagen. In het tweeluik met Roda JC was Sparta dichtbij een plaats in de Eredivisie. De 2-1-overwinning van Roda JC op zondag 26 mei, tot stand gekomen in de laatste minuut van de wedstrijd, zorgde er echter voor dat Sparta ook in het seizoen 2013-2014 in de eerste divisie uitkwam.

Twee dagen na het echec werd Adri Bogers aangesteld als hoofdcoach. Ook hij moest gaandeweg het seizoen het veld ruimen, waarna Gert Kruys werd aangesteld. Onder zijn leiding beleefde Sparta een dramatische tweede seizoenshelft, maar doordat de club de tweede periodetitel had behaald, mocht zijn ploeg toch deelnemen aan de play-offs promotie/degradatie. Sparta richtte zichzelf daarin op en won van achtereenvolgens FC Eindhoven en NEC Nijmegen. In de derde en beslissende barragewedstrijd bleek FC Dordrecht, dat seizoen maandenlang koploper in de eerste divisie, echter te sterk over twee duels.

Toekomstplannen[bewerken]

In december 2011 koopt [12] Sparta Beheer de aandelen van het stadion tegen een marktconforme prijs van de gemeente Rotterdam. Hierdoor zullen de huisvestingskosten na 8 jaar een hoge huur betaald te hebben aan de gemeente Rotterdam aanzienlijk gaan dalen.

Resultaten betaald voetbal 1954-2014[bewerken]

2 B
1 A
4
8
9
1
7
4
9
3
14
5
7
3
5
8
5
6
4
4
8
6
10
7
5
6
13
7
8
4
5
4
7
8
12
12
12
13
8
13
9
14
6
13
13
17
13
17
17
8
3
2
14
13
13
13
16
9
2
3
16
55 56 K 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14
Eredivisie
Eerste divisie
Hoofdklasse
Eerste klasse
Kampioenspoule 1955/561
1 In het tweede seizoen speelden de winnaars en de nummers 2 van de twee klasses nog tegen elkaar voor het landskampioenschap.
  • 1954-1976: Sparta
  • 1976-2013: Sparta Rotterdam

Shirtsponsors[bewerken]

Erelijst[bewerken]

Landskampioen (6 maal)

1909, 1911, 1912, 1913, 1915, 1959

Winnaar KNVB beker (3 maal)

1958, 1962, 1966

Kampioenschappen voetbal van gewestelijke afdeling (totaal 10 maal, inclusief de jaren van de titels voor 1959)

1916, 1925, 1929, 1953, 1956

Winnaar Zilveren Bal (8 maal)

1910, 1913, 1923, 1925, 1929, 1934, 1935, 1951

Winnaar NBLO-beker (3 maal)

1909, 1910, 1911

Winnaar Prinses Juliana-beker (2 maal)

1953, 1954

Sparta in Europa[bewerken]

