Deutsche Bahn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deutsche Bahn
Deutsche Bahn
Algemene informatie
Land Vlag van Duitsland Duitsland
Hoofdvestiging Berlijn
Actief 1 januari 1994-heden
Website db.de
Beheer
Trajecten Actief in heel Duitsland
ICE Keulen-Frankfurt
ICE Keulen-Frankfurt
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Deutsche Bahn Aktiengesellschaft, afgekort DB of DB AG, is een spoorwegmaatschappij in Duitsland, ontstaan in 1994 uit een fusie van de West-Duitse Deutsche Bundesbahn (DB) en de Oost-Duitse Deutsche Reichsbahn. DB AG gebruikt tegenover klanten tegenwoordig simpelweg de naam Die Bahn.

Historie[bewerken]

De nationale spoorwegmaatschappij van het Duitse Rijk was van 1920 tot 1945 de Deutsche Reichsbahn. Na de nederlaag van Duitsland in de Tweede Wereldoorlog werd Nazi-Duitsland opgedeeld en met Duitsland ook de Reichsbahn. Het spoorwegnet ten oosten van de Oder-Neissegrens ging naar de Poolse PKP en de Russische spoorwegen. Ook de Oostenrijkse spoorwegen werden weer afgesplitst. In de geallieerde bezettingszones in Duitsland werd de spoorwegen per bezettingszone apart beheerd. De Reichsbahnonderdelen in de westelijke bezettingszones gingen in 1947 samenwerken onder de naam Deutsche Reichsbahn im Vereinigten Wirtschaftsgebiet. Na de oprichting van de Bondsrepubliek Duitsland kreeg de Deutsche Reichsbahn im Vereinigten Wirtschaftsgebiet op 7 september 1949 de naam Deutsche Bundesbahn. In de DDR en in Berlijn bleef de naam Deutsche Reichsbahn tot 1990 in gebruik. Zowel de Bundesbahn als de Reichsbahn draaiden zware verliezen. In 1985 had de Bundesbahn 322.383 werknemers, terwijl de Reichsbahn in 1990 224.000 werknemers had. In 2013 was het aantal werknemers teruggelopen naar 300.000.

Bij de fusie in 1994 werd het bedrijf aanvankelijk bestuurd vanuit Frankfurt am Main, waar sinds 1953 het hoofdkantoor van de Deutsche Bundesbahn gevestigd was. In het jaar 2000 verhuisde het hoofdkantoor naar de Potsdamer Platz in Berlijn.

DB Fernverkehr[bewerken]

Het lange-afstandsverkeer (Fernverkehr) wordt geëxploiteerd door DB Fernverkehr. Deze treinen zijn te herkennen aan hun witte kleur met rode band onder de ramen. Het betreft de volgende treinen:

  • InterCityExpress (ICE): hogesnelheidstrein die afhankelijk van het traject 140, 160, 200, 230, 250 of 300 km/h rijdt.
  • InterCity / EuroCity (IC/EC): lange afstandstrein die afhankelijk van het traject 140, 160 of 200 km/h rijdt. De EC is de internationale variant van de IC, al zijn er ook enkele grensoverschrijdende IC-treinen. Binnen Duitsland zijn de EC-treinen geïntegreerd in de dienstregeling met eenzelfde status als IC-treinen.

DB Regio[bewerken]

Regional-Express

De regionale treinen, het zogenaamde Nahverkehr, worden geëxploiteerd door DB Regio, een dochtermaatschappij in opdracht van de deelstaat of "Verkehrsverbund". DB Regio ontvangt subsidies voor het uitvoeren van deze treindiensten. De meeste treinen van DB Regio zijn in het Verkehrsrot gekleurd, dat wil zeggen rode treinen met wit en grijstinten. Het betreft de volgende treincategorieën:

  • Interregio-Express (IRE): interregionale sneltreinen die sommige IR-treinen hebben vervangen en die, in tegenstelling tot voorheen de IR, wel worden gesubsidieerd. In de toekomst komt er mogelijk een nieuw netwerk van IRE's, maar dan onder de naam REXm, mogelijk in combinatie met enkele RE's. Dit dan landelijke netwerk wordt georganiseerd door de deelstaten.
  • RegionalExpress (RE): sneltrein, die op sommige trajecten als stoptrein rijdt. Door de maximumsnelheid van 160 km/h en het lage aantal stops is deze meestal sneller dan de Nederlandse Intercity. De RE Neurenberg - München haalt een hoge gemiddelde snelheid doordat hij langdurig 200 km/h kan rijden. De langste binnenlandse route is MünchenDresden, dit is een traject van 393 kilometer dat in ongeveer 4½ uur wordt afgelegd.
  • RegionalBahn (RB): vergelijkbaar met de Nederlandse stoptrein.
  • S-Bahn (S): "stadsstoptrein". S-Bahnen zijn frequent rijdende treinen met relatief veel haltes, die men vooral vindt in en rond grote steden en grote verstedelijkte gebieden. Per stad verschilt het karakter van de S-Bahn. In sommige steden is het een met het spoorverkeer geïntegreerd netwerk, in andere steden, zoals bijvoorbeeld in Berlijn, een apart meer metroachtig netwerk.
  • DB ZugBus: De DB ZugBus Regionalverkehr Alb-Bodensee GmbH (RAB) met hoofdkantoor in Ulm verzorgt het regionaal personenvervoer in de deelstaat Baden-Württemberg is een dochteronderneming van DB Regio AG. DB ZugBus voert het personenvervoer met bussen en treinen in een groot gebied ten noorden van de Bodensee uit. Sinds april 2008 werkt de onderneming onder de naam Regio Alb-Bodensee.

Tegenwoordig worden veel regionale lijnen openbaar aanbesteed, waarbij veel spoorlijnen zijn gegund aan particuliere bedrijven, waaronder Veolia Transport (voorheen: Connex) en de Prignitzer Eisenbahn. Veolia Transport exploiteert daarnaast voor eigen rekening een aantal langeafstandstreinen onder de naam InterConnex.

Tariefsysteem[bewerken]

Een maand onbeperkt reizen kan in de zomer van 2014 met de Deutschland-Pass, voor € 309.[1] Verder is het mogelijk om drie, vier, zes of acht dagen binnen één maand te onbeperkt reizen met InterRail.[2]

Het Quer-durchs-Land-Ticket[3] biedt de mogelijkheid om op werkdagen vanaf 9.00 uur (op feestdagen vanaf 0.00 uur) tot de volgende dag 3.00 uur goedkoop te reizen; voor € 44 kan men anno 2014 op maandag, dinsdag, woensdag, donderdag of vrijdag in heel Duitsland reizen in vrijwel alle regionale treinen, en op vele plaatsen ook in het stads- en streekvervoer. Ook kan men naar sommige buitenlandse plaatsen reizen, zoals Salzburg en Bazel. Tickets voor meer personen zijn per persoon € 8,- duurder. Met het maximum van vijf personen wordt de prijs dan € 76,-.[4]

De regeling rond het Schönes-Wochenende-Ticket (SW-Ticket) is vergelijkbaar met het Quer-durchs-Land-Ticket, maar geldt voor de zaterdag of zondag, met lagere prijzen en ruimere reistijden. Een eenpersoons ticket kost € 44,-, wanneer men samenreist komt er € 4,- per reiziger bij. Met het maximum van vijf mensen wordt de prijs € 60,-. Reizen kan vanaf middernacht.[5] De tickets gelden in heel Duitsland in vrijwel alle regionale treinen en op vele plaatsen ook in het stads- en streekvervoer. Ook kan men naar sommige buitenlandse plaatsen reizen, zoals het Salzburg en station Bazel. In Szczecin is het SW-Ticket zelfs geldig in al het stadsverkeer.

Op werkdagen en in het weekend kan men met het Länder-Ticket in de 2e klas tegen sterk gereduceerd tarief reizen. Het ticket is deelstaat-gebonden en de voorwaarden en prijzen verschillen per regio. De tickets gelden doordeweeks vanaf 9.00 en de gehele zaterdag en zondag. Steeds geldt een maximum van vijf personen, maar veelal mogen kinderen tot vijf jaar en eigen kinderen en kleinkinderen tot veertien jaar gratis mee. De kinderregeling geldt echter niet in Noordrijn-Westfalen.[6]

