Romeinse Curie

De Sint-Pietersbasiliek bij avond

De Romeinse Curie (Latijn: Curia Romana) is het bestuursapparaat van de paus en wordt gevormd door de organen van de Heilige Stoel die de paus bijstaan in het vervullen van zijn taken als hoofd van de Rooms-katholieke Kerk.

Het woord curie is afgeleid van het Latijnse curia, dat verwijst naar de plaats waar in de klassieke oudheid de Romeinse senaat vergaderde. Later werd de term gebruikt om het paleis van de vorst aan te duiden en stilaan ook voor het ‘vorstelijke huis’, de hofhouding die de vorst bijstond in zijn bestuurstaak.

De term curie wordt ook wel gebruikt voor de bestuursorganen van een bisdom. In dat geval gaat het om een diocesane curie.

Samenstelling van de Romeinse Curie

De Romeinse Curie bestaat uit de volgende organen en instellingen (dicasteries genoemd). Het Staatssecretariaat staat aan het hoofd.

Staatssecretariaat

Secretariaat	Secretaris
Staatssecretariaat van de Heilige Stoel	Tarcisio Bertone, S.D.B.
1e afdeling: Secretariaat voor Algemene Zaken van de Heilige Stoel	Giovanni Angelo Becciu
2e afdeling: Secretariaat voor de Relaties met Staten	Dominique Mamberti

Congregaties

Congregatie	Prefect
Congregatie voor de Bisschoppen	Marc Ouellet, P.S.S.
Congregatie voor de Clerus	Mauro Piacenza
Congregatie voor de Evangelisatie van de Volkeren	Fernando Filoni
Congregatie voor de Geloofsleer	William Levada
Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten	Antonio Cañizares Llovera
Congregatie voor de Heilig- en Zaligsprekingsprocessen	Angelo Amato, S.D.B.
Congregatie voor de Instituten van Gewijd Leven en Gemeenschappen van Apostolisch Leven	João Braz de Aviz
Congregatie voor de Katholieke Opvoeding	Zenon Grocholewski
Congregatie voor de Oosterse Kerken	Leonardo Sandri

Pauselijke Raden

Pauselijke raad	President
Pauselijke Raad ter Bevordering van de Eenheid van de Christenen	Kurt Koch
Pauselijke Raad "Cor Unum"	Robert Sarah
Pauselijke Raad voor de Cultuur	Gianfranco Ravasi
Pauselijke Raad voor Gerechtigheid en Vrede	Peter Turkson
Pauselijke Raad voor het Gezin	Ennio Antonelli
Pauselijke Raad voor het Pastoraat in de Gezondheidszorg	Zygmunt Zimowski
Pauselijke Raad voor de Interreligieuze Dialoog	Jean-Louis Tauran
Pauselijke Raad voor de Leken	Stanisław Rylko
Pauselijke Raad voor Pastorale Zorg van Migranten en Reizigers	Antonio Maria Vegliò
Pauselijke Raad voor de Sociale Communicatiemiddelen	Claudio Maria Celli
Pauselijke Raad voor de Wetteksten	Francesco Coccopalmerio
Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Nieuwe Evangelisatie	Rino Fisichella

Pauselijke Commissies

Pauselijke Commissie	President
Pauselijke Commissie voor de Staat Vaticaanstad	Giuseppe Bertello
Pauselijke Commissie voor het Cultureel Erfgoed van de Kerk	Gianfranco Ravasi
Pauselijke Commissie voor Gewijde Archeologie	Gianfranco Ravasi
Pauselijke Bijbelcommissie	William Levada
Pauselijke Commissie Ecclesia Dei	William Levada
Internationale Theologencommissie	William Levada
Pauselijke Commissie voor de Catechismus van de Katholieke Kerk	William Levada
Pauselijke Commissie voor Latijns-Amerika	Marc Ouellet, P.S.S.
Pauselijke Commissie voor de Internationale Eucharistische Congressen	Piero Marini
Pauselijke Commissie voor de plechtigheden van een Zaligverklaring	José Saraiva Martins, C.M.F. Edward Nowak Piero Marini
Pauselijke Commissie voor de Archieven	Raffaele Farina, S.D.B.
Pauselijke Commissie voor Religieuze Betrekkingen met de Joden
Pauselijk Comité voor de Geschiedwetenschappen	Bernard Ardura, O.Praem.

