Tramtrein

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De A32-tram van Bombardier is toegelaten op het Nederlandse spoorwegnet

Een tramtrein is een benaming voor spoorvoertuigen die zowel gebruikmaken van trein- als tramsporen. Dit materieel heeft daarom treinbeheersing en kan rijden op de lage bovenleidingspanning voor trams en de hogere spanning voor treinen. Zie ook het verschil tussen trein- en tramspoor. Het begrip is oorspronkelijk afkomstig uit Frankrijk, daar spreekt men van een tram-train. Het systeem wordt beschouwd als een vorm van lightrail.

Karlsruher Modell[bewerken]

In Duitsland wordt dit principe het Karlsruher Modell genoemd. Karlsruhe was op 25 september 1992 de eerste stad waar het tram- en spoorwegnet aan elkaar gekoppeld werden en Stadtbahn-lijn 4 (toen nog B) werd geopend tussen het centrum van Karlsruhe naar het 30 kilometer verder gelegen Bretten. Het aantal reizigers nam sterk toe. Inmiddels is het tram-train net uitgegroeid tot bijna 500 kilometer en komen de geel-rode trams ook in de centra van Heilbronn, Wörth, Bad Wildbad en Freudenstadt. De langste tramlijn is de S4 AchernKarlsruhe – Heilbronn met een lengte van 130 km. Het Karlsruher Modell is vanaf het begin een voorbeeld voor veel andere stedelijke gebieden. De belangrijkste reden voor het succes is dat reizigers niet meer hoeven over te stappen om vanuit omligende plaatsen in het stadscentrum te komen. Bovendien kunnen er extra haltes worden aangelegd, omdat trams sneller optrekken en remmen dan treinen. Daar komt bij dat het Karlsruher modell zeer betrouwbaar en veilig is gebleken.

Saarbrücken heeft sinds 1997 het voorbeeld opgevolgd met de Saarbahn. Chemnitz heeft met de stadtbahn Chemnitz-Stollberg een eigen tram-trein systeem ontwikkeld. In Kassel is in 2005 de 'RegioTram' gaan rijden. Nordhausen in de Harz heeft een bijzonder tram-treinsysteem: de elektrische trams uit de stad rijden vanaf het Hauptbahnhof met een dieselaggregaat verder over de niet-geëlektrificeerde sporen van de Harzer Smalspurbahn (HSB).

Sinds 2010 rijdt er in Mulhouse een tram-train, en in Straatsburg gaat een tram-trein rijden. In andere landen wordt ook gewerkt aan vergelijkbaar railgebonden OV. Deze nieuwe systemen worden ook wel aangeduid als de tweede generatie tram-trein.

Nederland[bewerken]

De geplande RijnGouwelijn tussen Leiden, Alphen aan den Rijn en Gouda was een voorbeeld van tram-train. Tussen Gouda en Alphen werd op proef met A32-tramstellen van Bombardier gereden.

In Groningen zijn er plannen voor een tram-train (RegioTram), evenals tussen het Belgische Hasselt en Maastricht. Ook het Kamperlijntje is in beeld voor tram-train.

In de Stadsregio Arnhem Nijmegen bestaan ideeën voor een experimentele tram-trainlijn vanaf Nijmegen Heyendaal over bestaand treinspoor naar het Nijmeegse hoofdstation en vervolgens via een stadstracé via het Centrum (mogelijk de Waalkade), naar Bemmel. Een tracé van Bemmel via Huissen naar Arnhem is nog in studie.

België[bewerken]

In België wordt de invoering van het systeem in overweging genomen. Dit zou onder andere gebeuren in Limburg, in het kader van het Spartacusplan. In België bleek het niet wenselijk om de sneltram gebruik te laten maken van de huidige spoorlijn 34. Op spoorlijn 20 zal dit wel het geval zijn, zodat er hier sprake is van een tramtrein. Voor het veilig combineren van goederenvervoer met de trams zal er ERTMS niveau 1 gebruikt worden. De nodige sneltrams dienen dus ERTMS-compatibel te zijn en zullen dus per definties tramtreinen zijn.

Ook is er in mei 2008 door studiebureau Grontmij een onderzoek gebeurd naar de mogelijke ombouw van huidige of verlaten spoorverbindingen naar lightrail.[1] Dat gebeurde in opdracht van Vlaams minister van Mobiliteit Kathleen Van Brempt. Het zou gaan om voertuigen die korter zijn dan een gewone trein, met een vloer die lager is en de wielen zo gevormd dat ze zowel op tram- als op treinsporen kunnen rijden. Drie mogelijkheden werden in de studie opgenomen. Het traject Gent - Maldegem, het traject Zeebrugge - Brugge - Torhout en het traject Antwerpen-Centraal - Puurs. Het dossier Antwerpen-Puurs is het verst gevorderd. Er is echter nog geen budget voorzien.

Tramtreinvoertuigen[bewerken]

Producent Product Steden/Bedrjf
Alstom Citadis Dualis Nantes, Lyon, Straatsburg
Bombardier Flexity Link Saarbrücken
A32 tram Sneltram van Stockholm
Siemens Avanto Parijs, Mulhouse

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties