Bern (stad)
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
  |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bern (Duits: Bern; Bernduits: Bärn; Frans: Berne; Italiaans: Berna; Reto-Romaans: Berna) is de bondsstad van Zwitserland en hoofdstad van het kanton Bern. Bern telt 123.466 inwoners (2009) en is daarmee vierde stad van het land na Zürich, Genève en Bazel.
De oude binnenstad van Bern is opgenomen in de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Hoewel er weliswaar al nederzettingen waren, werd de huidige stad Bern gesticht door Hertog Berthold V van Zähringen in 1191. Volgens een sage heet de stad Bern omdat de hertog op deze plaats een beer heeft gedood, de beer is dan ook de mascotte van de stad. Berchthold V bouwde de stad volgens een duidelijk plan, waarbij de stad aan drie zijden omringd werd door de Aare en daarom beter verdedigbaar was. Aan de vierde (westelijke) zijde werd een muur en een toren gebouwd. Aan die kant werd de stad relatief snel verder vergroot. De rand van de stad werd tot 1256 gemarkeerd door de Zytgloggetoren, daarna tot 1345 door de Käfigtoren en tot 1622 door de Christoffelturm. Deze toren stond op de plaats van het huidige centraal station en werd in 1865 afgebroken.
Na het uitsterven van het geslacht van de Zähringer in 1218 werd Bern een vrije stad. Ten slotte bereikte de stad zijn onafhankelijkheid na 2 oorlogen, de eerste in 1298 tegen Fribourg en de Habsburgers en daarna in 1339 tegen de Bourgondiërs. In de tweede oorlog werd Bern ondersteund door de Eedgenoten van Nidwalden, Uri en Schwyz, waarmee het zich in 1323 verbond.
In maart 1990 kwam het in Bern tot ernstige rellen toen ca. 20.000 mensen betoogden tegen Zwitserland als 'snuffelstaat', nadat eerder bekend was geworden dat de overheid van 900.000 burgers en 70 parlementariërs een omvangrijk dossier had aangelegd.
[bewerken] Hoofdstad?
Hoewel Bern de hoofdstad van Zwitserland genoemd wordt, heeft Zwitserland eigenlijk geen hoofdstad. Bern is officieel de Bondsstad. Toen in 1848 de Zwitserse statenbond werd omgevormd tot bondsstaat waren er drie kandidaat-steden om bondsstad te worden. Op 28 november werd Bern verkozen. Zürich, toen al de economisch sterkste stad van Zwitserland, werd, juist om die positie niet nog meer te versterken, niet gekozen. Luzern was de derde kandidaat, maar had als nadeel dat het bij de Sonderbundskrieg bij de afvallige kantons hoorde, iets wat uiteraard niet beloond kon worden.
Voordat Bern de hoofdstad werd, wisselde de bondsregering vanaf 1803 elk jaar, en later elke twee jaar, van de ene Zwitserse stad naar de andere stad.
[bewerken] Geografie
De stad ligt aan de rivier de Aare, oorspronkelijk gebouwd in een bocht van die rivier. De rivier omslingert dan ook een groot deel van de oude binnenstad. De oude binnenstad wordt omringd door de stadsdelen Breitenrain en Lorraine in het noorden, in het oosten Schosshalde en in het zuiden Kirchenfeld. Deze delen worden met de binnenstad van Bern met de bruggen Kornhausbrug, Nydeggbrug en Kirchenfeldbrug verbonden. In het westen grenzen de stadsdelen Bümpliz en Bethlehem aan de stad.
Om Bern liggen enkele gemeenten zoals Köniz, Muri, Ostermundigen, Ittigen, Bolligen en Zollikofen, die tot de agglomeratie van Bern worden gerekend. Deze agglomeratie heeft ongeveer 300.000 inwoners.
[bewerken] Religie
In 1999 was 52% van de bevolking gereformeerd en 27% rooms-katholiek; beide groeperingen hebben veel aanhangers verloren in de periode 1999-2009. In 2009 waren 57402 (of 44 %) van de inwoners nog gereformeerd (een afname met 8%) en het aantal katholieken was eind 2009 afgenomen naar 31077 (24 %), een afname van (slechts) 4 %. Het aantal niet gelovigen (konfessionslosen) en aanhangers van andere niet erkende religies is toegenomen naar 31 %. [1]
[bewerken] Bezienswaardigheden
- Aare (Marzilibad)
- Bärengraben
- Botanischer Garten Bern
- Bundesplatz
- Dierenpark Dählhölzli
- Elfenau
- Erlacherhof
- Gurten
- Kornhaus
- Marzilibahn
- Parlementsgebouw Bern
- Untertorbrücke
- Zytglogge-toren
[bewerken] Kastelen
- Altes Schloss Bümpliz
- Neues Schloss Bümpliz
- Schloss Holligen
- Schloss Wittigkofen
[bewerken] Kerken
- Berner Münster
- Französische Kirche
- Heiliggeistkirche
- Nydeggkirche
- Friedenskirche
- Johanneskirche
- Pauluskirche
- Petruskirche
- Dreifaltigkeitskirche
- St. Peter en Paulkerk
- St. Ursula's Church
[bewerken] Begraafplaatsen
- Bremgartenfriedhof, met graf van Michail Alexandrowitsch Bakunin
- Schosshaldenfriedhof, met graf van Paul Klee
- Friedhof Bümpliz
- Joods kerkhof, met graf van Max Horkheimer
[bewerken] Cultuur
[bewerken] Theater
- Stadttheater Bern
- Schlachthaus Theater Bern
- Hochschule der Künste Bern
- Theater aan de Effingerstrasse
- Narrenpack Theater Bern
- Tojo Theater in der Reitschule
[bewerken] Musea
- Kunstmuseum Bern
- Kunsthalle Bern
- Zentrum Paul Klee
- Historisches Museum Bern
- Museum für Kommunikation Bern
- Schweizerisches Literaturarchiv in de Schweizerische Nationalbibliothek
- Naturhistorisches Museum der Burgergemeinde Bern
- Trammuseum
[bewerken] Sport
In het Wankdorf Stadion werd in 1954 de finale van het WK voetbal gespeeld.
De voetbalclub BSC Young Boys en FC Bern komen uit Bern. In 2008 worden onder andere in het Stade de Suisse groepswedstrijden van het Europees kampioenschap voetbal 2008 gespeeld.
Bern is verder het vaste eindpunt van de Ronde van Zwitserland, een meerdaagse wielerwedstrijd die vlak voor de Ronde van Frankrijk wordt verreden.
De ijshockeyclub SC Bern speelt in de PostFinance-Arena.
[bewerken] Vervoer
Stadsvervoerbedrijf Bernmobil exploiteert drie tramlijnen, vijf trolleybuslijnen en meerdere dieselbuslijnen.
[bewerken] Bekende personen verbonden met Bern
- Michail Bakoenin (1814-1876), Russisch anarchist, stierf in Bern
- Ferdinand Hodler (1853-1918), schilder
- Albert Einstein (1879-1955) werkte aan zijn relativiteitstheorie als medewerker bij het Zwitserse Patentbureau in Bern
- Léon Savary (29 april 1895 - 13 februari 1968), Franstalig Zwitsers schrijver en journalist
- Liselotte Pulver (1929), actrice (in Duitse en Franse films) geboren in Bern
- Ursula Andress (1936), de eerste Bond-girl, is geboren vlakbij Bern (in Ostermundigen)
- Pascal Mercier (1944), schrijver en filosoof, geboren in Bern
- Roeland Wiesnekker (1967), toneelspeler, geboren in Bern
[bewerken] Bronnen
[bewerken] Externe links
 |
Zie de categorie Bern van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Hoofdsteden in Europa | ||||
|---|---|---|---|---|
|
