Hogesnelheidstrein

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor de infrastructuur voor de hogesnelheidstrein: zie hogesnelheidslijn.
Hogesnelheidstrein
TGV 4405 en ICE International 4654 op Frankfurt am Main Hbf
TGV 4405 en ICE International 4654 op Frankfurt am Main Hbf
Aandrijving elektromotor
Periode vanaf 1964
Snelheid 200-360 km/h
Beschikbaarheid openbaar vervoer
Infrastructuur spoorweg
Doelgroep nationaal of internationaal
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
Sinkansen serie 0 ~ N700
JR-Maglev MLX01-2

Een hogesnelheidstrein, afgekort hst, is een trein die geschikt is voor dienstsnelheden van 200 km/h en hoger, tot maximaal 360 km/h (wanneer de AGV in Italië in gebruik wordt genomen). De topsnelheid van hogesnelheidstreinen ligt nog een stuk hoger; de Franse TGV heeft op 3 april 2007 een snelheidsrecord gevestigd van 574,8 km/h.[1][2] De meeste hogesnelheidstreinen rijden in dienstregeling 250-320 km/h, terwijl gewone Europese Intercity-treinen snelheden halen van maximaal 130 tot 200 km/h.

Lijnen[bewerken]

Hogesnelheidstreinen halen hun hoge snelheden alleen op speciaal daarvoor bestemde hogesnelheidslijnen. Meestal gaat het om nieuw aangelegde lijnen; soms worden bestaande lijnen aangepast. In tegenstelling tot bijvoorbeeld een magneetzweeftrein, kan een hogesnelheidstrein ook op reguliere sporen rijden, zij het met aangepaste snelheid.

Een methode om treinen op bestaande, bochtige trajecten toch hoge(re) snelheden te laten behalen is het toepassen van kantelbaktreinen zoals de Duitse ICE-T en ICE-TD en de Italiaanse Pendolino. Meestal halen zulke treinen echter geen snelheden boven de 200 km/h.

Soorten[bewerken]

Er zijn over de wereld diverse typen hogesnelheidstreinen. De belangrijkste soorten in Europa zijn:

  • De door Alstom gebouwde Franse TGV's en daarvan afgeleide typen, waaronder de Thalys, de Eurostar en de eerste generatie AVE, de Spaanse hogesnelheidstrein.
  • De door Siemens gebouwde Duitse ICE's en de daarvan afgeleide Velaro, waaronder de nieuwste generatie van de Spaanse AVE.
  • De Italiaanse Eurostar Italia. Deze merknaam wordt zowel gebruikt voor ETR-hogesnelheidsmateriaal als voor Pendolino-kantelbaktreinen.
  • Een tussenvorm die niet de maximale snelheid haalt op de HSL maar aangepast is voor de meer regionale treindiensten. Voorbeelden hiervan is de Javelin en de mislukte V250. Voor de Avant en Alvia treindiensten in Spanje worden de treintypes 104, 114, 120, 121 en 130 gebruikt.[3]
  • De Zweedse X2000-treinen (Snabbtåg) van SJ AB, de Zweedse hogesnelheidstrein uitgevoerd met de kantelbaktechniek.

Buiten Europa kent vooral Japan een uitgebreid netwerk van hogesnelheidstreinen, de zogenaamde Shinkansen (tot 300 km/h). In het noordoosten van de VS rijdt de Acela, een kantelbaktrein die op een aangepaste spoorlijn snelheden haalt tot 240 km/h.

Geluid[bewerken]

Een hogesnelheidstrein hoeft met zijn wielen niet meer rolgeluid te produceren dan een gewone trein. Doordat hij harder rijdt zal de geluidsproductie toch hoger zijn. Ook moeten de wielen van een hogesnelheidstrein vanwege het rijgedrag goed rond zijn. Vanaf snelheden van 200 kilometer per uur gaat het aerodynamisch geluid van een hogesnelheidstrein een belangrijke rol spelen. Dit geluid wordt vooral gegenereerd door de stroomafnemer die bovenop het dak van de trein zit. Deze hoge geluidsbron maakt geluidsschermen langs de baan nodig, zodat de inpassing van dergelijke spoorlijnen in dichtbebouwde gebieden moeilijk is.

Magneetzweeftrein[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Magneetzweeftrein voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een alternatief voor de traditionele hogesnelheidstrein is de magneetzweeftrein, waarmee kruissnelheden van meer dan 500 km/h mogelijk zijn (tot potentieel 6400 km/h in een vacuümgezogen tunnel). Het voertuig zweeft 10 millimeter boven een speciale baan door middel van een magneetveld. De hoogste snelheid (581 km/h) werd in 2003 door een magneetzweeftrein van Shinkansen gehaald.

Ongeluk[bewerken]

De hogesnelheidstrein vernoemd naar Wilhelm Conrad Röntgen verongelukte in 1998, zie ICE-ongeluk in Eschede.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Associated Press. "TGV breaks train speed record", CNN, 3-4-2007. Geraadpleegd op 10-1-2008.
  2. Filmfragment vanuit de trein (zonder commentaar) op RTL Nieuws.
  3. zie Engelse lijst [1]