  • Q = voorronde
  • 1R = eerste ronde
  • 2R = tweede ronde
  • 1/8 = 1/8ste finale
  • 1/4 = kwartfinale
  • PUC = punten UEFA coëfficiënten
Seizoen Competitie Ronde Land Club Score PUC
1907 Coupe Ponthoz 1/4 Vlag van België Léopold CB 2-0
1/2 Vlag van België Union Saint-Gilloise 0-4
1959/60 Europacup I 1/8 Vlag van Zweden IFK Göteborg 3-1, 1-3, 3-1 5.0
1/4 Vlag van Schotland Rangers FC 2-3, 1-0, 2-3
1961/62 International Football Cup Groep Vlag van Zweden IF Elfsborg 4-3, 5-2 0.0
Vlag van Duitsland Tasmania Berlin 4-1, 1-4
Vlag van Zwitserland FC Basel 5-2, 4-0
1/4 Vlag van Tsjechië ŠK Slovan Bratislava 1-6
1962/63 Europacup II Q Vlag van Zwitserland Lausanne Sports 0-3, 4-2 2.0
1963/64 International Football Cup Groep Vlag van Duitsland Bayern München 1-2, 0-6 0.0
Vlag van Oostenrijk First Vienna FC 5-1, 1-4
Vlag van Zweden IFK Göteborg 2-1, 4-3
1965/66 International Football Cup Groep Vlag van Zweden Örgryte IS 2-2, 1-1 0.0
Vlag van Duitsland Eintracht Braunschweig 3-0, 2-1
Vlag van Zwitserland FC Luzern 0-0, 2-2
1966/67 Europacup II 1R Vlag van Malta Floriana FC 1-1, 6-0 5.0
1/8 Vlag van Zwitserland Servette Genève 0-2, 1-0
1967 Intertoto Cup Groep Vlag van Zwitserland FC Lugano 1-0, 0-2 0.0
Vlag van Frankrijk Girondins de Bordeaux 0-1, 4-1
Vlag van België KSV Waregem 4-0, 2-0
1970/71 Jaarbeursstedenbeker 1R Vlag van IJsland ÍA Akranes 6-0, 9-0 8.0
2R Vlag van Noord-Ierland Coleraine FC 2-0, 2-1
1/8 Vlag van Duitsland Bayern München 1-2, 1-3
1971/72 Europacup II 1R Vlag van Bulgarije (1971-1990) Levski-Spartak 1-1, 2-0 4.0
1/8 Vlag van Joegoslavië Rode Ster Belgrado 1-1, 1-2
1975 Intertoto Cup Groep Vlag van Oostenrijk FC Tirol Innsbruck 1-3, 0-6 0.0
Vlag van België Standard de Liège 0-1, 0-2
Vlag van Zweden Malmö FF 0-3, 0-2
1983/84 UEFA Cup 1R Vlag van Noord-Ierland Coleraine FC 4-0, 1-1 7.0
2R Vlag van Duitse Democratische Republiek Carl Zeiss Jena 3-2, 1-1
1/8 Vlag van Sovjet-Unie Spartak Moskou 1-1, 0-2
1985/86 UEFA Cup 1R Vlag van Duitsland Hamburger SV 2-0, 0-2 (4-3 n.p.) 3.0
2R Vlag van Duitsland Borussia Mönchengladbach 1-1, 1-5
1994 Intertoto Cup Groep Vlag van Zweden AIK Stockholm 2-2 0.0
Vlag van Duitsland Bayer Leverkusen 1-3
Vlag van Zwitserland FC Lausanne-Sport 3-1
Vlag van Oostenrijk FC Tirol Innsbruck 0-0

Totaal aantal punten voor UEFA Coëfficiënten: 34.0

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Deelnemers UEFA-toernooien Nederland
Nuvola single chevron right.svg Zie ook Deelnemers International Football Cup & Intertoto Cup Nederland

Sociale betrokkenheid[bewerken]

Bloedtransfusiewedstrijd[bewerken]

Tussen 1931 en 1938 was de jaarlijks gespeelde Bloedtransfusiewedstrijd tussen Sparta en Feijenoord een begrip in Rotterdam. De opbrengst van deze liefdadigheidswedstrijd kwam geheel ten goede van de in Rotterdam gevestigde bloedtransfusiedienst van het Rode Kruis. Deze serie wedstrijden ontstond uit de vriendschap tussen Jan Wolff en de voorzitter van de bloedtransfusiedienst. Deze Dr. H.C.J.M. van Dijk was naast zijn werk voor de bloedtransfusiedienst werkzaam als geneesheer in het Sint Franciscus Gasthuis aan de Schiekade.

Jan Wolff wist de besturen van diverse clubs te overtuigen alle mogelijke medewerking aan de organisatie van de benefietwedstrijd te geven. Diverse clubs lieten hem weten tegen Sparta te willen spelen voor het goede doel. Uiteindelijk viel de keuze op Feijenoord als sparringpartner voor Sparta. Een bijkomend voordeel voor de organisatie was dat Sparta Het Kasteel gratis ter beschikking van het Rode Kruis stelde.

De grote inspanningen van Dr. H.C.J.M. van Dijk en Jan Wolff wekte grote interesse binnen en buiten de sportwereld. Een belangstelling die werd vergroot toen bleek dat de prijsuitreiking jaarlijks zou worden gedaan door een lid van het Koninklijk Huis. In de praktijk waren dit Prins Hendrik en na zijn overlijden Prinses Juliana.

Maas- en Scheldebeker[bewerken]

De beste voetballers van Rotterdam en Antwerpen speelde tussen 1909 en 1959 een jaarlijkse onderlinge wedstrijd om de Maas- en Scheldebeker. Afgesproken werd om de wedstrijd om de beurt op Het Kasteel in Rotterdam en in het stadion van Antwerpen te spelen. De beker werd in 1909 ter beschikking gesteld door Antwerper P. Havenith en Rotterdammer Kees van Hasselt.

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Direct na de bombardementen van 1940 en 1943 werd Het Kasteel ter beschikking gesteld voor het werk van het Rode Kruis. De terreinen werden gebruikt voor de opvang van de bewoners van Rotterdam die bijna alles kwijt waren geraakt. Voor deze groep werden op initiatief van het bestuur 200 à 300 plaatsen van alle wedstrijden gespeeld op het terrein gereserveerd.

In deze periode speelde naast Sparta onder meer VOC, Neptunus, Excelsior, RFC en Feijenoord regelmatig hun thuiswedstrijden op Het Kasteel. Een intensieve bespeling van de velden die werd georganiseerd door de plannerscapaciteiten van administrateur Jan Wolff, waarbij niet kon worden verhinderd dat de faciliteiten voor trainingen verre van optimaal waren door de omstandigheden.

In 1943, 1944 en 1945 werd Het Kasteel gebruikt als centraal uitdeelpunt van voedsel voor honderden bewoners van de omliggende wijken. Door de verslechterde omstandigheden worden de competities op 10 november 1944 stopgezet. De Arbeitseinsatz en, de mede door bemiddeling vanuit Sparta, ondergedoken personen leidden tot een grote daling in het aantal voor de wedstrijden beschikbare leden.

Na de bevrijding in 1945 maakten strijders uit Engeland, Canada en de Verenigde Staten gebruik van het terrein. Ook het Rode Kruis en de Binnenlandse strijdkrachten maakten met regelmaat gebruik van Het Kasteel. Tussen het werk van deze humanitaire organisaties door werd vanaf 20 mei 1945 de Bevrijdingscompetitie gespeeld. Sparta won de eerste naoorlogse wedstrijd gespeeld in Rotterdam met 5-0 van RFC.

Spelers[bewerken]

A-Selectie 2014/15[bewerken]

Rugnr. Naam Contract Nationaliteit Wedstrijden Doelpunten Vorige club
Keepers
Roy Kortsmit 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland 6 0
eigen opleiding
Khalid Sinouh 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland, Vlag van Marokko Marokko 44 0 Vlag van Nederland NEC Nijmegen
Ricardo Kieboom 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 2 0
eigen opleiding
Verdedigers
Kees van Buuren 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 4 0 Vlag van Nederland Willem II
Daniël Breedijk 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 26 1
eigen opleiding
Roderick Gielisse 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland 14 0 Vlag van Nederland FC Dordrecht
Michel Breuer 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland 22 0 Vlag van Nederland N.E.C.
Robert van Boxel 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland 17 0 Vlag van Nederland SC Cambuur Leeuwarden
Aleksandar Bjelica 1 juli 2015 (huur) Vlag van Nederland Nederland 1 0 Vlag van Nederland FC Utrecht
Kenny Teijsse 1 juli 2015 (huur) Vlag van Nederland Nederland 4 2 Vlag van Nederland FC Utrecht
Middenvelders
Steef Nieuwendaal 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland 121 12 Vlag van Nederland FC Den Bosch
Huseyin Dogan 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 27 0
eigen opleiding
Pieter Nys 1 juli 2015 Vlag van België België 54 0 Vlag van België OH Leuven
Quentin Albertus 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland 2 0
eigen opleiding
Jeremy de Nooijer 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland 33 1
eigen opleiding
Akin Arslan 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 0 0
eigen opleiding
Youri Loen 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 4 0 Vlag van Nederland N.E.C.
Aanvallers
Johan Voskamp 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 60 43 Vlag van Polen Slask Wroclaw
Paul Gladon 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland 17 0
eigen opleiding
Giovanni Hiwat 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 4 0 Vlag van Nederland PEC Zwolle
Pieter Langedijk 1 juli 2015 Vlag van Nederland Nederland 23 5
eigen opleiding
Finn Stokkers 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 10 3
eigen opleiding
Denis Mahmudov 1 juli 2015 (huur) Vlag van Macedonië Macedonië 0 0 Vlag van Nederland PEC Zwolle
Romano van der Stoep 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 0 0 Vlag van Nederland FC Utrecht
Thomas Verhaar 1 juli 2016 Vlag van Nederland Nederland 4 3 Vlag van Nederland VOC

Jong Sparta / Beloftenselectie[bewerken]

  • Adnan Bajic (middenveld)
  • Hakan Bayram (verdediging)
  • Giovanni Cairo (aanval)
  • Yaël Eisden
  • Joey Emmerink
  • Robbert Olijfveld (aanval)
  • Roy Rondeltap (doelman)
  • Olaf van der Sande
  • Marciano Simonis
  • Christiaan Sprangemeijer (middenveld)
  • Peter Verhoeve (verdediging)

Meeste wedstrijden[bewerken]

In 2008 is bij de viering van de 120e verjaardag van Sparta de Wall of Legends & Fans onthuld. De 33 voetballers die 200 of meer competitiewedstrijden voor het eerste elftal van Sparta hebben gespeeld, zijn geëerd met een eigen steen in deze muur. Het zijn:

Bondselftal[bewerken]

Het bondselftal kwam voor het eerst in actie op 6 februari 1894. Het Nederlands elftal (toen nog bondselftal) speelde, na het sluiten van een overeenkomst tussen Sparta en de Nederlandsche Voetbal & Atletiek Bond, op deze dag een voetbalwedstrijd tegen de Engelse club Felixstowe. De kosten en de baten werden door de bond en Sparta gedeeld. De Engelsen wonnen de eerste wedstrijd van een officieel Nederlands elftal met 0-1 door een doelpunt van de heer Howard.

Tussen 1894 en 1906 speelde diverse Spartanen in het elftal van de bond. Hieronder volt een overzicht van hun namen. Tussen haakjes staat vermeld hoeveel interlands zij speelden terwijl ze bij Sparta onder contract stonden.

Internationals Nederlands elftal[bewerken]

31 spelers kwamen na 1905 toen ze voor Sparta speelden, tevens uit voor het Nederlands elftal:[13] Tussen haakjes staat vermeld hoeveel interlands zij speelden terwijl ze bij Sparta onder contract stonden.

Sparta-speler Wout Holverda werd in maart 1984 wel geselecteerd voor het Nederlands elftal, maar hij werd in de bewuste wedstrijd (tegen Denemarken) niet opgesteld.
Op 24 april 1996 leverde Sparta voor het laatst een speler voor Oranje. Guus Hiddink selecteerde toen John Veldman voor een vriendschappelijke wedstrijd tegen Duitsland. (Nederland verloor met 1-0.)

Spartanen die nog voor het Nederlands elftal speelden nadat ze Sparta al hadden verlaten, zijn:

Nuvola single chevron right.svg Zie de Lijst van spelers van Sparta Rotterdam voor een complete opsomming.

Records[bewerken]

Grootste overwinning in competitieverband na 1954[bewerken]

Grootste nederlaag in competitieverband na 1954[bewerken]

Supportersleven[bewerken]

Spartamarsch[bewerken]

In 1909 componeerde Jaap Blazer ter gelegenheid van Sparta's eerste landskampioenschap een Marsch voor piano, opgedragen aan de RV en AV Sparta. Een fragment:

Wel een der schoonste namen
Op den lijst van den NVB
Is het Rotterdamsche Sparta
De eeuwig nummer twee.
Nu eind'lijk dan gebroken
Met de oude manier van doen
Is zij na twintig jaren
Neerlandsch Kampioen.

Bij het kampioenschap van 1925 werden op Blazers compositie twee aanvullende coupletten gemaakt. Cor Emeis maakte in zijn aanvulling voor het eerst gebruik van de spelling van de clubnaam om de tekst af te sluiten.

