Vaticaanstad
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Status Civitatis Vaticanae | |||
|
|||
|
|
|||
| Basisgegevens | |||
| Officiële landstaal: | Latijn | ||
| Hoofdstad: | Vaticaanstad | ||
| Regeringsvorm: | Pontificaat | ||
| Staatshoofd: | Benedictus XVI | ||
| Regeringsleider: | kardinaal-staatssecretaris Tarcisio Bertone | ||
| Religie: | 100% rooms-katholiek | ||
| Oppervlakte: | 0,44 km² [1] (0% water) | ||
| Inwoners: | 798 (2000)[2] 826 (2009)[3] (1.877,3/km² (2009)) |
||
| Overige | |||
| Volkslied: | Inno e Marcia Pontificale | ||
| Munteenheid: | euro (EUR of €) |
||
| UTC: | +1 | ||
| Nationale feestdag: | 24 april (investituur Paus Benedictus XVI) |
||
| Web | Code | Tel. | .va | VAT | +379 | ||
| Voorgaande staten | |||
← .svg){kind=small} |
1929 (Verdrag van Lateranen) | ||
| Topografie | |||
  |
|||
| Zie ook | |||
|
|||
| Vaticaanstad | ||
| Werelderfgoed cultuur | ||
 |
||
| Sint-Pietersplein | ||
| Land |  Vaticaanstad |
|
| UNESCO-regio | Europa en Noord-Amerika | |
| Criteria | i, ii, iv, vi | |
| Inschrijvingshistorie | ||
| UNESCO-volgnr. | 286 | |
| Inschrijving | 1984 (8e sessie) | |
| UNESCO-werelderfgoedlijst | ||
Vaticaanstad (Latijn: Status Civitatis Vaticanae, Italiaans: Città del Vaticano) is een soevereine staat, waarvan het grondgebied midden in Rome ligt en die als het kleinste onafhankelijke land ter wereld geldt. Het wordt vertegenwoordigd door de Heilige Stoel. Vaticaanstad is geen lid van de Europese Unie. Het dwergstaatje is in 1929 ontstaan, na conflicten tussen de pausen en Italië, maar kan als een voortzetting of herleving van de Kerkelijke Staat gezien worden.
In het Vaticaan is de hoofdzetel van de Rooms-katholieke Kerk gehuisvest. Het staatshoofd is de paus. De huidige paus is Benedictus XVI.
Het Apostolisch Paleis is de officiële verblijfplaats van de paus. De paus beschikt over een Camerlengo, kamerheer van de paus.
Er wonen 826 (2009) mensen op een oppervlakte van 0,44 km², en daarmee is Vaticaanstad het (onafhankelijke) land met het minst aantal inwoners ter wereld. Vaticaanstad wordt geheel omsloten door de stad Rome en is daardoor een enclave binnen Italië. Vaticaanstad heeft een eigen stadsmuur.
De Heilige Stoel heeft ook bezittingen op Italiaans grondgebied. Deze bezittingen, meest kerken en kantoorgebouwen, zijn dus geen Vaticaans grondgebied. Volgens het Verdrag van Lateranen hebben deze bezittingen echter een extraterritoriale status, vergelijkbaar met de status van een ambassade. Het gaat daarbij onder meer om: het pauselijk zomerverblijf bij Castel Gandolfo, de basiliek Santa Maria Maggiore, de basiliek San Giovanni in Laterano, de basiliek San Paolo fuori le Mura, het Palazzo Courtial, het Palazzo di Propaganda Fide, het Palazza di San Callisto, het Palazzo del Vicariato, het Palazzo della Cancelleria, de zetel van de Congregatie voor de Oosterse Kerken, de zetel van de Congregatie voor de Geloofsleer en verder alle gebouwen die bij de Heilige Stoel in gebruik zijn. Dezelfde extraterritoriale status geldt voor alle kerken in Italië, indien en zolang de paus daarin deelneemt aan godsdienstige ceremonieën zonder dat deze openstaan voor het publiek.
De stad heeft een politiedienst bestaande uit Zwitsers, de Zwitserse Garde, een overblijfsel van het oorspronkelijke leger van de paus. Het traditionele uniform is ontworpen door commandant Jules Repond en niet, zoals vaak wordt gedacht, door Michelangelo.
Vaticaanstad staat sinds 1984 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
 Zie geschiedenis van Vaticaanstad voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De paus bezat eeuwenlang als Kerkelijke Staat een groot gebied in Centraal- en Oost-Italië, waaronder Latium, de provincie rond Rome. In 1866 veroverden de republikeinse troepen onder Garibaldi twee derde van de Kerkelijke Staat, maar Latium bleef voor de paus behouden door steun van de Franse keizer Napoleon III.
Toen in 1870 Napoleon III zijn troepen moest terugtrekken om deze in te zetten aan het front in de Frans-Duitse Oorlog werden ook Latium en Rome door het in 1861 opgerichte koninkrijk Italië geannexeerd. De politieke macht van de kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders was in Italië door de liberaal-nationalisten vrijwel tenietgedaan. Hoewel de Kerkelijke Staat in 1870 had opgehouden te bestaan kon de Heilige Stoel, als zelfstandig subject van volkerenrecht, wel diplomatieke betrekkingen blijven onderhouden.
De paus beschouwde zichzelf na het verlies als de gevangene van het Vaticaan en wilde het gebied niet verlaten. Opeenvolgende pausen bleven de legitimiteit van de annexatie van 1870 bestrijden. Deze situatie duurde bijna 60 jaar, tot 1929. Toen ondertekenden paus Pius XI en Mussolini het Verdrag van Lateranen. Hierin werd bepaald dat de paus het huidige kleine stukje grondgebied als soevereine staat toegewezen kreeg.
