Enclave
Een enclave is een gebied dat geheel wordt omsloten door grondgebied van één andere partij. Sommige enclaves zijn onafhankelijk (San Marino, Vaticaanstad en Lesotho) en andere behoren tot een andere staat en zijn daardoor tevens exclaves (Baarle-Hertog, Baarle-Nassau).
Gebieden die aan slechts één ander land grenzen, maar wel een uitgang naar zee hebben, zijn geen enclaves: zulke gebieden zijn bijvoorbeeld Gambia, Monaco, Brunei, Denemarken, Portugal en Guantánamo Bay.
Er wordt tijdens de vakantie ook wel eens gesproken over Nederlandse of Belgische enclaves op populaire vakantiebestemmingen.
Inhoud |
[bewerken] Lijst van enclaves (bestaand)
- (Deze lijst is niet compleet)
[bewerken] Staten
- Baarle-Hertog — Belgische plaats in Nederland. In totaal bestaande uit 22 enclaves, zoals Niemandsland en Negenhuizen.
- Baarle-Nassau — Nederlandse gebieden in Belgische enclave. In totaal acht enclaves.
- Barak — Kirgizische plaats in Oezbekistan.
- Büsingen — Duitse plaats in Zwitserland.
- Campione d'Italia — Italiaans gebied in Zwitserland.
- Chuy-Kara — Oezbeeks gebied in Kirgizië.
- Castel Gandolfo — Vaticaans gebouw in een Italiaans stadje.
- Cooch Beharenclaves — 92 enclaves in India van Bangladesh en 106 enclaves in Bangladesh van India.
- Dzhangail — Oezbeeks gebied in Kirgizië.
- Iardan — Oezbeeks gebied in Kirgizië
- Lembur — Tadzjieks gebied in Kirgizië
- Lesotho — onafhankelijke staat omringd door Zuid-Afrika.
- Llívia — Spaans gemeente in Frankrijk.
- Mützenich — Duitse plaats in België, van de rest van Duitsland afgesneden door de Vennbahn.
- Nagorno-Karabach — eenzijdig uitgeroepen staat omringd door Azerbeidzjan, in stand gehouden door Armenië, niet internationaal erkend. De facto ligt dit gebied aan Armenië vast, doordat het tussenliggende gebied door het Armeense leger is bezet.
- nabij Proletarsk — een Tadzjieks gebied in het uiterste noordwesten van Kirgizië
- Qalacha en Soh — Oezbeeks gebied in Kirgizië.
- Ruitzhof — Duits plaats in België, van de rest van Duitsland afgesneden door de Vennbahn.
- Sankovo-Medvezje — Russisch gebied in Wit-Rusland. Twee door de kernramp van Tsjernobyl verlaten dorpen.
- San Marino — onafhankelijke staat omringd door Italië.
- Sarvan — Tadzjieks gebied in Oezbekistan
- Shakhrimardan — Oezbeeks gebied in Kirgizië.
- Vaticaanstad — onafhankelijke staat in Italië.
- Voroech — Tadzjieks gebied in Kirgizië.
- Vorukh — Tadzjieks gebied in Kirgizië
- Yukhari Askipara — Azerbeidzjaans gebied in Armenië.
- Zar-Tash — Tadzjieks gebied in Oezbekistan
[bewerken] Subnationale enclaves
- Australisch Hoofdstedelijk Territorium — geheel omringd door Nieuw-Zuid-Wales. Heeft op zijn beurt het Jervis Bay Territorium als exclave.
- Bremen — geheel omringd door Nedersaksen. Heeft op zijn beurt het Bremerhaven als exclave.
- Brussels Hoofdstedelijk Gewest — geheel omringd door het Vlaams Gewest.
- Condado de Treviño — een gemeente behorend tot de Spaanse provincie Burgos in de regio Castilië en León. De gemeente wordt geheel omringd door de provincie Álava die behoort tot Baskenland.
- Othe — een gemeente van het Franse departement Meurthe-et-Moselle in het departement Meuse.
- Sambú — een district van de Panamese comarca Emberá-Wounaan in de provincie Darién.
- Slavoetytsj — een stad behorend tot de Oekraïense oblast Kiev, geheel omringd door de oblast Tsjernihiv.
- Valréas — een gemeente van het Franse departement Vaucluse in het departement Drôme.
[bewerken] Lijst van enclaves (historisch)
- Steinstücken, Eiskeller en diverse andere kleine exclaves van West-Berlijn in de DDR
- Huissen (van het Hertogdom Kleef in Gelre)
Deze lijst is niet compleet.
[bewerken] Tijdelijke enclaves
Tussen 1999 en 2002 was een deel van Kamp Zeist, bij Soesterberg, Schots grondgebied voor de huisvesting van een Schotse rechtbank en gevangenis voor de rechtszaak over de Lockerbie-aanslag. Hierdoor was Kamp Zeist voor het Verenigd Koninkrijk een tijdelijke exclave, als Schots grondgebied, en binnen Nederland was het een enclave.
[bewerken] Exclaves die in het dagelijks taalgebruik vaak enclaves worden genoemd
- Ceuta (Spaans, in Marokko)
- Melilla (Spaans, in Marokko bij Nador)
- Gibraltar (Brits, in Spanje)
- Kaliningrad (Russische, tussen Polen en Litouwen)
N.B.: een plaats als Ceuta wordt vaak een Spaanse enclave genoemd omdat dit bijna volledig door het grondgebied van Marokko wordt omgeven, maar is dit strikt gezien niet vanwege de vrije toegang over zee.
[bewerken] Geloofsenclaves in Nederland en België
In Nederland en België liggen enkele plaatsen waar de inwoners een andere geloofsovertuiging hebben dan in de omliggende plaatsen. In Nederland komen zowel katholieke als protestantse enclaves voor, in België komt één protestantse enclave voor:
[bewerken] Protestantse enclaves in katholiek gebied
[bewerken] Noord-Brabant
[bewerken] Oost-Vlaanderen (België)
[bewerken] Katholieke enclaves in protestants gebied
[bewerken] Drenthe
- Steenwijksmoer
- Zandberg (het dorp ligt grotendeels in Groningen, de kerk staat in Drenthe)
- Zorgvlied
[bewerken] Friesland
[bewerken] Gelderland
- Oost Gelre en de aangrenzende plaatsen Beltrum en Meddo
[bewerken] Groningen
[bewerken] Noord-Holland
[bewerken] Overijssel
- Raalte en omgeving (Luttenberg, Mariënheem, Haarle, Heeten en Nieuw-Heeten, Lettele, Boskamp, Broekland, Lierderholthuis, Wijthmen, Hoonhorst Vilsteren)
- Slagharen