Pauselijke Academies

Pauselijke Academie	Voorzitter
Pauselijke Academie voor de Cultuur der Martelaren	Fabrizio Bisconti
Pauselijke Ecclesiastische Academie	Beniamino Stella
Pauselijke Academie voor het Leven	Ignacio Carrasco de Paula
Pauselijke Academie van Sint Thomas van Aquino	Lluís Clavell O.D.
Pauselijke Academie voor Sociale Wetenschappen	Mary Ann Glendon
Pauselijke Theologische Academie	Manlio Sodi
Pauselijke Academie voor de Wetenschappen	Werner Arber

Rechtbanken

Rechtbank	Voorzitter
Apostolische Penitentiarie	Manuel Monteiro de Castro
Hoogste Rechtbank van de Apostolische Signatuur	Raymond Leo Burke
Sacra Rota Romana	Antoni Stankiewicz

Pauselijke aartsbasilieken

Basiliek	Aartspriester
Pauselijke Aartsbasiliek van Sint-Pieter	Angelo Comastri
Pauselijke Aartsbasiliek van Sint-Jan van Lateranen	Agostino Vallini
Pauselijke Aartsbasiliek van Sint-Paulus buiten de Muren	Francesco Monterisi
Pauselijke Aartsbasiliek van de Heilige Maria de Meerdere	Santos Abril y Castelló

Pauselijke universiteiten in Rome

Opgenomen zin de Katholieke universiteiten in de stad Rome die onder jurisdictie van de Heilige Stoel staan.

Universiteit	Rector
Pauselijke Gregoriaanse Universiteit	François-Xavier Dumortier, S.J.
Pauselijke Lateraanse Universiteit	Enrico dal Covolo, S.D.B.
Pauselijke Salesiaanse Universiteit	Carlo Nanni, S.D.B.
Pauselijke Universiteit Sint Thomas van Aquino (Angelicum)	Joseph Agius, O.P
Pauselijke Urbaniana Universiteit	Cataldo Zuccaro
Pauselijke Antonianum Universiteit	Johannes-Baptist Freyer, O.F.M.
Pauselijke Universiteit van het Heilig Kruis	Luis Romera, O.D.

Overige instellingen en bureau's

Direct verband houdend met de paus, of met pauselijke vieringen

Instelling	Voorzitter
College van Kardinalen	Angelo Sodano, deken
Bureau voor de Liturgische Vieringen van de Paus	Guido Marini
Prefectuur voor de Pauselijke Huishouding	James Michael Harvey
Administratie van het Patrimonium van de Heilige Stoel	Domenico Calcagno
Apostolische Kamer	Tarcisio Bertone, S.D.B.

Financiële instellingen

Instelling	Voorzitter
Prefectuur voor de Economische Zaken van de Heilige Stoel	Giuseppe Versaldi
Instituut voor Religieuze Werken	Ettore Gotti Tedeschi
Bureau voor Pauselijke Liefdadigheid	Félix del Blanco Prieto
Arbeidsbureau van de Heilige Stoel	Giorgio Corbellini
Autoriteit voor Financiële Informatie	Attilio Nicora

Media

Instelling	Voorzitter
Vaticaanse Bibliotheek	Raffaele Farina, S.D.B.
Centro Televisivo Vaticano	Federico Lombardi, S.J.
L'Osservatore Romano	Giovanni Maria Vian
Radio Vaticaan	Federico Lombardi, S.J.
Vaticaans Geheim Archief	Raffaele Farina, S.D.B. Sergio Pagano, C.R.S.P.
Libreria Editrice Vaticana	Elio Torrigiani S.D.B.

Orde en veiligheid

Instelling	Voorzitter
Gendarmerie van Vaticaanstad	Domenico Giani
Zwitserse Garde	Daniel Rolf Anrig

Overige

Instelling	Voorzitter
Peregrinatio ad Petri Sedem
Kerkfabriek van Sint Pieter	Angelo Comastri
Koor van de Sixtijnse kapel	Massimo Palombella, S.D.B.
Vaticaanse Musea	Antonio Paolucci
Vaticaanse Sterrenwacht	José Funes, S.J.

Bisschoppensynodes

Bisschoppensynodes sinds het Tweede Vaticaans Concilie.

Geschiedenis

In de Middeleeuwen was er een strijd tussen de macht van de concilies (conciliarisme) en de hofhouding van de paus: de curie.

Hoewel Paus Martinus V (1417-1431) door het Concilie van Konstanz gekozen werd om uit de strijd tussen drie pausen te geraken, nam hij geen enkele bevoegdheid uit handen van de curie. Ook Paus Eugenius IV ontbond ijlings het Concilie van Bazel toen dat te veel weerstand bood.

Met het Motu proprio Integrae Servandae van 7 december 1965 gaf Paus Paulus VI nieuwe statuten aan het Heilig Officie, dat sindsdien Congregatie voor de Geloofsleer heet. De apostolische constitutie Regimini Ecclesiae Universae van deze paus van 15 augustus 1967 bevatte een algehele reorganisatie van de curie en wordt gezien als de grondwet van de Heilige Stoel. Het aantal congregaties werd beperkt tot tien en vele veranderden van naam. Er kwamen raden en secretariaten bij en ook de bevoegdheid van het staatssecretariaat wijzigde sterk.

Met de Apostolische Constitutie Pastor Bonus van 28 juni 1988 voerde Paus Johannes Paulus II een nieuwe hervorming van de curie door, die tegemoet kwam aan de nieuwe noden van een sterk geïnternationaliseerde Kerk.

Externe links

• (nl) Organisatie van de curie - Overzicht van de diverse onderdelen van de Curie - RKDocumenten.nl
• (en) Pagina over de Curie - Catholic Hierarchy.com
• (la) Integrae Servandae
• (it) Integrae Servandae

Referenties