Danske Statsbaner

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Danske Statsbaner
 voormalige DSB-hoofdkantoor te Kopenhagen
voormalige DSB-hoofdkantoor te Kopenhagen
Algemene informatie
Land Vlag van Denemarken Denemarken
Hoofdvestiging Kopenhagen
sinds 2013 Høje Taastrup
Actief 1885-heden
Website http://www.dsb.dk/
Bedrijfsstructuur
Aandeelhouder(s) Deense staat
Beheer
Trajecten Het Deense hoofdspoorwegnet (en enkele contractsector-treindiensten)
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
netwerk DSB
Een S-tog van de DSB in Valby
Een IC3 van de DSB in Frederikshavn
DSB-Hogesnelheidstrein van het type MG, gebouwd door AnsaldoBreda.

De Danske Statsbaner (DSB) is de nationale spoorwegmaatschappij van Denemarken. Het bedrijf voert alle intercitydiensten uit, alsmede de S-togdiensten rond Kopenhagen en enkele regionale lijnen. Sinds 2001 vervoert het bedrijf geen goederen meer.

Geschiedenis[bewerken]

De Deense staat kocht in 1867 de regionale spoorwegmaatschappijen van Jutland en Funen op en in 1880 die van Seeland, om in 1885 uit die maatschappijen de DSB te stichten. Na de éénmaking van de maatschappijen was het verbinden van de diverse eilandnetwerken de grootste uitdaging. In 1935 werd de eerste stap gezet, met de opening van de eerste brug over de Kleine Belt tussen Jutland en Funen. Vanaf dat moment zette DSB een snelle intercity tussen Seeland en Jutland in, de zogenaamde Lyntog of bliksemtrein, die maar liefst 120 km/h haalde, zodat de reistijd tussen Kopenhagen op Seeland en Fredericia op Jutland vanaf dat moment maar 3 uur en 49 minuten bedroeg. De Grote Belt tussen Seeland en Funen werd daarbij met een spoorpont overbrugd.

Op 1 januari 1997 werd de onderneming opgedeeld in verschillende delen, verantwoordelijk voor:

  • de infrastructuur (Banestyrelsen)
  • de exploitatie en organisatie (DSB)
  • de goederen (DSB Gods)
  • de stations (DSB Bygning)
  • de reisbureaus (Rejse-bureau)
  • de administratie (Data)
  • de veerboten ondergebracht en een zelfstandige vennootschap

Op 1 juni van dat jaar werden de spoorwegnetwerken van het oostelijke en het westelijke deel van het land met elkaar verbonden. Daarvoor bestonden er twee netwerken: Jutland-Funen en Seeland, die enkel door het eerder vernoemde spoorpont verbonden werden. De verbinding over de Grote Belt wordt sindsdien gevormd door een tunnel en een brug, dat op 1 april 1997 werd opgeleverd. Hierdoor werd de reistijd tussen Kopenhagen en Fredericia beperkt tot slechts 1 uur en 53 minuten.

Tevens werd het jubileum ter ere van 150 jaar spoorwegen gevierd met een show in Kopenhagen waarbij treinmaterieel uit diverse Europese landen werd getoond. Tijdens deze viering reden er ook overal in Denemarken stoomtreinen rond.

De DSB vallen sinds 1 januari 1999 niet meer rechtstreeks onder het Deense Ministerie van Vervoer, maar zijn een zelfstandig vennootschap (AS) geworden.

Met de vaste oeververbinding tussen Denemarken en Zweden, de Sontbrug, werd het grootste infrastructuurproject van de 21e eeuw in Noord-Europa gerealiseerd. Op 1 december 1999 werden de laatste spoorstaven gelegd. Op 1 juli 2000 werd de officiële opening verricht door de Deense koningin Margarethe en de Zweedse koning Carl Gustaf. Over deze brug rijden treinen van de DSB tussen Kopenhagen en Malmö.

In 2013 werd het historisch hoofdkantoor aan de Sølvgade 40 in Kopenhagen verkocht en verhuisde DSB het hoofdkantoor naar Telegade 2 in Høje Taastrup.