Deelstaat, deelstaten Naam van de ticket
Baden-Württemberg Baden-Württemberg-Ticket
Bayern Bayern-Ticket
Berlijn en Brandenburg Brandenburg-Berlin-Ticket
Hessen Hessenticket
Mecklenburg-Vorpommern en Hamburg Mecklenburg-Vorpommern-Ticket
Niedersachsen, Bremen en Hamburg Niedersachsen-Ticket
Nordrhein-Westfalen SchönerTagTicket NRW
Rheinland-Pfalz en Saarland Rheinland-Pfalz-Ticket of Saarland-Ticket
Sachsen Sachsen-Ticket, Sachsen-Anhalt-Ticket of Thüringen-Ticket
Sachsen-Anhalt Sachsen-Ticket, Sachsen-Anhalt-Ticket of Thüringen-Ticket
Schleswig-Holstein, Hamburg en Mecklenburg-Vorpommern Schleswig-Holstein-Ticket
Thüringen Thüringen-Ticket

Deutsche Bahn brengt sinds 4 november 2014 voor regionale en internationale tickets en voor reserveringen de transactiekosten voor gebruik van creditcard en PayPal in rekening. Dit bedrag loopt van 0,00 euro tot 3,00 euro.[7]

DB Netze[bewerken]

DB Holding is via dochter DB Netze beheerder van de spoorinfrastructuur van DB in Duitsland. Dit in tegenstelling tot de Nederlandse situatie, waar ProRail losgekoppeld is van de NS. Bij lijnen die niet door de DB worden geëxploiteerd, zoals sommige regionale spoorlijnen, is de infrastructuur in handen van een andere maatschappij.

DB Systemtechnik[bewerken]

DB Systemtechnik GmbH, een dochteronderneming van Deutschen Bahn AG, is bevoegd als dienstverlener op het gebied van spoorwegtechnieken. DB Systemtechnik is daarbij in de gehele wereld actief.

Internet[bewerken]

In sommige knooppuntstations (vijftien stuks per eind 2014) is er in de DB-lounges voor 1e klas-passagiers en passagiers met een bahn.comfort-kaart internettoegang via wifi, beheerd door T-Mobile. In de DB-lounges in Berlijn, Hamburg, Keulen en München is een aparte 1e klas zone ingericht. Deze DB-lounges zijn van ongeveer 7.00 uur tot ongeveer 21.00 uur geopend.

Touch&Travel[bewerken]

Touchpoint met locatie code voor mobiele telefoon.

Er wordt in Duitsland een plaatskaartsysteem met smartphone en app onder de naam Touch&Travel geïntroduceerd. Het is in feite de Duitse tegenhanger van de Nederlandse OV-chipkaart.[8] De prijsberekening en betaling vinden echter achteraf plaats. Een voordeel is dat na afloop van een dag wordt bepaald of de prijs van een dagkaart lager is dan het totaalbedrag van de losse reizen, en dan het laagste van de twee in rekening wordt gebracht. In 2010 introduceerde Deutsche Bahn het systeem voor langeafstandstrajecten in Duitsland. Een groep geselecteerde reizigers kon bij Arriva Personenvervoer Nederland tussen november 2013 en januari 2014 gebruik maken van smartphones als geldig vervoersbewijs. [9]

Overzicht Touch&Travel netkaarten:

  • Touch&Travel Streckennetz
  • VBB Streckennetz Berlin
  • VBB Streckennetz Potsdam
  • RMV Streckennetz Frankfurt am Main
  • RMV Schienennetz Frankfurt am Main

Overig[bewerken]

De DB exploiteert een groot aantal nachttreinen onder de naam DB Nachtzug en autoslaaptreinen onder de naam DB AutoZug. Ook is de DB eigenaar van CityNightLine, een in Zürich (Zwitserland) gevestigd concern dat moderne nachttreinen exploiteert. De treindiensten werden in 1 januari 2010 overgenomen door het DB-bedrijfsonderdeel DB AutoZug in Dortmund. Op 10 juni 2010 werd aangekondigd dat CityNightLine AG wordt geliquideerd.

DBAG is 100% eigenaar van goederenvervoerder DB Schenker Rail (Railion).

Internationale busverbindingen[bewerken]

Intercity-busverbindingen met Arriva[bewerken]

IC-bus op de lijn Nürnberg–Mannheim

Deutsche Bahn, het moederbedrijf van Arriva Nederland, exploiteert vanaf 2014 in samenwerking met Arriva enkele IC Bus-verbindingen. Deze rijden een aantal keren per dag tussen steden in Duitsland, Nederland, België en op proef ook Engeland. Prijzen voor de verbindingen staan vermeld op diverse websites, bijvoorbeeld via DB en/of NS International.

