Backroniem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een backroniem is een term met een interpretatie als acroniem waarvoor geldt dat die interpretatie pas na introductie van de term zelf is verzonnen. Een andere manier is dat het acroniem een van tevoren gekozen woord vormt (zoals bijvoorbeeld de USA PATRIOT Act en het AMBER Alert).

Het woord "backroniem" is een portmanteau van back en acroniem, en ontstond (in het Engels) in 1983, oorspronkelijk geschreven als bacronym.[bron?]. Een Nederlandse vertaling is misschien "achterafleiding".

Soms is het originele woord zelf reeds een acroniem. Het backroniem is dan een andere, nieuwe betekenis van dezelfde letters. De nieuwe betekenis wordt gekozen omdat die gemakkelijker te onthouden is, of omdat de oorspronkelijke betekenis de lading niet meer dekte terwijl men het bestaande acroniem niet wilde veranderen.

Voorbeelden[bewerken]

  • Acme - (Engels) A (of American) Company that Manufactures Everything. Wordt veel gebruikt in tekenfilms als fictieve naam voor een bedrijf. Eigenlijk afgeleid van het Griekse woord ἀκμή ("hoogtepunt").
  • AGALEV, Anders Gaan Arbeiden, Leven En Vrijen. AGALEV betekende 'Anders Gaan Leven', maar de partij moest volgens de regels van inschrijving een betekenis aan dit acroniem toekennen waarbij alle letters voor een afzonderlijk woord staan.
  • Consi: het belangrijkste sigarettenmerk uit de Tweede Wereldoorlog. De naam was een verkorting van ConcetratieSigaretten. In de volksmond werd dit veranderd in Cigaretten Onder Nationaal-Socialistische Invloed.
  • NOVIB - oorspronkelijk: Nederlandse Organisatie voor Internationale Bijstand, later: Nederlandse Organisatie voor Internationale Betrekkingen
  • ROSSEM, Radicale Omvormers en Sociale Strijders voor een Eerlijker Maatschappij, partij opgericht door Jean-Pierre Van Rossem
  • SOS - Save Our Souls/Save Our Ships - oorspronkelijk werd deze code gebruikt omdat de bijbehorende morsecode gemakkelijk te onthouden is (...---...)
  • SOVON: oorspronkelijk Stichting Ornithologisch Veldonderzoek Nederland; later Samenwerkende Organisaties VogelOnderzoek Nederland
  • VAL - Véhicule Automatique Léger - oorspronkelijk: Villeneuve d'Ascq - Lille

Andere taal[bewerken]

Soms wordt de verklaring van een afkorting in een andere taal gegeven, waarbij de woorden (toevallig) in de andere taal dezelfde beginletters hebben. Ook dit is dan een backroniem.

  • RIP, eigenlijk requiescat in pace, maar ook rest in peace
  • PVP, eigenlijk precio para venta al público, maar ook prijs voor verkoop aan het publiek, of in het geval van het internet player versus player
  • FAQ, eigenlijk frequently asked questions, maar ook frequent aangekaarte questies [bron?]

Het is duidelijk dat in het laatste geval opzettelijk gezocht is naar geschikte woorden.

Twijfelachtige voorbeelden[bewerken]

De volgende voorbeelden zijn geen acroniemen, omdat ze niet als woord worden uitgesproken.

Wel zijn het afkortingen die achteraf een nieuwe interpretatie als afkorting hebben gekregen. Voor dit algemenere begrip lijkt geen algemene term te bestaan; vandaar dat ze hier worden opgenomen.

  • AGOVV - Alleen Gezamenlijk Oefenen Voert Verder - oorspronkelijk: Apeldoornse Geheel Onthouders Voetbal Vereniging
  • BNN - Bart's Neverending Network - oorspronkelijk (1994): Bart's News Network, later (1998-2001): Brutaal News Network
  • DB - Die Bahn - officieel: Deutsche Bahn, tot 1994 ook de afkorting van de West-Duitse voorloper Deutsche Bundesbahn
  • DPD - in Duitsland: Deutscher Paketdienst, in andere landen: Direct Parcel Distribution
  • GSM - oorspronkelijk Groupe Spécial Mobile (onderdeel van toen nog de CCITT), later: Global System for Mobile communications
  • ICE - Intercity Express - oorspronkelijk: Intercity Experimental - ook hier dekte de oude betekenis de lading niet meer
  • KLM Kleding - dit Twentse bedrijf leverde aan de KLM en kreeg in 1936 toestemming de naam KLM te voeren. Later werd de afkorting uitgelegd als: Kan Langer Mee.
  • LDD - oorspronkelijk: Lijst Dedecker, later: Libertair, Direct, Democratisch
  • Ministerie van LNV: oorspronkelijk Landbouw, Natuurbeheer en Visserij; in 2003 werd voor de laatste 7 jaar van het bestaan van het ministerie de naam met behoud van de afkorting veranderd in Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
  • NCPN - Nieuwe Communistische Partij NCPN - oorspronkelijk: Nieuwe Communistische Partij Nederland, veranderd door patentmoeilijkheden
  • PHP - PHP: Hypertext Preprocessor - oorspronkelijk: Personal Home Page
  • PRDV, Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang, en tegelijk de initialen van oprichter Peter R. de Vries

Reclame[bewerken]

Soms worden backroniemen gebruikt in reclame-uitingen. Een voorbeeld is een slogan van LG: Life's Good. Oorspronkelijk stond LG voor Lucky Goldstar.

Zie ook[bewerken]