Treindiensten[bewerken]

Aanbestedingen[bewerken]

De Deense staat heeft een contract dat loopt van 2005 tot 2015 afgesloten met de DSB. Het contract voorziet 85% van alle reizigersvervoer per spoor aan de DSB, zonder openbare aanbesteding. Voor enkele regionale diensten zou het kunnen dat ze alsnog worden aanbesteed.

Het zou hierbij mogelijk om de volgende lijnen gaan:

SJ[bewerken]

Op de volgende spoorlijnen werd het personenvervoer verzorgd door een samenwerking van DSB en SJ vanaf het begin op 1 juli 2000 tot 11 januari 2009.

De treindienst werd uitgevoerd met treinstellen van het type Littera, Zweedse type: X31 / Deense type: ET

DSBFirst[bewerken]

Op de volgende spoorlijnen wordt het personenvervoer verzorgd door het in Malmö gevestigde DSBFirst, een samenwerking van DSB en FirstGroup in de periode van 11 januari 2009 tot eind 2016.

De treindienst wordt uitgevoerd met treinstellen van het type Littera, Zweedse type: X31 / Deense type: ET

DSB Sverige[bewerken]

De DSB Sverige AB verzorgt onder de naam DSB Småland AB het regionaal personenvervoer sinds 12 december 2010 in de streek Småland in de Zuid-Zweedse regio Götaland.

DSB Sverige gaat onder de naam DSB Uppland AB het regionale personenvervoer met ingang van 12 juni 2011 in de regio Uppland verzorgen.

Internet[bewerken]

De DSB heeft op de InterCity- en InterCityLyn-treinen tussen Kopenhagen en Århus en in de treinen van de S-tog draadloos internet door middel van een wifiverbinding voorzien. Deze verbinding is gratis beschikbaar voor bezoek aan DSB- of TDC-websites en maximaal 2 minuten voor andere websites. De kosten van DSB voor het internet gebruik zijn 29 kronen voor 5 uur internet binnen een periode van 24 uur.

Materieel[bewerken]

De bestelling in 1988 van dertig rangeerlocomotieven type MJ bij de Belgische fabrikant CMI (Cockerill-Sambre) werd eind januari 1994 definitief geannuleerd. In juni 1995 koos de DSB voor de aanbieding van Siemens voor de bouw van vijfentwintig rangeerlocomotieven type MK bij de Duitse fabrikant Siemens AG/MaK. In de loop van 1997 werden door de fabrikant twintig stuks afgeleverd.

DSB beschikt over moderne intercity’s (type IC3 en type IR4) die de meeste langeafstandsdiensten rijden. Al enkele jaren is AnsaldoBreda bezig een vervolg te bouwen (type IC4), maar de levering en het testen is ernstig vertraagd. Daardoor zijn, met name op Seeland, nog trek-duwtreinen met enkel- of dubbeldeksrijtuigen en een locomotief (type ME) in gebruik. Op niet geëlektrificeerde nevenlijnen worden dieseltreinstellen (types MR+MRD en Desiro) ingezet.

Op het stadsnet rond Kopenhagen zijn de DSB-treinen brandweerrood van kleur; daarbuiten zijn ze grijs met donkerblauw. De enkeldeksrijtuigen, de elektrische locomotieven (type EA) en diesellocomotieven (type ME) zijn geheel donkerblauw.

AnsaldoBreda[bewerken]

Sinds ongeveer vijf jaar wacht de DSB tevergeefs op goed functionerende InterCity-treinstellen (type IC4) van de Italiaanse fabrikant AnsaldoBreda. De DSB heeft op 22 mei 2008 een laatste ultimatum gesteld aan de fabrikant tot mei 2009.