[bewerken] Bezienswaardigheden
Belangrijkste Erfgoed :
- de Sint-Pietersbasiliek
- het Sint-Pietersplein
- de Sixtijnse Kapel
- de Vaticaanse musea
- de Vaticaanse tuinen
- het Apostolisch paleis
Niet voor toeristen en pelgrims, maar wel voor geaccrediteerde wetenschappers toegankelijk zijn de Biblioteca Apostolica Vaticana en het Archivio Segreto Vaticano.
Zie ook:
[bewerken] Bevolking
Bijna alle 826 (2009) inwoners van Vaticaanstad wonen binnen de muren van het Vaticaan. De burgers van Vaticaanstad bestaan voornamelijk uit geestelijken, met inbegrip van priesters, zusters en de befaamde Zwitserse Garde. Er werken ongeveer 3000 leken, maar deze wonen niet binnen het Vaticaan.
Er bestaat een nationaliteit van Vaticaanstad zodat hoge geestelijken kunnen reizen met een paspoort van het Vaticaan en zodat deze geestelijken diplomatieke status kunnen krijgen in landen waar hun geloofsbrieven zijn geaccepteerd. Eind 2003 hadden 552 personen de nationaliteit van Vaticaanstad (61 kardinalen, 346 andere geestelijken, 101 leden van de Zwitserse Garde en 44 leken). Bijna al deze mensen hebben een dubbele nationaliteit en behielden hun oorspronkelijke nationaliteit tijdens hun werk voor het Vaticaan. Men krijgt de nationaliteit uitsluitend door naturalisatie, niet door geboorte. De meeste Italianen die voor het Vaticaan werken hebben niet de Vaticaanse nationaliteit.
[bewerken] Bestuur
De kardinaal-staatssecretaris Tarcisio Bertone is de belangrijkste bestuurder van Vaticaanstad na de paus. Hij is feitelijk minister-president van de Heilige Stoel.
Het Pauselijk Secretariaat is het oudste orgaan dat we kunnen terugvinden bij de Romeinse Curie.
Het College van kardinalen adviseert de paus, en - de leden ervan die jonger zijn dan tachtig jaar - kiezen na het overlijden van deze een nieuwe Paus. Deken van het College is kardinaal Angelo Sodano.
[bewerken] Economie
Vaticaanstad gebruikt de euro als betaalmiddel met een afbeelding van de paus erop. Het heeft ook zijn eigen bank, de Vaticaanse Bank.
[bewerken] Media
Het Vaticaan (met eigen landcode) heeft een officiële website, radiostation, en satelliet-TV. Het dagblad van het Vaticaan heet L'Osservatore Romano.
[bewerken] Foto's
 Zwitserse garde |
 Muur |
 Museum |
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- Officiële website van Vaticaanstad
- Libreria Editrice Vaticana Uitgeverij van het Vaticaan
- CTV De Vaticaanse televisiezender
- www.vaticaan.be Nederlandstalige informatie
- (nl) Vaticaanstad
- (nl) Kijk het Vaticaan
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ (en) CIA Factbook 2007
- ↑ (en) Laatste census 1 juli 2000 (via V.N.)
- ↑ (en) Niet officiële schatting CIA Factbook 1 juli 2009 (berekend door US Bureau of the Census)
| Territoria in bezit van de Heilige Stoel |
|---|
|
Soevereine staten in bezit van de Heilige Stoel: Vaticaanstad Onderdelen Vaticaanstad: Vaticaanse musea · Vaticaanse tuinen Overige bezittingen in Rome: Sint-Jan van Lateranen · Maria de Meerdere · Sint-Paulus buiten de Muren · Paleis van Sint-Callixtus · Sal Gianicola · Paleis van de 12 Heilige Apostelen · Paleis bij de San Carlo Catinari · Datari-paleis · Cancelleria-paleis · Propaganda Fide-paleis · Sant'Offizio · Paleis van de Congregatie van de Oriëntaalse Kerk · Vicariato-paleis · Gregoriaanse Universiteiten · Bijbels Intituut · Archeologisch Intituut · Oriëntaals Instituut · Lombardisch College · Russisch College · Sant'Apollinare-paleizen · Huis van de terugtrekking voor de Heilige Johannes en Paulus Overige bezittingen in Italië: Castel Gandolfo · Santa Maria di Galeria |
| Landen in Europa |
|---|
|
Albanië · Andorra · Armenië · Azerbeidzjan · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Estland · Finland · Frankrijk · Georgië · Griekenland · Hongarije · IJsland · Ierland · Italië · Kazachstan · Kosovo · Kroatië · Letland · Liechtenstein · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Monaco · Montenegro · Nederland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Turkije · Vaticaanstad · Verenigd Koninkrijk · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland |
| Hoofdsteden in Europa |
|---|
|
Amsterdam · Andorra la Vella · Athene · Belgrado · Berlijn · Bern · Boedapest · Boekarest · Bratislava · Brussel · Chisinau · Dublin · Helsinki · Kiev · Kopenhagen · Ljubljana · Londen · Lissabon · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monaco · Moskou · Nicosia · Oslo · Parijs · Podgorica · Praag · Pristina · Reykjavik · Riga · Rome · San Marino · Sarajevo · Skopje · Sofia · Stockholm · Tallinn · Tirana · Valletta · Vaticaanstad · Vaduz · Vilnius · Warschau · Wenen · Zagreb |
