Karlsruhe (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Karlsruhe
Stad in Duitsland Vlag van Duitsland
Wapen van Karlsruhe
Karlsruhe (stad)
Karlsruhe (stad)
Situering
Deelstaat Baden-Württemberg
Landkreis Stadtkreis
Regierungsbezirk Karlsruhe
Coördinaten 49° 1' NB, 8° 24' OL
Algemeen
Oppervlakte 173,46 km²
Inwoners (31-12-2012[1]) 296.033 (1707 inw/km²)
Hoogte 115 m
Burgemeester Frank Mentrup (SPD)
Overig
Postcodes 76131–76229
Netnummer 0721
Kenteken KA
Stad 27 stadsdelen
Gemeentenummer 08 2 12 000
Website www.karlsruhe.de
Locatie van Stad Karlsruhe in Stadtkreis
Baden-Württemberg KA (town).svg
Portaal  Portaalicoon   Duitsland
Slot Karlsruhe

Karlsruhe (Nederlands, in onbruik, Karelsrust[2]) is een stad in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg. Karlsruhe is na Stuttgart (circa 65 km ten oosten van Karlsruhe) en Mannheim (circa 55 km ten noorden van Karlsruhe) de op twee na grootste stad in Baden-Württemberg en heeft een oppervlakte van circa 173 km². Karlsruhe telt 296.033 inwoners.[3] Sinds 1950 zetelt in Karlsruhe het zogenaamde Bundesgerichtshof en sinds 1951 het Bundesverfassungsgericht waardoor de stad de bijnaam Residentie van het recht kreeg.

Geschiedenis[bewerken]

Markgraaf Karel III Willem van Baden-Durlach (1679-1738) stichtte de stad op 17 juni 1715 met het leggen van de eerste steen van het Slot Karlsruhe, waarheen hij zijn residentie vanuit Durlach verplaatste. Karlsruhe werd geheel planmatig opgezet: een cirkel van 800m diameter wordt radiaal verdeeld in 32 sectoren. Het zuidelijk deel van de cirkel is volledig ingenomen door de residentie van de markgraaf. De secondaire gebouwen liggen op de radialen en de administratieve gebouwen liggen op de ring. Deze planopstelling weerspiegelt de gedachte van de Renaissance namelijk de ontwikkeling van ideale steden. De radiale organisatie wordt ook wel een panopticon genoemd, een begrip ontwikkeld door Jeremy Bentham.

Als hoofdstad van Baden verrees in 1822 in Karlsruhe het Ständehaus het eerste parlement dat voor dat doel was gebouwd. Drie jaar later werd de voorloper van de huidige Technische Universiteit of Fredericiana opgericht. Het was de vierde technische hogeschool in Europa en de eerste in Duitsland.

Vervoer in Karlsruhe[bewerken]

Het openbaar vervoer in Karlsruhe is jarenlang voorbeeld geweest voor verkeerskundigen in heel Europa vanwege de geslaagde integratie van tram en trein. Vanuit de omliggende voorsteden en dorpen van Karlsruhe kan direct naar het centrumgebied worden doorgereden, waarbij gebruik wordt gemaakt van zowel het spoorwegnet als het bestaande tramnet. Dit zogenaamde 'Karlsruhe model' wordt tegenwoordig met lightrailprojecten in verschillende steden in Europa uitgevoerd, bijvoorbeeld RandstadRail tussen Den Haag en Rotterdam.

Er lopen drie Bundesautobahnen bij Karlsruhe, langs de oostkant loopt de BAB 5, vanuit het westen komt de BAB 65 en vanuit het oosten komt de BAB 8. Verder lopen de B3, B10 en de B36 door Karlsruhe.

De luchthaven van Karlsruhe is de Flughafen Karlsruhe/Baden-Baden, een voormalige Canadese luchtmachtbasis die in 1995 in gebruik werd genomen voor de burgerluchtvaart.

Kunst en cultuur[bewerken]

Musea[bewerken]

Stadsindeling[bewerken]

  • 01 Innenstadt-Ost
    • 011 Nordöstlicher Teil
    • 012 Südwestlicher Teil
  • 02 Innenstadt-West
    • 021 Östlicher Teil
    • 022 Westlicher Teil
  • 03 Südstadt
    • 031 Nordöstlicher Teil
    • 032 Südlicher Teil
    • 033 Östlicher Teil
  • 04 Südweststadt
    • 041 Östlicher Teil
    • 042 Mittlerer Teil
    • 043 Beiertheimer Feld
  • 05 Weststadt
    • 051 Mittlerer Teil
    • 052 Südlicher Teil
  • 06 Nordweststadt
    • 061 Alter Flugplatz
    • 062 Binsenschlauch
    • 063 Lange Richtstatt
    • 064 Rennbuckel
  • 07 Oststadt
    • 071 Nördlicher Teil
    • 072 Südlicher Teil
    • 073 Westlicher Teil
  • 08 Mühlburg
    • 081 Alt-Mühlburg
    • 082 Weingärtensiedlung
    • 083 Rheinhafen
    • 084 Mühlburger Feld
  • 09 Daxlanden
    • 091 Alt-Daxlanden
    • 092 Neu-Daxlanden
    • 093 Daxlanden-Ost
    • 094 Rheinstrandsiedlung
  • 10 Knielingen
    • 101 Alt-Knielingen
    • 102 Neu-Knielingen
  • 11 Grünwinkel
    • 111 Alt-Grünwinkel
    • 112 Hardecksiedlung
    • 113 Albsiedlung
    • 114 Alte Heidenstückersiedlung
    • 115 Neue Heidenstückersiedlung
  • 12 Oberreut
    • 121 Feldlage
    • 122 Waldlage

Media[bewerken]

In Karlsruhe verschijnt sinds 1946 het dagblad Badische Neueste Nachrichten.

Onderwijs[bewerken]

Karlsruhe bevat een Europese school.

Geboren[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (de) Statistisches Bundesamt – Gemeinden in Deutschland mit Bevölkerung am 31.12.2012 (XLS-Datei; 4,0 MB) (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011)
  2. (nl) Handelingen van het negende Nederlandsch Letterkundig Congress. Citaat: en in mijn jeugd vond men in onze koeranten den zetel van den groothertog van Baden nooit anders genoemd dan Karelsrust.
  3. (de) Statistisches Bundesamt – Gemeinden in Deutschland mit Bevölkerung am 31.12.2012 (XLS-Datei; 4,0 MB) (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011)