Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen
| NMBS | ||||
 |
||||
| Algemene informatie | ||||
| Land | .svg){kind=small} België |
|||
| Hoofdvestiging | Brussel | |||
| Actief | 1926-heden | |||
| Website | http://www.b-rail.be/ | |||
| Bedrijfsstructuur | ||||
| Aandeelhouder(s) | Belgische Staat | |||
| Beheer | ||||
| Trajecten | Alle lijnen in België en grenstrajecten | |||
| Trajectlengte | 3.500 km | |||
|
||||
De Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS), Frans: Société Nationale des Chemins de fer Belges (SNCB), is een naamloze vennootschap die in opdracht van de Belgische federale overheid treindiensten in België exploiteert. In 2006 vervoerde de NMBS 197,5 miljoen reizigers, die bij elkaar 9607 miljoen kilometer reisden op het totale netwerk van 3500 kilometer (waarvan 2998 km geëlektrificeerd).
De NMBS is de enige aanbieder van personenvervoer per trein in België. De goederenafdeling NMBS Logistics moet wel enige concurrentie dulden van het Duitse Rail4chem en de Belgische firma's Dillen & Le Jeune Cargo en Trainsport, en er zijn privémaatschappijen actief op bedrijfsterreinen.[1]
Het logo, een hoofdletter B in een liggende ellips, werd in 1936 ontworpen door Jean de Roy. De artistiek adviseur van de NMBS, de architect Henry Van de Velde, zou de directie hebben aangezet om voor dit ontwerp te kiezen.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
 Zie Geschiedenis van de Belgische spoorwegen voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
In 1926 werd de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) opgericht. Als een begrotingsmaatregel (de beurscrash van 1929 was niet veraf), werd deze maatschappij in 1927 volledig geprivatiseerd. Na de Tweede Wereldoorlog kocht de staat de meeste van de aandelen terug. In 1958 waren alle spoorlijnen (zo'n 4800 km) in handen van de staat.
Organisatie [bewerken]
De NMBS is de Belgische naamloze vennootschap van publiek recht die de exploitatie en commercialisering verzekert van het nationale en internationale reizigers- en goederenvervoer per spoor. Zij staat eveneens in voor het beheer van het rollend materieel.
De NMBS stelt ruim 18.600 mensen te werk en realiseert een omzet van ongeveer 1,897 miljard euro (2005). Ze beheert ook haar deelnemingen in vennootschappen als Eurostar, Thalys, IFB, TRW en anderen.
De bestuursvoorzitter van de NMBS is Marc Descheemaecker.
Sinds 1991 is de NMBS een 'autonoom overheidsbedrijf'. Om tegemoet te komen aan de EU-regelgeving voor een vrije toegang voor alle vervoerders op het Europese spoorwegnet, bestaat de NMBS sinds 1 januari 2005 uit drie delen: een beheerder van de infrastructuur (Infrabel), een exploitant van de treinen (NMBS) en een overkoepelende holding (NMBS-Holding). Zij vormen met hun drieën de NMBS-Groep. Deze driedelige structuur ligt vaak onder vuur bij onder meer politici en vakbondslui.
Momenteel is de NMBS verlieslatend en vooral hierdoor zijn de schulden van de NMBS-Groep in 2010 opgelopen tot 3,08 miljard euro terwijl deze eind 2009 'slechts' 2,73 miljard euro bedroegen. De NMBS-Groep zag het eerste halfjaar 2011 haar omzet stijgen, en slaagde erin het verlies te verkleinen tegenover dezelfde periode vorig jaar. Dankzij de verbeterde resultaten van de NMBS heeft de groep zicht op een schuldstabilisatie in 2015.[2]
Marc Descheemaecker, bestuursvoorzitter van de NMBS, loodste een zwaar besparingsplan door zijn raad van bestuur. Het houdt onder meer in dat 193 treinritten worden geschrapt.[3]
Tarieven personenvervoer [bewerken]
De tarieven[4][5] zijn gebaseerd op het aantal af te leggen kilometers (tarifaire kilometers, deze kunnen afwijken van de werkelijke spoorafstanden). Bij een afstand groter dan 150 km gelden de prijzen voor 150 km (bijvoorbeeld voor een enkele reis: € 20,60). De minimumprijs is die voor 1 t/m 6 km: € 1,90[6][7]). Elk Belgisch Station (EBS) / Any Belgium Station / Any Belgian Station (ABS) / Connection, een enkele reis in aanvulling op onder andere een Fyra rit van/naar Rotterdam of verder, kost € 6.[8]
De prijs van een heen-en-terugreis is het dubbele van de prijs voor een biljet enkele reis.
