Treinstel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nederlands elektrisch treinstel Plan T
Belgisch dieselhydraulisch treinstel reeks 41

Een treinstel is een vaste combinatie van rijtuigen (bakken in het spoorjargon) met eigen aandrijving en twee stuurstanden. Treinstellen kunnen bij het eindstation gemakkelijk kopmaken (van richting veranderen). Doordat elk van de stellen eigen aandrijfkracht heeft, kunnen de technische installaties onder de rijtuigbakken verdeeld worden. Bij sommige treinstellen is de aandrijving verdeeld over het hele treinstel (zoals bij de Nederlandse Plan V en de Belgische AM73) en bij andere (zoals de driedelige Koploper) in één rijtuig.

Vaak (maar niet altijd) zijn treinstellen voorzien van automatische koppelingen (zoals Scharfenbergkoppelingen) met elektrische en pneumatische verbindingen, die het mogelijk maken twee of meer stellen in treinschakeling te laten rijden, waarbij alle functies identiek vanuit één machinistencabine worden uitgevoerd. Dit is overigens ook mogelijk met orthodoxe koppelingen, maar door de dan benodigde extra snoeren en luchtslangen is dat minder eenvoudig. Dankzij de vlotte koppeling en ontkoppeling kan voor en na het spitsuur de treinlengte worden aangepast aan de drukte. Bovendien bestaat de mogelijkheid dat aantal treinstellen op een deel van het traject gecombineerd als één trein rijden (in Nederland bijvoorbeeld zijn er de vertakkingen Groningen / Leeuwarden, Den Haag Centraal / Rotterdam Centraal en Maastricht / Heerlen (Intercity's) en Breda / Tiel (Sprinters)). Met een traditionele trein is dat veel minder eenvoudig.

Treinstellen kunnen worden aangedreven door dieselmotoren (dieselhydraulisch of dieselmechanisch treinstel), met elektromotoren (elektrisch treinstel) of met een combinatie van beide (dieselelektrisch).

Lichte (diesel)treinstellen worden ook wel light trains genoemd.

Als een treinstel uit maar één rijtuig bestaat wordt het een motorrijtuig genoemd.

De Nederlandse materieeltypes DD-AR en IRM zijn niet uitgevoerd als treinstel, maar als treinstam. Deze treinstammen hebben wel net als treinstellen automatische koppelingen waardoor in treinschakeling gereden kan worden.

De motoren van een treinstel bevinden zich in een of meer van de rijtuigen. Vaak zijn ze nauwelijks zichtbaar. Bij een elektrisch treinstel zijn het niet noodzakelijk de rijtuigen met de stroomafnemers, zie bijvoorbeeld Dubbeldeks interregiomaterieel#VIRM-2/3.

Belgische treinstellen[bewerken]

  • Klassiek motorstel: 2-delig elektrisch treinstel
  • AM75 (Varkensneus): 4-delig elektrisch treinstel
  • AM80 (Break): 3-delig elektrisch treinstel (was oorspronkelijk 2-delig)
  • AM86 (Duikbril): 2-delig elektrisch treinstel
  • AM96 (Dmt): 3-delig elektrisch treinstel
  • AM08 (Desiro): nieuw 3-delig elektrisch treinstel
  • Reeks 41 (Buskes): 2-delig dieselhydraulisch treinstel.

Nederlandse treinstellen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van Nederlands rollend materieel

Zie ook[bewerken]

Tweede betekenis[bewerken]

Met een treinstel wordt in kringen van spoorenthousiasten ook wel bedoeld een liefdespaar waarvan beide personen bij "het spoor" werken of elkaar in de trein ontmoet hebben.