Gemeentenummer
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Het gemeentenummer is een uniek nummer dat gemeenten in verschillende landen zoals Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland krijgen ter identificatie voor bijvoorbeeld statistisch onderzoek.
Naast het gemeentenummer bestaan er ook andere nomenclatuur voor de afgrenzing van gebieden, zoals de postcode en NUTS-code. In Nederland is ook een COROP-gebied als afbakening van een statistische eenheid bekend.
Inhoud |
[bewerken] Nederland
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kent unieke codenummers toe aan gemeenten in Nederland. Bij het opstarten van de codenummers lagen de gemeenten met een bepaalde codeserie in één provincie, maar tegenwoordig speelt bij het toekennen van nieuwe nummers de provincie geen rol meer.
[bewerken] Opbouw
Het codenummer bestaat uit vier cijfers, inclusief eventuele voorloopnullen (de code van de gemeente Eindhoven is bijvoorbeeld 0772, niet 772). Ook gemeenten die na een gemeentelijke herindeling hebben opgehouden te bestaan, hebben een nummer. Wanneer bij een herindeling een gemeentenaam gehandhaafd blijft dan houdt deze zijn nummer.
[bewerken] Voorbeelden
- Het allereerste codenummer voor een gemeente is toegekend aan de voormalige gemeente Adorp en was 0001.
- De code voor de gemeente Aalten is 0197;
- De code voor de gemeente Aalburg is 0738;
- De voormalige gemeente Zuidbroek in Groningen heeft het nummer 1240.
- De fusiegemeente Aa en Hunze heeft de CBS-code 1680.
- De fusiegemeente Zwartewaterland heeft het nummer 1896 toegekend gekregen.
[bewerken] België
De NIS-code (Frans:code INS) is een alfanumerieke code voor onder andere gemeenten die toegepast wordt voor statistische verwerkingen in België. Deze code werd in het midden van de jaren '60 ontwikkeld door het Nationaal Instituut voor de Statistiek (NIS) en ze werd voor het eerst gebruikt tijdens de volkstelling van 1970.
[bewerken] Opbouw
De NIS-code bestaat uit 5 cijfers:
- het eerste cijfer geeft de provincie aan waartoe de gemeente behoort
- het tweede cijfer geeft het arrondissement binnen deze provincie aan waartoe de gemeente behoort
- de laatste drie cijfers geven de unieke code van de gemeente binnen het arrondissement aan
[bewerken] Uitzondering
- De gemeenten binnen de oude provincie Brabant waar het eerste cijfer sinds 1995 niet meer de provincie aangeeft maar de twee eerste cijfers het arrondissement aanduiden.
[bewerken] Fusies
- Fusiegemeenten met een nieuwe naam kregen een nieuwe NIS-code toegewezen met een volgnummer volgend op het laatste nummer in de lijst van gemeenten per arrondissement.
- Gemeenten die door de fusie van Belgische gemeenten hun zelfstandigheid verloren en deelgemeenten werden, verloren ook hun NIS-code. Per fusiegemeente bleef er maar 1 NIS-code over. Tegelijkertijd werd de opbouw van de codering van de NIS-sectoren aangepast. Er werd per deelgemeente een letter toegevoegd na de NIS-code van de fusiegemeente om aan te geven tot welke deelgemeente een bepaalde sector behoort.
- Het arrondissement Brussel-Randgemeenten dat in 1971 opging in het arrondissement Halle-Vilvoorde verloor zijn code door de fusie. De gemeenten binnen dit arrondissement die een code 22XXX hadden kregen een nieuwe NIS-code toegewezen binnen het arrondissement Halle-Vilvoorde (23YYY).
[bewerken] Voorbeelden
73032
- 7 Provincie Limburg
- 3 Arrondissement Tongeren
- 032 Gemeente Hoeselt
61012
- 6 Provincie Luik
- 1 Arrondissement Hoei
- 012 Gemeente Clavier
23105
- 23 Arrondissement Halle-Vilvoorde
- 105 Gemeente Affligem (nieuwe gemeentenaam zodat het nummer niet meer overeenkomt met de alfabetische plaats)
71022E
- 7 Provincie Limburg
- 1 Arrondissement Hasselt
- 022 Fusiegemeente Hasselt
- E Deelgemeente Stokrooie (oude code voor de fusies: 71056)
[bewerken] Duitsland
Het gemeentenummer (Duits: Amtliche Gemeindeschlüssel) is een nummer ter identificatie van zelfstandig bestuurde gemeenten of gemeindefreier Gebiete.