Als gevolg van de vele problemen bij de treinen moest men er toe besluiten om de reeds afgeleverde treinen zelf grondig te verbouwen / herbouwen om er nog iets aan te hebben.[1]

IC4 problemen[bewerken]

  • december 2000: AnsaldoBreda kreeg conform de Europese aanbestedingsregels de opdracht voor het leveren van 83 IC-4 treinstellen type MG. Deze order vertegenwoordigde een waarde van vijf miljard DKr.
  • naderhand werd ook een bestelling geplaatst voor de leveren van 23 IC-2 treinstellen type MP.
  • december 2002: veranderingen in het afleveringsplannen, in 2004/2005 zouden alle trein geleverd zijn.
  • juni 2004: DSB-leider Sengeløv voelde zich door de fabrikant Ansaldobreda in de steek gelaten.
  • juni 2007: de eerste testritten (IC-4) met passagiers worden uitgevoerd.
  • maart 2008: de testritten werden om technische reden direct gestaakt.

Elektrische tractie[bewerken]

De S-tog werd in meerdere etappes aangelegd. Het eerste traject van Frederiksberg naar Klampenborg werd op 3 april 1934 geëlektrificeerd met 1500 volt gelijkspanning.

De DSB heeft een deel van haar net in meerdere etappes geëlektrificeerd met 25.000 volt 50 Hz wisselspanning.

  • 16 maart 1986: Kopenhagen – Helsingør
  • 1 april 1998: Kopenhagen – Kastrup
  • 4 januari 1996: Odense – Fredericia
  • 1 april 1997: Fredericia – Padborg en Odense – Padborg. Het traject deel Padborg - Flensburg werd op 2 juni 1996 geëlektrificeerd met 15.000 volt 16.7 Hz wisselspanning. In het station van Padborg en bij Lernackene bevindt zich een sluis waar beide spanningsoorten gescheiden blijven. Op dit deel is geen bovenleiding aanwezig. Ondanks de volledige elektrificatie worden, behalve de getrokken nachttreinen, de reizigerstreinen met dieseltractie gereden.
  • 1 april 1997: Kopenhagen – Odense
  • september 1997: Tinglev – Sønderborg
  • 1 juli 2000: Kastrup – bij Lernackene (Zweden) via de Sontbrug