Een weekendbiljet (heen-en-terugbiljet geldig in het weekend) is verkrijgbaar met "50% korting", in werkelijkheid kost het € 0,90 of € 1 meer, met een minimum van € 3,40.
Bepaalde groepen hebben tariefverminderingen; 65-plussers mogen na 9.00 uur en in het weekend heen en terug naar elke bestemming in België voor € 5,30; verder zijn er onder meer kortingen voor mindervaliden, oorlogsinvaliden en grote gezinnen). Voor werknemers zijn er speciale voordelige abonnementen; werkgevers moeten hiervoor een vergoeding betalen[9] (derdebetalersysteem).
Er zijn verder abonnementen (zoals treinkaart, schooltreinkaart, nettreinkaart en Campus), meerrittenkaarten (zoals Rail Pass, Go Pass 10, en Key Card), en af en toe een aanbieding met namen als Christmas Deal, Shopping Deal en Summer Deal voor voordelige retours met vertrek- en eindstation naar keuze.
Treinkaartjes kunnen in het station gekocht worden (zowel aan het loket als aan de automaten), maar ook via het internet of bij de treinbegeleider (maar met € 3 toeslag als de loketten van het station open zijn en voor of tijdens het instappen de treinbegeleider ervan op de hoogte gesteld is).
Grensoverschrijdende reizen [bewerken]
Voor grensoverschrijdende trajecten, inclusief trajecten van/tot de grens, als men voor het andere land over een abonnement of dagkaart beschikt, gelden andere tarieven[10]. Een enkele reis voor de gewone treinen van de grens naar een station in België (TCV-tarief) kost maximaal € 30, en is met RailPluskorting (25% korting op het TCV-tarief) nog steeds iets duurder dan het volle binnenlandse tarief (behalve dat het minimumtarief iets lager is: € 1,50 tegen € 1,70). Lange reizen kunnen dus beter opgesplitst worden in een korte grensoverschrijdende tegen gereduceerd TCV-tarief, en een lange binnenlandse van maximaal € 20,10.
Een enkele reis voor de gewone treinen van de grens naar een station in België kost met maximaal € 22,50, iets meer dan bij opsplitsing als boven (€ 1,50 + € 20,10 = € 21,60). Van/naar Maastricht / Maastricht Randwyck / Eijsden is er verder nog (met identieke prijzen voor deze drie stations) het Standaardbiljet Maastricht, dat € 1,20 kost voor het Nederlandse traject plus de prijs van een gewoon Standaardbiljet op basis van de afstand vanaf de grens, en dus minimaal € 2,90 en maximaal € 21,30, en het Weekendbiljet Maastricht, dat € 2,40 kost voor het Nederlandse traject plus de prijs van een gewoon Weekendbiljet op basis van de afstand vanaf de grens, en dus minimaal € 5,80 en maximaal € 23,40. Soortgelijke zaken gelden voor Roosendaal.
Een Superdagretour vanuit Nederland geeft 30% korting op het TCV-tarief heen en terug op één dag, op maandag tot en met vrijdag na 9 uur en in het weekend, met een Belgisch traject van minimaal 21 km; op de route van Roosendaal richting Antwerpen is dit bij een bestemming vanaf Sint-Mariaburg. Er zijn plannen om het af te schaffen. Het is niet verkrijgbaar in de kaartautomaat, maar alleen online[11][12][13][14]
Anders dan de Rail Pass en de Go Pass 10 is de nettreinkaart en InterRail ook geldig van/naar een grenspunt.[15] Men kan daarmee daarom van en naar Nederland reizen in combinatie met Dal Vrij of een Nederlandse dagkaart enz.
De Rail Pass en de Go Pass 10 zijn slechts geldig van het ene naar het andere Belgische station. Voor grensoverschrijding heeft men dus aanvullend een kaartje tot de grens nodig. Men kan bijvoorbeeld van Antwerpen naar Roosendaal reizen met een kaartje van Antwerpen naar Essen (of een desbetreffende regel op de Rail Pass), een kaartje van Essen naar Roosendaal-grens, en Dal Vrij.
Zie ook aanvullende vervoerbewijzen voor de houder van Dal Vrij bij reizen naar het buitenland.
Voor de aankoop van vervoersbewijzen zonder reservering voor bestemmingen verder dan Roosendaal, Maastricht, Lille Flandres (Rijsel) en Aken is aan de balie een lokettoeslag van € 3,5 verschuldigd. (De kaartautomaten in België verkopen geen internationale vervoersbewijzen.) De TCV-tarieven naar Lille Flandres zijn geldig op zowel de route langs Moeskroen als langs Doornik. Lokale vervoersbewijzen zijn wel beperkt tot één route.
Combinatie met een internationaal vervoerbewijs [bewerken]
Op het Christmas Deal en vele andere promobiljetten staat vermeld "Combinatie met een internationaal vervoerbewijs niet toegestaan". In de gebruiksvoorwaardentabel staat dat reisverlenging is toegestaan, maar niet in internationaal verkeer.
Bij de Rail Pass en de Go Pass 10 staat "Reis geldig tot het laatste Belgische station, grenspunten niet inbegrepen". Men vult de invulkaart in tot het laatste Belgische station, en koopt een biljet van het laatste Belgische station naar de buitenlandse bestemming.
Kopen van een vervoerbewijs bij de treinbegeleider [bewerken]
Een reiziger zonder vervoerbewijs die dit spontaan aan de treinbegeleider meldt zodra dit mogelijk is (d.i. vóór of zo snel mogelijk na het vertrek van de trein), kan bij hem een vervoerbewijs kopen. Bij vertrek uit een station met open loket wordt dit bedrag verhoogd met een maakloon van € 3. Een reiziger die tijdens zijn reis een reisverlenging wenst en dit vóór het bereiken van de op zijn vervoerbewijs vermelde bestemming bij de treinbegeleider meldt is geen maakloon verschuldigd.
Voor het geval dat hij niet spontaan meldt, zie zwartrijden.
Activiteiten in het buitenland [bewerken]
De NMBS rijdt nu met (goederen)treinen onder eigen licenties in Frankrijk, Duitsland en Luxemburg. Op de Luxemburg/Frankrijk-route tot Mulhouse is dat met het Sibelit-samenwerkingsverband met de Franse spoorwegen, op de route naar Keulen met het Cobra-samenwerkingsverband met de Duitse spoorwegen. In Frankrijk heeft de NMBS het dochterbedrijf OSR France opgericht zodat de NMBS niet afhankelijk was van SNCF-personeel voor lokale handelingen. In Noord-Frankrijk gaat OSR France, die zijn eigen exploitatielicentie heeft, de concurrentie aan met de Franse spoorwegen voor het lokaal en regionaal goederenvervoer.[16]
Zie ook [bewerken]
- Lijst van NMBS-stations in België en omstreken
- Lijst van spoorlijnen in België
- Overzicht van tractievoertuigen
- Salzinnes (voor de spoorwegen belangrijke plaats in België)
- Spoorwegmuseum De Mijlpaal
Externe links [bewerken]
| Locomotieven van de NMBS |
|---|
|
Stoom: Type 1 · Type 7 · Type 12 |
| Treinstellen van de NMBS |
|---|
|
Diesel: Autorail FUF · MW40 · MW41 · MW42 · MW43 · MW44 · MW45 · MW46 · MW49 |
| Rijtuigen van de NMBS |
|---|
|
Enkeldeks: N · M1 · M2 · M3 · M4 · K1 · K2 · K3 · K4 · L · I1 · I2 · I3 · I4 · I5 · I6 · I10 · I11 Dubbeldeks: M5 · M6 |
|
Openbaar vervoer in België | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||||||
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Train/Belgium op Wikimedia Commons. |
