Bern (kanton)

Kanton Bern
Canton de Berne

Kanton in Zwitserland
(Details)
Algemeen
Oppervlakte	5959 km²
Inwoners (31-12-2009)	974.235 (159 inw/km²)
Hoofdplaats	Bern
Politiek
Lid Zwitsers Eedgenootschap sinds	1353
Overig
Afkorting/kenteken	BE
Talen	Duits, Frans
Website	Kanton Bern
Detailkaart
Districten van kanton Bern
Portaal    Zwitserland

Bern is een kanton in het midden van Zwitserland.

Duits: Bern; Frans: Berne; Italiaans: Berna; Reto-Romaans: Berna.

Het gelijknamige Bern is de hoofdstad van het kanton en tevens de bondsstad van Zwitserland.

De inwoners van het kanton zijn hoofdzakelijk gereformeerd.

Geografie

Het Kanton Bern grenst (met de klok mee) aan: Jura, Solothurn, Aargau, Luzern, Obwalden, Nidwalden, nog een enclave van Obwalden binnen het gebied van Nidwalden, Uri, Wallis, Vaud, Fribourg en Neuchâtel. Kanton Bern ligt dus midden in Zwitserland (wordt door geen ander land begrensd).

In het noorden van het kanton ligt de Berner Jura (het Franstalige deel) met als hoofdstad Moutier.

Reliëf

In het zuiden van het kanton is er duidelijk meer reliëf: het hooggebergte van de Berner Alpen. Het hoogste punt binnen het kanton is de Finsteraarhorn met 4274 meter.

Bekende toppen:

• Breithorn
• Dammastock
• Eiger
• Faulhorn
• Jungfrau
• Mönch
• Schreckhorn
• Wetterhorn
• Wildstrubel

Belangrijke meren

• Meer van Biel
• Meer van Brienz
• Meer van Thun
• Wohlenmeer

Natuurkundige gebergten en streken

• Alpen
• Jura
• Berner Alpen
• Emmental
• Middenland
• Simmendal

Talen

Bern is grotendeels Duitstalig. In het noordwesten spreekt men in enkele gemeenten Frans in de Berner Jura.

Moedertaal (2003):

• Duits: 83,8%
• Frans: 7,8%
• Italiaans: 2,8%
• andere talen: 5,6%

12,3% van de bevolking van het kanton heeft geen Zwitsers paspoort (2002).

Plaatsen en gebieden

Zie ook lijst van gemeentes in kanton Bern

Belangrijkste plaatsen in kanton Bern (2002):

• Bern, 122.707 inwoners
• Biel/Bienne, 50.210 inwoners
• Thun, 40.597 inwoners
• Köniz, 36.993 inwoners
• Ostermundigen, 15.220 inwoners
• Burgdorf, 14.672 inwoners
• Steffisburg, 14.667 inwoners
• Langenthal, 14.443 inwoners
• Muri bei Bern, 12.394 inwoners
• Spiez, 12.031 inwoners
• Worb, 11.033 inwoners
• Ittigen, 10.817 inwoners
• Lyss, 10.817 inwoners
• Münsingen, 10.727 inwoners

Wintersportplaatsen in Bern zijn o.a. Wengen, Adelboden en Gstaad

Transport

Er is een internationale luchthaven in hoofdstad Bern. Verder is er een goed netwerk van spoorwegen, rivieren (Saane en Aare) en verharde wegen. Belangrijke wegen zijn de A1 en de A6.

Toerisme

De oude binnenstad van Bern is een werelderfgoed. De grootste verzameling van werken van Paul Klee bevindt zich in Bern. Rondom de meren zijn mogelijkheden voor ontspanning, op de meren voor de watersport. Het Berner Oberland heeft mogelijkheden voor wintersport en wandelingen.

Districten

Op 1 januari 2010 heeft er een bestuurlijke herindeling van de districten van het kanton Bern plaatsgevonden. Sinds die tijd is het kanton onderverdeeld in 10 districten (Verwaltungskreis) i.p.v. 26 districten (Amtsbezirk), die op hun beurt weer deel uitmaken van 5 regio's (Verwaltungsregion).

Nieuwe district (Verwaltungskreis)	Hoofdstad	Regio (Verwaltungsregion)	Voormalige districten (Amtsbezirk)
Bern-Mittelland	Ostermundigen	Bern-Mittelland	geheel Bern, Konolfingen, Laupen en Schwarzenburg en delen van Aarberg, Burgdorf, Fraubrunnen en Seftigen
Biel/Bienne	Biel/Bienne	Seeland	geheel Biel en delen van Büren en Nidau
Emmental	Langnau im Emmental	Emmental-Oberaargau	delen van Burgdorf, Signau en Trachselwald
Frutigen-Niedersimmental	Frutigen	Bernese Oberland	geheel Frutigen en delen van Niedersimmental
Interlaken-Oberhasli	Interlaken	Bernese Oberland	geheel Interlaken en Oberhasli
Jura bernois	Courtelary	Jura Bernois	geheel Courtelary, Moutier en La Neuveville
Oberaargau	Wangen an der Aare	Emmental-Oberaargau	geheel Aarwangen en Wangen en een deel van Trachselwald
Obersimmental-Saanen	Saanen	Bernese Oberland	geheel Obersimmental en Saanen
Seeland	Aarberg	Seeland	geheel Erlach en delen van Aarberg, Büren, Fraubrunnen en Nidau
Thun	Thun	Bernese Oberland	geheel Thun en delen van Niedersimmental en Seftigen

Voormalige districten

Van 1994 tot en met 2009 was het kanton Bern onderverdeeld in de volgende districten:

• Aarberg
• Aarwangen
• Bern
• Biel
• Büren
• Burgdorf
• Courtelary
• Erlach
• Fraubrunnen
• Frutigen
• Interlaken
• Konolfingen
• Laupen
• Moutier
• La Neuveville
• Nidau
• Niedersimmental
• Oberhasli
• Obersimmental
• Saanen
• Schwarzenburg
• Seftigen
• Signau
• Thun
• Trachselwald
• Wangen

Geschiedenis

De geschiedenis van het kanton begon met de stichting van de stad door Hertog Berchtold V van Zähringen in 1191. De expansie van de stad begon in de 14 eeuw en in 1353 sloot Bern zich aan bij de Zwitserse Eedgenootschap. In 1415 verovert het samen met de eedgenoten Aargau op de Habsburgers. Tijdens de Bourgondische oorlogen verovert het kanton gebieden in Romandië. In 1528 vindt de reformatie plaats en in 1536 wordt Vaud aan het grondgebied toegevoegd. Het oude Bern gaat tenonder na het uitroepen van de Helvetische Republiek in 1798. Na deze tijd worden Aargau en Vaud onafhankelijke kantons in de nieuwe bondsstaat, waarvan in 1848 de stad Bern tot hoofdstad wordt gekozen. In 1979 scheiden zich de districten Delémont, Porrentruy en Franches-Montagnes af van het kanton om een eigen kanton te vormen: Jura. In 1994 sluit het district Laufental zich aan bij het kanton Basel-Landschaft.

Mediabestanden

Zie de categorie Canton of Bern van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.