Lightrail

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Lightrailvoertuig van HTM voor RandstadRail.

Lightrail is een verzamelnaam van spoorvervoersystemen die zich ergens tussen trein, tram en metro in bevinden: sneller dan een tram, lichter en goedkoper dan een trein.

Hoewel de term doet vermoeden dat het een compleet nieuw vervoersysteem is, bestonden er in vroeger tijden ook al railvoertuigen die trein noch tram waren, zoals interlokale trams (bijvoorbeeld de Blauwe Tram), lokaalspoorwegen en interurbans in de Verenigde Staten van Amerika. In de afgelopen decennia zijn de meeste hiervan verdwenen, hoewel in Zwitserland nog veel oude spoorlijntjes te vinden zijn met het karakter van een interlokale tramlijn of lokaalspoorweg. Dit soort netwerken zijn weer in opkomst, met name in stedelijke gebieden, en worden tegenwoordig vaak met lightrail aangeduid.

Inhoud

[bewerken] Soorten

De term lightrail is niet eenduidig en wordt te pas en te onpas gebruikt voor verschillende soorten modern railvervoer. Hoewel er vele uitzonderingen voorkomen, worden lightrailnetwerken algemeen onderverdeeld in drie groepen:

[bewerken] Sneltram

De interlokale tramlijnen of sneltrams (de Duitse variant Stadtbahn wordt hier ook toe gerekend). Dit betreft lange tramverbindingen voor regionaal of voorstedelijk gebruik. Een Nederlands voorbeeld is de Utrechtse sneltram.

[bewerken] Tramtrein

Wanneer spoorvoertuigen op zowel tram als op treinsporen kunnen rijden noemt men dit een tramtrein. De term is oorspronkelijk afkomstig uit Frankrijk maar inmiddels is het concept in heel Europa te vinden, zoals in het Duitse Karlsruhe. Dit wordt het Karlsruher Modell genoemd. Ook in Kassel en Saarbrücken zijn inmiddels soortgelijke systemen ontstaan. Het RandstadRail-project in Nederland kan gezien worden als een Nederlands "tramtrein"-project, hoewel de (fysieke) koppeling met de reguliere spoorwegen is vervallen.

[bewerken] Lichtgewichttrein

De nieuwste generatie lichte en goedkope treinstellen worden ook wel lichtgewichttrein of lightrail genoemd. Omdat dit in feite reguliere treinen zijn plaatst niet iedereen deze vervoersvorm onder de benaming lightrail.

[bewerken] Overig

  • Moderne lagevloerstadstrams zoals de Citadis en de Combino, vooral nieuwe tramnetwerken waar veel vrije baan is toegepast schaart men soms onder lightrail, hoewel dit soort netwerken meestal gewoon als tram worden aangeduid.
  • De term lightrail wordt ook wel gebruikt voor licht en goedkoop gebouwde metrolijnen zoals de Docklands Light Railway in Londen of de VAL-metro in diverse steden in Frankrijk.

Steeds meer vervagen de grenzen tussen tram, trein en metro. Dit maakt het lastig eenduidige definities te geven van al deze soorten railvervoer. In de Oost-Duitse stad Zwickau rijdt bijvoorbeeld een lighttrain type RegioSprinter over de tramsporen het centrum in, wat hem het karakter van een tram of lightrail geeft.

In sommige landen wordt ook wel de term LRT (Light Rapid Transit) gebruikt, waarmee meestal lightrail of een "lichte" metro wordt bedoeld.

[bewerken] Meerjarenplan Lightrail voor Nederland

De planontwikkelingen van sommige Nederlandse lightrail projecten loopt al meer dan 15 jaar. Met uitzondering van één project is de overheid tot en met 2008 niet overgegaan tot realisering. De Jonge Veranderaars hebben in november 2008 een eerste stap om verandering en versnelling in dit process op gang te krijgen. Zeven lightrail projecten zijn aan de hand van een vragenlijst ingevuld door 75 experts op een aantal punten (zoals urgentie, kosten/baten, bereikbaarheid regio) beoordeeld. Uit dit onderzoek blijkt dat de aanleg van de tramverbinding Utrecht Centraal naar universiteitscomplex De Uithof als eerste moet worden uitgevoerd. Daarna volgt Kolibri Groningen, HOV-as Arnhem-Nijmegen, RijnGouwelijn, Vertramming ZuidTagent, Zwolle-Kampen, en het Spartacus project Maastricht-Hasselt. Meerdere resulaten zijn terug te lezen in het verslag 'Ranking the LightRail Stars'.[1]

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:


[bewerken] Zie ook

 
Persoonlijke instellingen
Boek maken