Ondanks de soms lange elektrische deeltrajecten, rijden veel reizigerstreinen met dieseltractie onder de draad. Voorbeeld: Kopenhagen – Frederikshavn.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Spoorwegondernemingen voor reizigers- en/of goederenvervoer per spoor in Europa
Albanië: Hekurudhe e Shqiperise (HSH)
Azerbeidzjan: Azərbaycan Dəmir Yolları (ADY)
België: B-Cargo · CrossRail Benelux · NMBS · Thalys
Bosnië en Herzegovina: Željeznice Federacije Bosne i Hercegovine (ŽFBH) · Željeznice Republice Srpske (ŽRS)
Bulgarije: Bulgarski Durzhavni Zheleznitsi (BDŽ) · Bulmarket (BM) · DB Schenker Rail Bulgaria (DB)
Denemarken: Arriva Danmark · CFL Cargo · Danske Statsbaner (DSB) · DSB S-tog · DB Schenker Rail Danmark Services (DB) · Hovedstadens Lokalbaner · Lokalbanen · Midtjyske Jernbaner · Nordjyske Jernbaner · Regionstog · Varde-Nørre Nebel Jernbane
Duitsland: Abellio Rail NRW · AKN Eisenbahn (AKN) · Bayerische Zugspitzbahn · BeNEX · Borkumer Kleinbahn · Deutsche Bahn (DB) · DB Schenker Rail (DB) · eurobahn · Harzer Schmalspurbahnen (HSB) · Metronom Eisenbahngesellschaft · Netinera · NiedersachsenBahn · NordWestBahn · Rail4chem · Rurtalbahn · Süd-Thüringen-Bahn · trans regio · Vogtlandbahn · Westfalenbahn
Estland: CoalTerminalTrans (CTT) · Edelaraudtee · Eesti Raudtee (EVR) · Elektriraudtee · GoRail
Finland: VR-Yhtymä (VR)
Frankrijk: Chemins de fer de Provence (CP) · Régie Autonome des Transports Parisiens (RATP) · Société nationale des chemins de fer français (SNCF)
Georgië: Sakartuelos Rkinigsa (SR)
Griekenland: Organismos Sidirodromon Ellados (OSE)
Hongarije: Győr-Sopron-Ebenfurti Vasút (GySEV) · Budapesti Helyiérdekű Vasút (BHÉV) · Magyar Államvasutak (MÁV)
Ierland: Dublin Area Rapid Transit (DART) · Iarnród Éireann (IÉ)
Italië: Arenaways · Nuovo Trasporto Viaggiatori (NTV) · Societá Automobilistica Dolomiti (SAD) · Trenitalia (FS)
Kazachstan: Kazakstan Temir Zholy (KTZ)
Kosovo: Trainkos
Kroatië: Hrvatske željeznice (HŽ)
Letland: Baltijas Ekspresis (BE) · Baltijas Tranzita Serviss (BTS) · Latvijas Dzelzcels (LDZ)
Litouwen: Lietuvos Geležinkeliai (LG)
Luxemburg: Chemins de fer luxembourgeois (CFL) · CFL Cargo
Macedonië: Makedonski Zeleznici (MZ)
Moldavië: Calea Ferata din Moldova (CFM)
Montenegro: Zeljeznica Crne Gore a.d. Podgorica (ZCG)
Nederland: Arriva · Breng · Connexxion · DB Schenker Rail (DB) · ERS Railways · Nederlandse Spoorwegen (NS) · NS Hispeed · Husa · Syntus · Veolia Transport
Noorwegen: Norges Statsbaner (NSB) · CargoNet · Malmtrafikk (MTAB) / (MTAS) · Flytoget
Oekraïne: Ukrzaliznytsia/Укрзалізниця (UZ)/(УЗ)
Oostenrijk: Österreichische Bundesbahnen (ÖBB) · Graz-Köflacher Eisenbahn (GKE) · Steiermärkische Landesbahnen (StLB) · Westbahn · Wiener Lokalbahnen (WLB)
Polen: Polskie Koleje Państwowe (PKP) · Koleje Mazowieckie (KM) · Przewozy Regionalne (PR) · Szybka Kolej Miejska w Trójmieście (SKM) · Szybka Kolej Miejska w Warszawie (SKM) · Koleje Dolnośląskie
Portugal: Comboios de Portugal (CP) · Fertagus · Takargo (TK)
Roemenië: Căile Ferate Române (CFR) · DB Schenker Rail Romania (DB)
Rusland: Rossiejskieje zjeleznye dorogi (RŽjD)
Servië: Železnice Srbije (ŽS) · Termo Elektrana Nikola Tesla (TENT) · Kombinovani Prevoz (KP)
Slovenië: Slovenske železnice (SŽ)
Slowakije: Železnice Slovenskej Republiky (ŽSR) · RegioJet (RJ)
Spanje: Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles (RENFE) · EuskoTren · Ferrocarriles de Vía Estrecha · Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana · Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya
Tsjechië: České Dráhy (ČD) · LEO Express
Turkije: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD)
Verenigd Koninkrijk: Arriva Trains Wales · c2c · Chiltern Railways · DB Schenker Rail (DB) · Eurostar · First Capital Connect · First Great Western · First ScotRail · Freightliner · Gatwick Express · London Midland · London Overground · Merseyrail · National Express East Coast · National Express East Anglia · New Southern Railway · Northern Rail · Southeastern · South West Trains · TransPennine Express · Virgin Trains
Wit-Rusland: Belaroeskaja Tsjyhoenka/Беларуская Чыгунка (BTsj)/(БЧ)
Zweden: Statens Järnvägar (SJ) · Green Cargo · Malmtrafikk (MTAB) / (MTAS) · Hector Rail · Storstockholms Lokaltrafik (SL)
Zwitserland: Appenzeller Bahnen (AB) · BLS AG (BLS) · Crossrail · Matterhorn Gotthard Bahn (MGB) · Rhätische Bahn (RhB) · Zwitserse federale spoorwegen (SBB/CFF/FFS) · Südostbahn (SOB) · Thurbo · Treni Regionali Ticino Lombardia (TILO) · Zentralbahn (ZB)