Düsseldorf – Eindhoven – Antwerpen en Londen
Sinds maandag 23 juni 2014 rijdt IC Bus tussen Düsseldorf, Eindhoven en Antwerpen. Vanaf Düsseldorf Hauptbahnhof rijdt de bus, na een stop bij Flughafen Düsseldorf naar Station Eindhoven en Station Antwerpen-Centraal.[10] De geplande reisduur is ongeveer drie uur, de prijs per december 2014 ruim € 40,- voor een enkele reis.[10] [11] Met ingang van vrijdag 19 december 2014 rijdt deze IC Bus vanaf Antwerpen tweemaal per week door naar Station London Victoria en terug. De overtocht over het Kanaal gaat per veerboot vanaf Calais naar Dover. De reistijd vanaf Düsseldorf is dan 10½ uur. Eindhoven – Londen kost € 19,-, Antwerpen – Londen € 14,-. Het betreft een pilot tot 31 januari 2015.[12]

Düsseldorf – Roermond – Brussel
Sinds maandag 22 september 2014 rijdt IC Bus tussen Düsseldorf, Roermond en Brussel. De bus stopt bij Düsseldorf Hauptbahnhof, Station Roermond en station Brussel-Centraal.[13]

Andere internationale busverbindingen[bewerken]

Behalve naar Nederland, België en Engeland exploiteert DB ook buslijnen naar Luxemburg, Frankrijk, Zwitserland, Slovenië, Servië, Tsjechië, Polen en Denemarken. De bussen stoppen enkel bij luchthavens en grote stations.

Trajecten en bestemmingen per december 2014:[14]

Materieel[bewerken]

BahnTower, het hoofdgebouw van de Deutsche Bahn aan de Potsdamer Platz in Berlijn

Locomotieven:

Treinstellen:

  • Een overzicht van tractievoertuigen is te vinden in dit overzicht.

Geschiedenis[bewerken]