[bewerken] Opbouw
Het gemeentenummer bestaat uit 8 cijfers en wordt als volgt samengesteld:
De eerste 2 cijfers betreffen de deelstaat (Bundesland), het derde cijfer de Regierungsbezirk, het vierde en vijfde cijfer beduiden de Stadtkreis ("kreisfreie" stad), en de 6e tot 8e cijfer de code van de gemeente.
[bewerken] Voorbeelden
08 1 11 000 = Stuttgart
- 08 Baden-Württemberg
- 1 Regierungsbezirk Stuttgart
- 11 Stadtkreis Stuttgart
- 000 (Stuttgart heeft als Stadtkreis geen verdere gemeentenummer)
15 3 52 002 = Aschersleben
- 15 Sachsen-Anhalt
- 3 Regierungsbezirk Magdeburg
- 52 Landkreis Aschersleben-Staßfurt
- 002 Stadt Aschersleben
12 0 64 340 = Neuhardenberg
- 12 Brandenburg
- 0 (in Brandenburg is er geen Regierungsbezirk)
- 64 Landkreis Märkisch-Oderland
- 340 Gemeinde Neuhardenberg
[bewerken] Codering van de deelstaten van Duitsland
- 01 Sleeswijk-Holstein
- 02 Hamburg
- 03 Nedersaksen
- 04 Bremen
- 05 Noord-Rijnland-Westfalen
- 06 Hessen
- 07 Rijnland-Palts
- 08 Baden-Württemberg
- 09 Beieren
- 10 Saarland
- 11 Berlijn
- 12 Brandenburg
- 13 Mecklenburg-Voor-Pommeren
- 14 Saksen
- 15 Saksen-Anhalt
- 16 Thüringen
[bewerken] Frankrijk
[bewerken] Opbouw
De gemeentecode van Frankrijk, in het Frans aangeduid met Code INSEE, is officieel opgebouwd uit 8 cijfers en drie spaties. Er is echter een populaire, versimpelde code met vijf cijfers zonder spaties. Voor het moederland bestaat deze uit het tweecijferige departementnummer (bijv. 83 voor het departement Var) gevolgd door een driecijferige volgcode. Voor de overzeese departementen worden de eerste drie cijfers gebruikt om het overzees gebiedsdeel aan te duiden gevolgd door een tweecijferige volgcode.
[bewerken] Voorbeelden
72001: Aigné
- 72: departement Sarthe
- 001: gemeente Aigné
83119: Saint-Tropez
- 83: departement Var
- 119: gemeente Saint-Tropez
97401: Les Avirons
- 974: departement Réunion
- 01: gemeente Les Avirons
97127: Saint-Martin
- 971: departement Martinique
- 27: gemeente Saint-Martin
[bewerken] Oostenrijk
[bewerken] Opbouw
De gemeentecode bestaat uit 5 nummers en wordt als volgt samengesteld:
Het eerste nummer geeft de deelstaat weer, het tweede en derde het district en het vierde en vijfde cijfer de gemeente.
[bewerken] Voorbeelden
3 25 21: Rappottenstein
- 3: Neder-Oostenrijk
- 25: District Zwettl
- 21: gemeente Rappottenstein
9 07 01: Wenen-Neubau
[bewerken] Nummering deelstaten van Oostenrijk
- 1 Burgenland
- 2 Karinthië
- 3 Neder-Oostenrijk
- 4 Opper-Oostenrijk
- 5 Salzburg
- 6 Stiermarken
- 7 Tirol
- 8 Vorarlberg
- 9 Wenen
[bewerken] Polen
Het Pools bureau voor statistiek heeft de steden ('miasto'), woiwodschappen, powiats en gemeenten genummerd voor statistische doeleinden.
