Geografie van Zwitserland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Zwitserland kan geografisch verdeeld worden in verschillende zones.

Deze zones worden in Zwitserland algemeen gebruikt om gebieden bestaande uit gelijkvormige kantons en delen van kantons of "landesdelen" aan te geven.

Zwitserse Hoogvlakte (Middenland/Middelland) tussen het Meer van Genève en het Bodenmeer

Verdeling naar landschapstype[bewerken]

Middenland (Zwitserland) of Zwitserse Hoogvlakte[bewerken]

Duits: Mittelland

De Zwitserse Hoogvlakte, ook Middenland of Middelland genoemd, vormt één van de vier landschapstypen van Zwitserland.

Het Middenland ligt tussen de Jura en de Alpen en is de hoogvlakte in Zwitserland. Het bestaat uit vlakke en heuvelachtige gebieden op 400 tot 600 meter hoogte. Het omvat slechts 30% van de totale oppervlakte van Zwitserland, maar hier wonen de meeste Zwitsers (ongeveer 5.000.000 mensen, hetgeen twee derde van de bevolking is) en vinden de meeste economische activiteiten plaats.

Het gebied begint in het zuidwesten bij het Meer van Genève en houdt op in het noordoosten bij het Bodenmeer en de Rijn.

Kantons die geheel in het Middenland liggen zijn Zürich, Thurgau, Schaffhausen en Genève. Overwegend in het Middenland liggen de kantons van Luzern, Aargau, Solothurn, Bern, Fribourg en Vaud. Kleine gedeelten van de kantons Neuchâtel, Zug, Schwyz, Sankt Gallen en Schaffhausen maken ook deel uit van het Middenland.

Jura[bewerken]

De Jura vormt één van de vier landschapstypen van Zwitserland.

In Zwitserland ligt het tussen het Middenland van Zwitserland en Frankrijk. De oostelijke grens is in het kanton Zürich bij Dielsdorf. De hoogste bergen in de Zwitserse Jura zijn Mont Tendre (1679 meter), La Dôle (1677 meter), Chasseron (1607 meter) en Chasseral (1605 meter).

Het bevat 10% van de oppervlakte van Zwitserland. Delen van de volgende kantons liggen in het Jura-gebied: Vaud, Neuchâtel, Jura, Bern, Solothurn, Basel-Landschaft, Aargau en een klein puntje van kanton Zürich.

Alpen[bewerken]

Satellietfoto van de alpen

De Alpen vormen het bekendste deel van de landschapstypen in Zwitserland.

In Zwitserland ligt het gebied tussen het Middenland en Italië. De hoogste berg in dit gedeelte is de Dufourspitze in het kanton Wallis.

Het omvat 50% van de oppervlakte van Zwitserland. De kantons van Wallis, Ticino, Obwalden, Nidwalden, Uri, Glarus, Appenzell Innerrhoden, Appenzell Ausserrhoden en Graubünden liggen geheel in dit gebied. Van de volgende kantons ligt het grootste gedeelte in dit gebied Zug, Uri, Schwyz, Sankt Gallen. Van de volgende kantons ligt maar een klein deel in deze zone Luzern, Bern, Fribourg en Vaud.

Noordwest-Zwitserland[bewerken]

Duits: Nordwestschweiz

Het omvat ongeveer 10% van de oppervlakte van Zwitserland. Het ligt ten noorden van de Jura in Zwitserland. Noordwest-Zwitserland bestaat uit de kantons van Bazel-Stad, Basel-Landschaft en de districten Rheinfelden und Laufenburg in Aargau en Dorneck und Thierstein in Solothurn.

Er bestaan initiatieven (de laatste in 1999) om een nieuw kanton Nordwest-Zwitserland te vormen. Deze zou dan moeten bestaan uit de kantons Bazel-Stad, Basel-Landschaft, Aargau en Solothurn.

Verdeling geografisch[bewerken]

Binnen-Zwitserland[bewerken]

Duits: Innerschweiz, Frans: Suisse primitive

Binnen-Zwitserland bestaat uit de oerkantons Uri, Schwyz, Obwalden en Nidwalden en is de wieg van het Zwitsers Eedgenootschap.