En nu, in vijfentwintig
Is, luid klink' ons "Hoera"!
Kampioen van hare afdeeling
S...P...A...R...T...A...!

Omstreeks 1930 is de tekst voor het laatst veranderd door Jan Wolf, die gedurende vele jaren actief was als eindredacteur van clubblad De Spartaan, administrateur en bestuurslid. Van Jan Wolf werd gezegd dat: "Hij deed of Sparta van hem was." Deze versie doet tegenwoordig onder de naam Spartamarsch nog dienst als Sparta's clublied:

Het lied hangt vlak bij de voormalige hoofdingang aan de muur
Rood-Wit is onze glorie
Rood-Wit zit ons in ’t bloed
Bij neerlaag of victorie
In voor- of tegenspoed
Rood-Wit gaat nooit verloren
En jaren nog hierna
Zullen wij laten horen
S-P... A-R... T-A...!
Deez'vlag zij is ons heilig
Reeds tal van jaren lang
Bij Rood-Wit zijn wij veilig
Zijn wij voor niemand bang
Wij zweren bij die kleuren
En zingen hoe 't ook ga
Bij wat ook moog' gebeuren
S-P... A-R... T-A...!

Sparta-Piet[bewerken]

Vanaf het seizoen 1920-1921 werd in het weekblad De Sport door J. Lutz een cartoon over een Sparta-supporter met de weinig verhullende naam `Den Optimist` gepubliceerd. In latere jaren nam Charles Cocheret het maken van de tekeningen in het weekblad De Sportkroniek voor zijn rekening. In de cartoons speelde de kanarie Sparta-Piet een belangrijke rol.

De strip is bedacht en gedurende een lange reeks van jaren geschreven door journalist Doe Hans. Een wollen replica van de vogel werd Sparta's mascotte. Een tijd lang hing het kooitje bijvoorbeeld bij Sparta in het doel. De naam Sparta-Piet werd spreekwoordelijk voor de fanatieke Sparta aanhanger.

In 1953 blies supporter Frans Heijster deze Sparta Piet-traditie nieuw leven in door een kanariepiet in een kooitje mee te nemen naar alle uit- en thuiswedstrijden. Na de dood van het vogeltje werd het vervangen door een wollen exemplaar. Frans Heijster stond bekend als "de Sparta-Piet" en groeide uit tot een landelijke beroemdheid. In 1978 werd hij, vanwege zijn toewijding aan de club, onderscheiden met de ere-medaille in zilver van de Orde van Oranje-Nassau. In 1988 stopte Frans Heijster, na 35 jaren van trouwe dienst, met het meedragen van zijn karakteristieke vogelkooitje.

Sinds het seizoen 2000 is Sparta-Piet een groene vogel in Sparta-tenue. Als officiële mascotte van De Spartaantjes, de kidsclub voor jeugdige Sparta-fans, luistert hij de thuiswedstrijden met zijn aanwezigheid op.

Rood-witte mannendiner[bewerken]

Het rood-witte mannendiner werd voor het eerst gehouden ter gelegenheid van het gouden jubileum van Sparta in 1938. Op deze bijeenkomst werd op initiatief van Abraham Emeis besloten het diner, waar alleen mannen mogen komen, jaarlijks op de verjaardag van de club te organiseren.

De gedachte achter het diner was van oorsprong om de onderlinge band tussen spelers, trainers, medewerkers, leden en supporters te versterken. De bijeenkomsten, in de loop der jaren gehouden in onder meer hotel Atlanta, hotel Hilton, restaurant Engels en het World Trade Center, lieten zich karakteriseren door het sterk clubgebonden en traditionele karakter van de avonden.

In de laatste 15 jaar, sinds het afscheid van het organiserende Comité van Tien, heeft het diner het exclusieve karakter enigszins verloren. Naast de Spartaanse gasten zijn bekende Nederlanders, journalisten en mensen van andere verenigingen tijdens de afgelopen edities te gast geweest bij het jaarlijkse diner.

Sinds de jaren zeventig zijn diverse Rood-witte vrouwendiners gehouden. Na jaren van onregelmatige frequentie wordt dit diner tegenwoordig jaarlijks gehouden.