Tot het DB Fernverkehr heeft ook behoord de InterRegio (IR, bestaat niet meer sinds juni 2006): langeafstandstrein met meerdere stops onderweg. Ongeveer zelfde snelheden als de IC. Deze treincategorie heeft het veld moeten ruimen om bezuinigingsredenen enerzijds en aan de andere kant door herstructureringsbeleid. Veel verbindingen werden opgeheven, een groot aantal werd "opgewaardeerd" tot IC en op een zeer klein aantal lijnen werd onder de naam InterRegioExpress verder gereden door DB Regio, zie elders op de pagina.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Spoorwegondernemingen voor reizigers- en/of goederenvervoer per spoor in Europa
Albanië: Hekurudhe e Shqiperise (HSH)
Azerbeidzjan: Azərbaycan Dəmir Yolları (ADY)
België: B-Cargo · CrossRail Benelux · NMBS · Thalys
Bosnië en Herzegovina: Željeznice Federacije Bosne i Hercegovine (ŽFBH) · Željeznice Republice Srpske (ŽRS)
Bulgarije: Bulgarski Durzhavni Zheleznitsi (BDŽ) · Bulmarket (BM) · DB Schenker Rail Bulgaria (DB)
Denemarken: Arriva Danmark · CFL Cargo · Danske Statsbaner (DSB) · DSB S-tog · DB Schenker Rail Danmark Services (DB) · Hovedstadens Lokalbaner · Lokalbanen · Midtjyske Jernbaner · Nordjyske Jernbaner · Regionstog · Varde-Nørre Nebel Jernbane
Duitsland: Abellio Rail NRW · AKN Eisenbahn (AKN) · Bayerische Zugspitzbahn · BeNEX · Borkumer Kleinbahn · Deutsche Bahn (DB) · DB Schenker Rail (DB) · eurobahn · Harzer Schmalspurbahnen (HSB) · Metronom Eisenbahngesellschaft · Netinera · NiedersachsenBahn · NordWestBahn · Rail4chem · Rurtalbahn · Süd-Thüringen-Bahn · trans regio · Vogtlandbahn · Westfalenbahn
Estland: CoalTerminalTrans (CTT) · Edelaraudtee · Eesti Raudtee (EVR) · Elron · GoRail
Finland: VR-Yhtymä (VR)
Frankrijk: Chemins de fer de Provence (CP) · Régie Autonome des Transports Parisiens (RATP) · Société nationale des chemins de fer français (SNCF)
Georgië: Sakartuelos Rkinigsa (SR)
Griekenland: Organismos Sidirodromon Ellados (OSE)
Hongarije: Győr-Sopron-Ebenfurti Vasút (GySEV) · Budapesti Helyiérdekű Vasút (BHÉV) · Magyar Államvasutak (MÁV)
Ierland: Dublin Area Rapid Transit (DART) · Iarnród Éireann (IÉ)
Italië: Arenaways · Nuovo Trasporto Viaggiatori (NTV) · Societá Automobilistica Dolomiti (SAD) · Trenitalia (FS)
Kazachstan: Kazakstan Temir Zholy (KTZ)
Kosovo: Trainkos
Kroatië: Hrvatske željeznice (HŽ)
Letland: Baltijas Ekspresis (BE) · Baltijas Tranzita Serviss (BTS) · Latvijas Dzelzcels (LDZ)
Litouwen: Lietuvos Geležinkeliai (LG)
Luxemburg: Chemins de fer luxembourgeois (CFL) · CFL Cargo
Macedonië: Makedonski Zeleznici (MZ)
Moldavië: Calea Ferata din Moldova (CFM)
Montenegro: Zeljeznica Crne Gore a.d. Podgorica (ZCG)
Nederland: Arriva · Breng · Connexxion · DB Schenker Rail (DB) · ERS Railways · Nederlandse Spoorwegen (NS) · NS International · Husa · Syntus · Veolia Transport
Noorwegen: Norges Statsbaner (NSB) · CargoNet · Malmtrafikk (MTAB) / (MTAS) · Flytoget
Oekraïne: Ukrzaliznytsia/Укрзалізниця (UZ)/(УЗ)
Oostenrijk: Österreichische Bundesbahnen (ÖBB) · Graz-Köflacher Eisenbahn (GKE) · Steiermärkische Landesbahnen (StLB) · Westbahn · Wiener Lokalbahnen (WLB)
Polen: Polskie Koleje Państwowe (PKP) · Koleje Mazowieckie (KM) · Przewozy Regionalne (PR) · Szybka Kolej Miejska w Trójmieście (SKM) · Szybka Kolej Miejska w Warszawie (SKM) · Koleje Dolnośląskie
Portugal: Comboios de Portugal (CP) · Fertagus · Takargo (TK)
Roemenië: Căile Ferate Române (CFR) · DB Schenker Rail Romania (DB)
Rusland: Rossiejskieje zjeleznye dorogi (RŽjD)
Servië: Železnice Srbije (ŽS) · Termo Elektrana Nikola Tesla (TENT) · Kombinovani Prevoz (KP)
Slovenië: Slovenske železnice (SŽ)
Slowakije: Železnice Slovenskej Republiky (ŽSR) · RegioJet (RJ)
Spanje: Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles (RENFE) · EuskoTren · Ferrocarriles de Vía Estrecha · Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana · Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya
Tsjechië: České Dráhy (ČD) · LEO Express
Turkije: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD)
Verenigd Koninkrijk: Arriva Trains Wales · c2c · Chiltern Railways · DB Schenker Rail (DB) · Eurostar · First Capital Connect · First Great Western · First ScotRail · Freightliner · Gatwick Express · London Midland · London Overground · Merseyrail · National Express East Coast · National Express East Anglia · New Southern Railway · Northern Rail · Southeastern · South West Trains · TransPennine Express · Virgin Trains
Wit-Rusland: Belaroeskaja Tsjyhoenka/Беларуская Чыгунка (BTsj)/(БЧ)
Zweden: Statens Järnvägar (SJ) · Green Cargo · Malmtrafikk (MTAB) / (MTAS) · Hector Rail · Storstockholms Lokaltrafik (SL)
Zwitserland: Appenzeller Bahnen (AB) · BLS AG (BLS) · Crossrail · Matterhorn Gotthard Bahn (MGB) · Rhätische Bahn (RhB) · Zwitserse federale spoorwegen (SBB/CFF/FFS) · Südostbahn (SOB) · Thurbo · Treni Regionali Ticino Lombardia (TILO) · Zentralbahn (ZB)