[bewerken] Zwitserland
Het Zwitserse gemeentenummer wordt ook aangeduid met Code-Nr., GEOSTAT-Nr. of BFS-Nr.. De code wordt vanaf 1986 uitgegeven door het Zwitserse Bundesamt für Statistik.
Voor statistische doeleinden hebben ook enkele gebieden in andere landen een BFS-nummer gekregen. De uitgegeven nummers geven echter geen territoriale aanspraken op de gebieden weer. Zo hebben alle Liechtensteinse gemeenten, enkele gebieden in Duitsland en één in Italië BFS-nummers toebedeeld gekregen.
[bewerken] Opbouw
De nummervolgorde is bepaald aan de hand van de in artikel 1 van de grondwet opgesomde volgorde van de kantons. Per district worden er een aantal nummers toebedeeld beginnend met 1. Per district worden de gemeenten doorgenummerd. Gemeenten in kantons zonder districten worden alfabetisch doorgenummerd. Het nummer bestaat uit maximaal vier cijfers.
Uitzonderingen op deze regels, zijn veranderingen van na 1986.
[bewerken] Nummervolgorde
- Zürich: 0001-0261
- Bern: 0301-0996
- Luzern: 1001-1150
- Uri: 1201-1220
- Schwyz: 1301-1375
- Obwalden: 1401-1407
- Nidwalden: 1501-1511
- Glarus: 1601-1629
- Zug: 1701-1711
- Fribourg: 2001-2336
- Solothurn: 2401-2622
- Bazel-Stad: 2701-2703
- Bazel-Landschap: 2761-2895
- Schaffhausen: 2901-2974
- Appenzell Ausserrhoden: 3001-3038
- Appenzell Innerrhoden: 3101-3111
- Sankt Gallen: 3201-3444
- Graubünden: 3501-3987
- Aargau: 4001-4323
- Thurgau: 4401-4951
- Ticino: 5001-5322
- Vaud: 5401-5939
- Wallis: 6001-6300
- Neuchâtel: 6401-6511
- Genève: 6601-6645
- Jura: 6701-6806
[bewerken] Voorbeelden
Kanton Zürich
- district Affoltern: BFS-Nr. 0001 t/m 0014
- Gemeente Aeugst am Albis: BFS-Nr. 0001
- Gemeente Affoltern am Albis: BFS-Nr. 0002
- Gemeinde Wettswil am Albis: BFS-Nr. 0014
- district Andelfingen: BFS-Nr. 0021 t/m 0044
- Gemeente Adlikon: BFS-Nr. 0021
- Gemeente Benken: BFS-Nr. 0022
- Gemeente Waltalingen: BFS-Nr. 0044
Kanton Bern
- district Aarberg: Code-Nr. 0301 t/m 0312
- Gemeente Aarberg: Code-Nr. 0301
[bewerken] Speciale gebieden
Tussen de diverse kantons en districten zijn nummers vrij gelaten om een zekere flexibiliteit in het systeem te kunnen behouden.
Gebieden met een speciale status zijn:
- Kommunanzen, wat onbewoonde gebieden zijn, die door meerdere gemeenten worden bestuurd;
- Arealen buiten de politieke gemeenten in Zwitserland (één gebied);
- Meren (deze hebben pseudo-gemeentenummers tussen 9040 en 9757);
- Buitenlandse gebieden die in de GEOSTAT-database zijn opgenomen. Deze hebben zodoende een Zwitsers gemeentenummer toegewezen gekregen:
- de gemeente Konstanz (Duitsland) heeft BFS-Nr. 7111;
- de Duitse enclave Büsingen heeft BFS-Nr. 7101;
- de Italiaanse enclave Campione d'Italia heeft BFS-Nr. 7301 voor het landgedeelte en 7302 voor het watergebied;
- de gemeenten van het Vorstendom Liechtenstein: Vaduz (BFS-Nr. 7001), Triesen (BFS-Nr. 7002), Balzers (BFS-Nr. 7003), Triesenberg (BFS-Nr. 7004), Schaan (BFS-Nr. 7005), Planken (BFS-Nr. 7006), Eschen (BFS-Nr. 7007), Mauren (BFS-Nr. 7008), Gamprin (BFS-Nr. 7009), Ruggell (BFS-Nr. 7010) en Schellenberg (BFS-Nr. 7011).