Een grote editie van het Rood-witte mannendiner is in 2008 gehouden op de honderdtwintigste verjaardag van Sparta, een week later gevolgd door het Rood-witte vrouwendiner. Beide avonden waren gevuld met een ruim programma van entertainment, culinaire hoogstandjes, speciale gasten en diverse verrassingen.

Enkele uitdrukkingen en verschijnselen uit het supportersleven[bewerken]

  • Sparta naar vóóóre! - Rotterdamse kreet met een lange traditie. Wordt regelmatig gebezigd door Spartafan Jules Deelder, in zijn verhalen over de jaren 50.
  • Zullen wij laten horen S.P.A.R.T.A. - Laatste regels van de Spartamarsch die vaak als yell worden aangeheven.
  • Spartabal - Kreet om aan te geven dat Sparta het balbezit verdient, bijvoorbeeld bij een inworp.
  • Sparta is de club van Rotterdam - Yell waarmee de niet te verbreken band tussen Sparta en Rotterdam wordt benadrukt. Vaak gehoord als Sparta een stadsderby tegen Feyenoord wint. Supporters van andere clubs gebruiken de yell in hun wedstrijden om tegenstander Feyenoord op de hak te nemen.
  • Boeren (van Zuid) of kortweg Zuid - Bijnaam voor Feyenoord, dat uit Rotterdam-Zuid komt. Vanouds beschouwen veel Rotterdammers het deel ten zuiden van de Maas, dat werd bevolkt door gelukszoekers uit Limburg, Zeeland, Gelderland en Brabant, niet als een volwaardig stuk van de stad.
  • Hoeren - Bijnaam voor het rivaliserende Excelsior. Stamt uit de jaren 90 toen Excelsior de satellietclub van Feyenoord werd.
  • Schopt Poten Armen Ribben Tot Appelmoes - Backroniem waarmee in het verre verleden de fysieke, Engelse speelstijl van Sparta werd beschreven.
  • In The Winning Mood - Fanzine dat vanaf 1992 onafhankelijk van de club wordt uitgegeven. Het is daarmee het oudste voetbalfanzine van Nederland. In de zomer van 2006 werd de papieren versie opgeheven.[14] In The Winning Mood bestaat sindsdien alleen nog als website. Er wordt vrijwel dagelijks Sparta-nieuws aan toegevoegd.
  • Andro Knel-bokaal - Cup waar de supporterselftallen van Sparta en NAC Breda om strijden op de middag voorafgaand aan competitieduels tussen beide clubs. De prijs is vernoemd naar de in 1989 bij de SLM-ramp omgekomen voetballer Andro Knel, die enkele maanden voor zijn overlijden van Sparta naar NAC was getransfereerd.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De Houttuin lag tussen de nog bestaande Nieuwe Haven en de Burgemeester van Walsumweg
  2. Het Oostvestplein bevond zich ter hoogte van de Goudsewagenstraat op wat tegenwoordig de Goudsesingel heet.
  3. Op de plek van het voormalige Van Alkemadeplein ligt tegenwoordig de kruising van de Jonker Fransstraat en de Admiraal de Ruyterweg.
  4. Artikel van René Schouten op itwm.nl
  5. Verklaring van Jan Wolff in het gedenkboekje ter gelegenheid van het behalen van het afdelingskampioenschap in 1925.
  6. Verklaring van mede-oprichter H.C. Dupont in De Spartaan.
  7. Zie dagrapportages politie Rotterdam jaargang 1888 uit Gemeentearchief Rotterdam.
  8. Schrift bevattende ontvangen brieven en briefkaarten uit de periode 1888-1891
  9. Op de plek van De Heuvel bevindt zich tegenwoordig de ingang van de Maastunnel.
  10. Artikel van Jurryt van de Vooren op sportgeschiedenis.nl
  11. Leeuwarder courant, 16 november 1970
  12. http://www.sparta-rotterdam.nl/Nieuws/Default.aspx?id=6667
  13. www.voetbalstats.nl
  14. Neerlands oudste stopt met papier In The Winning Mood Online, 8 juni 2006