Door de Franstalige Zwitsers wordt deze regio het primitieve Zwitserland genoemd. Hier moet primitief verstaan worden als origineel en is dus niet geringschattend bedoeld.

Centraal-Zwitserland[bewerken]

Duits: Zentralschweiz

Centraal-Zwitserland bevat de kantons Uri, Schwyz, Obwalden, Nidwalden Zug en Luzern.

De reformatie had hier in tegenstelling tot in het Middenland geen kans, zodat de kantons van Centraal-Zwitserland rooms-katholiek gebleven zijn. Daardoor bestond er een duidelijk scheiding tussen het Middenland en Centraal-Zwitserland. Dit werd ook duidelijk bij de omvorming van Zwitserland van een vrij losse statenbond tot de bondsstaat in 1848. Centraal-Zwitserland heeft hiertegen sterke oppositie vertoond, dat uiteindelijk uitmondde in een burgeroorlog in 1847.

Nog altijd is dit gedeelte van Zwitserland sterk conservatief en vormt de kern van Nee-zeggers bij referenda die gaan over meer staatsbemoeienis, integratie van buitenlanders, afwijkingen van de neutraliteitspolitiek en uitbouw van de verzorgingsstaat.

Noordwest-Zwitserland[bewerken]

Duits: Nordwestschweiz

Zie bij de verdeling naar de verschillende landschapstypen.

Noordoost-Zwitserland[bewerken]

Duits: Nordostschweiz

Dit is de regio tussen het Bodenmeer en Graubünden. De volgende kantons (of delen van kantons) behoren tot deze regio Schaffhausen, Thurgau, Sankt Gallen, Appenzell Ausserrhoden, Appenzell Innerrhoden en Glarus. Soms worden bij deze regio ook de kantons van Zürich en Schwyz gerekend.

Het typische landschap in dit gedeelte bestaat uit vlakten rondom het Bodenmeer en de voor-Alpse heuvelruggen.

Oost-Zwitserland[bewerken]

Duits: Ostschweiz

Dit zijn de kantons zoals beschreven bij Noordoost-Zwitserland met het kanton van Graubünden, maar zonder Schwyz. Zürich is facultatief, soms wordt het erbij gerekend, soms ook niet.

Verdeling volgens departement van statistiek[bewerken]

Het Zwitserse departement van statistiek onderscheidt de volgende 7 regio's, waar een strikte scheiding naar kantons wordt gehandhaafd:

Verdeling overig[bewerken]

Merenland (Zwitserland)[bewerken]

Duits: Seeland

Het Merenland in Zwitserland wordt ook wel het Drie-Meren-Land genoemd, en bevat het gebied tussen het Meer van Biel, het Meer van Neuchâtel, het Meer van Murten en het Wohlenmeer. Het was vroeger het stroomgebied van de Aare en het was daar relatief moerassig. Momenteel is dit gebied het vruchtbaarste gebied in Zwitserland en wordt gebruikt voor de groenteteelt.

Espace Midden-Zwitserland[bewerken]

Duits: Espace Mittelland

De Espace Midden-Zwitserland bevat de kantons van Bern, Solothurn, Fribourg, Neuchâtel en Jura, Vaud en Wallis. In principe is dit geen verdeling, maar een organisatie van kantons met als doel de interesses van de kantons te behartigen. De sterkte ligt in de tweetaligheid van de regio en doel is de versterking van de economie in dit gebied. Het is een tegenhanger van de regio rondom de stad Zürich.

Oberland (Bovenland)[bewerken]

Duits: Oberland

Het bovenland wordt meestal gebruikt als aanduiding binnen kantons, bijvoorbeeld het Berner Oberland en duidt het gebied aan, waar de bergen zijn in het kanton. Er is ook een Züricher Oberland en een Freiburger Oberland (in kanton Fribourg).

Unterland (Onderland)[bewerken]

Duits: Unterland

Het onderland is het omgekeerde van bovenland, hetgeen dus betekent dat het hier relatief vlak is. Bijvoorbeeld het Züricher Unterland.